Në këtë takim, bashke me koleget e shoqates se bashkive demokrate, parashtruam shqetësimet kryesore të të zgjedhurve vendorë dhe kërkuam vëmendjen e Parlamentit Europian dhe Kongresit të Autoriteteve Lakale të KE me qëllim monitorim dhe mbështetje të vetqeverisjes, decentralizimt dhe autonomisë vendore në Shqipëri.
1. Në menyrë te përmbledhur theksova se:
• Qeverisja vendore është nën kontroll të plotë qeverisë qendrore.
• Uzurpimi i kompetencave ka paralizuar demokracinë vendore dhe decentralizimin.
• Reforma administrative dhe centralizimi i fondeve kanë rezultuar në braktisjen e 2/3 të territorit.
• Procesi i qeverisjes vendore është autokratik dhe i politizuar.
• Shkeljet ligjore kanë minuar parimet e Kartës Evropiane të Vetëqeverisjes Vendore.
Pasojat Kryesore
• Dobësim i demokracisë vendore
• Centralizim i kompetencave
• Shërbime publike të pambuluara financiarisht
• Shpopullim i zonave rurale
• Zvogëlim i autonomisë financiare dhe administrative
________________________________________
2. Parashtruam Problemet Kryesore të Vetqeverisjes dhe Demokracisë Vendore:
2.1 Rënimi i Autonomisë dhe Decentralizimit
• Reforma e vitit 2014 ka çuar në centralizim të kompetencave.
• Reduktim të njësive vendore dhe varësi nga fondet qeveritare.
• Dobësim të transparencës dhe llogaridhënies ndaj qytetarëve.
2.2 Vendosja e Kontrollit të Qeverisë mbi Bashkitë
• Ligji 139/2015, Neni 13 pika 4, kontroll financiar të plotë.
• Politizim i buxheteve dhe investimeve vendore.
• Reduktim i pavarësisë funksionale dhe administrative.
2.3 Centralizimi i Shërbimeve Publike
• Ujësjellës-kanalizime, mbetje urbane dhe planifikim urban nën kontroll qendror.
• Shkelje të nenit 4 të Kartës Evropiane.
• Zvogëlim i rolit vendimarrës të bashkive.
2.4 Financimi i Pamjaftueshëm dhe Politizimi
• Bashkitë marrin vetëm rreth 1% të GDP-së kombëtare.
• Fondet shpërndahen politikisht dhe mbi 70% shkojnë për paga të punonjësve të emëruar politikisht.
• Shumica e bashkive operojnë me buxhete deficitare.
• Tabela ilustrative mund të shtohet për të treguar shpërndarjen e fondeve sipas bashkive dhe prioriteteve.
2.5 Ndërhyrje Politike në Administratën Vendore
• Emërime dhe shkarkime sipas interesave politike.
• Ndikim në vendimmarrjen administrative.
• Intimidim dhe presion ndaj stafit drejtues.
• Shkelje të autonomisë institucionale (neni 7 i Kartës).
________________________________________
3. Evidentuam kush jane shkeljet Ligjore, Kushtetuese si ato te Kartes Evropiane te Autonomise Vendore
Ligjet kryesore të shkelura:
1. Ligji 139/2015 “Për Vetëqeverisjen Vendore”, Neni 13 pika 4
2. Ligji për ndarjen administrativo-territoriale të njësive vendore
3. Ligji 107/2014 “Për Planifikimin dhe Zhvillimin e Territorit”
4. Ligji 139/2015, Neni 75 pika 2
5. Ligji “Për Zhvillimin Rajonal dhe Kohezionin”
Efektet e shkeljeve:
• Cënojnë autonominë dhe decentralizimin
• Kufizojnë përfaqësimin proporcional të opozitës
• Zhvendosin kompetencat e shërbimeve vendore në qendër
• Shmangin aksesin e drejtpërdrejtë në fondet evropiane
