❌ Strasburgu godet sërish Italinë: konfiskimet e pronave pa dënim penal në fokusin e GJEDNJ-së
⛔️ Rasti Petruzzo dhe të tjerë kundër Italisë – nga ndërtimet pa leje te konfiskimet ndaj personave të tretë në mirëbesim një tjetër sinjal që prek edhe Shqipërinë.
Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut (GJEDNJ) ne datën 9 tetor 2025 ka shpallur një tjetër vendim kundër Italisë në çështjen Petruzzo dhe të tjerë kundër Italisë, duke trajtuar sërish problematikën e konfiskimeve pa dënim penal përfundimtar. Ky vendim, si ai i mëparshmi “Isaia kundër Italisë”, vendos në qendër të debatit parimin themelor “nulla poena sine lege” – asnjë ndëshkim pa ligj – dhe kufijtë e ndërhyrjes së shtetit në të drejtën e pronës.
Rasti kishte të bënte me konfiskimin e truallit dhe ndërtimeve të kryera në kundërshtim me ligjin urbanistik italian, ku gjykatat vendase kishin shpallur se vepra ekzistonte, por nuk kishin dhënë dënim penal për shkak të parashkrimit të ndjekjes penale. Ndërkohë të tretë kishin blere pronat me mirëbesim. Megjithatë, ato kishin urdhëruar konfiskimin e pronave, edhe ndaj personave që nuk ishin dënuar.
GJEDNJ vlerësoi se kjo masë, në thelb, kishte natyrë ndëshkuese dhe përbënte shkelje të nenit 7 të Konventës Evropiane (“Nuk ka dënim pa ligj”), sepse ndëshkimi u zbatua ndaj personave që nuk ishin shpallur fajtorë.
Gjykata konstatoi se:
– Autoritetet italiane kishin aplikuar konfiskimin si një dënim penal i fshehtë, pavarësisht mungesës së një vendimi fajësie;
– Dispozitat që lejonin këtë praktikë nuk ishin mjaftueshëm të parashikueshme;
– Zbatimi i masës edhe ndaj personave të tretë ishte joproporcional dhe arbitrar.
Në thelb, Strasburgu vendosi se konfiskimi i pronës nuk mund të ndodhë pa një dënim penal të formës së prerë, edhe nëse shkelja administrative apo urbanistike është e qartë. Personat e tretë që janë në bona fede (mirëbesim) janë të mbrojtur.
✅ Implikimet për Shqipërinë
Për ne avokatët këto vendime janë shumë të rëndësishme por besoj se duhet të jenë të tillë edhe per Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar , atë të Juridiksionit të Përgjithëshëm, gjykatat e zakonshme, ato speciale e sidomos për Gjykatën e Lartë dhe atë Kushtetuese. Sepse është tashmë rasti i dytë brenda pak muajsh që GJEDNJ vendos kundër Italisë për çështje që prekin drejtpërdrejt filozofinë e ligjit antimafia dhe konfiskimeve pa vendim penal.
Për Shqipërinë, kjo është një thirrje për reflektim të thellë: çdo sekuestrim apo konfiskim i pasurisë duhet të mbështetet në prova konkrete dhe vendime të formës së prerë, përndryshe rrezikon të shkelet neni 7 dhe neni 1 i Protokollit nr. 1 të Konventës Evropiane.
Në praktikë, shumë vendime në vend kanë ndjekur të njëjtin model si në Itali — sekuestrime mbi “dyshime serioze” apo ndaj personave që nuk janë subjekt i akuzës. Parimi i mirëbesimit është fondamental!
#law
#lawyer
#avokat
#spak
#gjykataelartë
#gjykatakushtetuese
#Prokuroria
#albania
#italia
#ECHR
