Nora e Kelmendit është një grua legjendare shqiptare e shekullit të 17-të.
Simbas gojëdhënave ajo shquhej për bukurinë dhe trimërinë e saj.
Ajo cilësohet ndonjëherë si “Helena e Shqipërisë” pasi bukuria e saj ndezi edhe një luftë të madhe.
Nora quhet edhe Brünhilde shqiptare, sepse ajo vetë ishte gruaja luftëtare më e madhe në historinë e Shqipërisë.
Ekzistojnë dy versione të legjendës së Norës; të dyja përfundojnë me vrasjen e pashait nga Nora, kreut të ushtrisë osmane, i cili ishte zotuar se do ta bënte hi Malësinë (shqip: Malsia, gjithashtu Malcia ose Malcia për sa i përket dialektit geg) në hi nëse Nora nuk bëhej gruaja e tij.
Ngjarjet ndodhën rreth vitit 1637, ndërsa burime të tjera më të vjetra vendosin kulmin e përplasjes Klementi-Otomane gjatë vitit 1638 ose 1639. Babai i Norës, një luftëtar fisnik, donte një djalë që ta ndihmonte të luftonte kundër Perandorisë Osmane.
Kur Nora lindi, ai nuk ishte i kënaqur nga ardhja e saj femërore në jetë…
Motra e tij, duke ditur veprimet e vëllait të saj, adoptoi Norën dhe e rriti atë si djalë.
Babai biologjik i Norës, duke pasur dëshirën të stërvitte një djalë të ri për t’u bërë luftëtar, vendosi të stërvitte “djalin” e birësuar të motrës së tij. Prandaj ai stërviti vajzën e tij që të bëhej luftëtare. Megjithatë, ndërsa u rrit, Nora doli të ishte vajza më e bukur në Malsi. Thuhet se ajo ishte e bukur si një Zana e vërtetë (zanë mali). Fama e saj u përhap në të gjithë vendin.
Edhe një pasha, i cili banonte në Kalanë e Rozafatit në Shkodër, dëgjoi për të. Një ditë, Nora zbriti në qytet me prindërit e saj. Pashai doli nga kështjella dhe ra në dashuri me Norën kur ia vuri sytë. Duke qenë nga Bosnja e afërt, e cila ndoqi tradita të ngjashme me Shqipërinë, pashai donte të martohej me të sipas ligjeve të kanunit shqiptar (shqip: Kanun), që do të thoshte se do të dërgonte një njeri të besuar në shtëpinë e Norës dhe do t’i kërkonte dorën. Megjithatë, familja e Norës u përgjigj se kanuni shqiptar nuk lejonte martesat me joshqiptarë. Pashai nuk ishte mësuar me një refuzim të tillë dhe mbante një harem grash nga larg e larg. Fluturoi tërbuar: “Ose Nora do të bëhet gruaja ime, ose do ta djeg gjithë Malsinë në hi”. Pashai më pas udhëhoqi ushtrinë e tij dhe rrethoi Malsinë. Nora kishte dëshmuar se ishte luftëtare, por tani duhej të provonte se ishte edhe e mençur, për ta shpëtuar Malsinë nga shkatërrimi. Kështu ajo hartoi planin për të vrarë pashain boshnjak të zemëruar.
Ka dy versione të historisë. Në të dy versionet, Nora vret pashain në një duel të drejtë. Të dy versionet e emërtojnë pashain si Vutsi Pasha nga Bosnja.
