Nga Bajram Karabolli
1. Ishte koha kur “udhëheqësi i dashur dhe i shtrenjtë i partisë dhe i popullit”, – kështu thuhej për të – shoku E. Hoxha, puthej në buzë me miqtë tanë të shtrenjtë. Këtë e pamë me sy, kur u puthë buzë më buzë me Hrushovin e më pas me Çu En Lain, ose Çunin e Lalës, siç i thoshin tiranasit… Po kurrë nuk e pamë të priste dhe të takonte ndonjë kosovarë.
Pra, ishte koha e kulmit të dashurisë për “vëllezërit kinezë” dhe e kthimit të shpinës “miqve kosovarë”.
2. Një kryetari kooperative, i cili kishte qenë për vizitë në Kinë, me një delegacion të kooperative bujqësore shqiptare, i kishin tërhequr vëmendjen disa tabela në arat e kooperativave bujqësore në Kinë. Dhe, lumëmadhi, pyet se çfarë shkruhej në to. Një nga “vëllezërit kinezë” që dinte shqip ia përkthen fjalë për fjalë: «Qirasni arën me një të dhjerë».
I frymëzuar nga kjo praktikë komuniste e “vëllezërve kinezë”, derëziut iu ngulit në kokë: Pse mos ta vëmë në jetë edhe ne këtë praktikë kaq revolucionare?
Dhe, me t’u kthyer në atdheun e tij komunist, i entuziazmuar, e shtron çështjen në mbledhjen e organizatës-bazë të partisë, ku kjo “nismë e re revolucionare” u diskutua me frymë të zjarrtë. Po si do të realizohej?! Në debatin e madh për këtë, ajo puna e turpit u kapërcye me sukses, sepse, përpara interesit të përbashkët, nuk ishte aspak turp të ulje poturet dhe të plehëroje arën kolektive për të shtuar prodhimin. Dikush propozoi se e mira ishte të bëhej në mënyrë kolektive. Dhe mu këtu ngeci puna: a mund t’u vinte e dhjera në një kohë gjithë kolektivit? Në fund të proces-verbalit të mbledhjes së organizatës-bazë u shënua: Çështja të shtyhet për më vonë. Por kjo kinezëri u realizua me sukses të plotë në disa shkolla tetë-vjeçare. Kështu, për shembull, në banjën e vajzave të një shkolle fshati vendosën një vedër, ku ato duhet të pshurrnin, ndërsa për djemtë u vendos një bidon, për këtë punë. Pastaj mësuesi “dezhurn”, me disa nxënës, e dorëzonte shurrën në brigadën e kooperativës dhe, pasi merrte një vërtetim nga brigadieri, ia dorëzonte atë drejtorit të shkollës…
3. Kur vdiq diktatori Enver Hoxha, pati shkolla dhe institucione ku u qa kolektivisht. Madje, secilit nxënës iu kërkua të shkruante një poezi (këngë vaji) për “humbjen e udhëheqësit të dashur dhe të shtrenjtë të partisë dhe të popullit”. Po ashtu, në një repart ushtarak, komisari, pasi jep “haberin e gjëmshëm”, sigurisht duke qarë, u thotë vartësve që të shkonin në dhomat apo zyrat e tyre dhe “të kërrenin nga një vjershë”, ku të shprehnin dhimbjen e thellë për këtë “gjëmë”. Edhe vetë komisari shkon në zyrën e tij dhe ulet “të kërrente vargjet e vajit”. Oficeri X, pasi e shtrydh shumë mendjen dhe nuk “kërren” dot asnjë varg, ngrihet dhe niset për te komisari që t’i kërkonte ndihmë. Dera e komisarit ishte hapur, ndërsa komisari, me stilograf në dorë, i kërrusur mbi një fletë të bardhë dhe i zhytur plotësisht në botën e tij të vockël, sa nëntë shkronjat e udhëheqësit, po lloisej. Oficer X, kureshtar se ç’mund të kishte shkruar komisari, shkon ngadalë drejt tij, i del nga mbrapa dhe shikon dy vargjet e vetme që kishte “kërryer” komisari:
As na hahet, as na pihet
jemi bërë kërcu…
