Gripi është sëmundja më e zakonshme që e kalojmë disa herë gjatë jetës i cili prek përgjithësisht rrugët e frymëmarrjes e shkaktohet nga virusi i gripit.
Simptomat shpesh përfshijnë ethe, dhimbje koke dhe trupi, kollitje, bllokim hundësh ose rrjedhje.
Sa i shpeshtë është gripi?
Gripi është një nga sëmundjet më të zakonshme infektive. Çdo sezon gripi, mbi 2 miliard njerëz në mbarë botën infektohen nga gripi.
Cili është ndryshimi midis gripit dhe ftohjes së zakonshme?
Gripi dhe ftohja e zakonshme mund të kenë simptoma të ngjashme, si rrjedhje apo bllokim hundësh dhe kollë. Por simptomat e ftohjes janë zakonisht të lehta dhe simptomat e gripit mund të jenë më të rënda dhe të çojnë në komplikime serioze. Që të dyja këto gjendje shkaktohen nga viruse të ndryshëm.
Si mund ta di nëse kam grip ose COVID-19?
Gripi dhe Covid-19 kanë simptoma të ngjashme, e vetmja mënyrë për t`i diferencuar është të bëni testin. Qoftë gripi, qoftë covid-19 rrezikojnë për sëmundje të rëndë.
Cilët individë kanë rrezik më të lartë për komplikacione nga gripi?
Personat që vuajnë nga një sëmundje kanë rrezik i shtuar për të kaluar grip me siptoma të rënda. Këto përfshijnë komplikime kërcënuese për jetën që kërkojnë shtrimin në spital.
Të tilla janë:
Astma, SPOK ose sëmundje tjetër e mushkërive.
Sëmundjeve të veshkave, mëlçisë, probleme neurologjike duke përfshirë goditje në tru.
Sëmundje të zemrës ose enëve të gjakut.
Aëmundja e diabetit.
Sistem imunitar të dobësuar (nga HIV/AIDS, kanceri ose medikamente).
Keni sëmundje gjaku, si psh drepanocitoza.
Obeziteti
Mosha nën 5 vjeç ose mbi 65 vjeç.
Shtatzania
Simptomat
Gripi, covid-19, ftohja e zakonshme kanë shumë simptoma të përbashkëta, gjë që vështirëson dallimin midis tyre.
Simptomat e gripit zakonisht shfaqen shpejt dhe mund të përfshijnë:
Ethe, temperaturë e lartë, të dridhura.
Dhimbje trupi.
Kollë.
Dhimbje koke.
Dhimbje fyti.
Dhimbje muskujsh, kockash.
Rrjedhje ose bllokim hundësh.
Lodhje trupore, dobësi.
Diarre ose të vjella (zakonisht vetëm tek fëmijët).
Ju mund të keni disa nga këto simptoma.
Çfarë e shkakton gripin?
Viruset e grupit A, B dhe C janë llojet më të zakonshme që infektojnë njerëzit. Gripi që shkaktohet nga viruset A dhe B janë sezonale (në dimër shumica) dhe kanë simptoma më të rënda.
Gripi C nuk shkakton simptoma të rënda dhe nuk është sezonal.
Gripi i derrit dhe gripi i shpendëve janë të dy nëntipe të gripit A.
A është gripi ngjitës?
Po, gripi është ngjitës, përhapet nga një person në një tjetër.
Si përhapet gripi?
Virusi i gripit përhapet nga kontakti direkt ose indirekt me dikë tjetër që është i infektuar.
Nga dikush afër nesh që kollitet, teshtin ose flet. Pikat mund të bien në duart tuaja ose të lëvizin nëpër ajër për të hyrë në hundë ose gojë.
Duke prekur një sipërfaqe që janë ndotur nga virusi i gripit, më pas duke prekur fytyrën, hundën, gojën ose sytë. Kjo përfshin gjëra të tilla si dorezat e dyerve, tavolinat, kompjuterët dhe telefonat.
Duke prekur duart ose fytyrën e dikujt që ka grip, më pas duke prekur fytyrën, hundën, gojën ose sytë.
Sa kohë pas ekspozimit do të marr gripin?
Nëse infektoheni, zakonisht do të keni simptoma të gripit një deri në katër ditë pas ekspozimit (periudha e inkubacionit).
Diagnoza dhe analizat
Si diagnostikohet gripi?
Mjeku juaj diagnostikon gripin duke gjykuar nga simptomat tuaja dhe duke testuar një mostër të mukusit nga hunda juaj (tampon i shpejtë). Rezultatet mund të zgjasin disa minuta. Mjeku ose infermieri juaj mund ta dërgojë mostrën në një laborator, për test molecular dhe ju do të merrni rezultate brenda një ose dy ditësh.
Si trajtohet gripi?
Mjekët mund ta trajtojnë gripin me medikamente antivirale në rrethana të caktuara.
Antiviralët mund të zvogëlojnë rrezikun e sëmundjeve të rënda dhe të shkurtojnë kohën kur jeni të sëmurë. Shumë njerëz mund ta trajtojnë gripin pa mjekime me recetë.
Antibiotikët nuk kanë asnjë rol në trajtimin e gripit, përkundrazi shpesh e ndërlikojnë gjendjen.
Si ta menaxhoni vetë në shtëpi gripin?
Shumë njerëz mund të menaxhojnë simptomat e gripit në shtëpi pa antiviralë apo antibiotkë, thjeshtë me suplemnete e medikamente që jepen pa recetë:
Pushimi i mjaftueshëm. Ka rëndsi të ndaloheni disa ditë nga puna, në mënyrë që të ruheni nga komplikacionet.
Pirja e lëngjeve : caj natyral, fruta e agrume të shtrydhura, ujë, lëng mishi, pule të cilat ushqejnë trupin por edhe parandalojnë dehidrimin.
Borsat e nxehta ose shishet me ujë të nxehtë mund të qetësojnë dhimbjet e muskujve.
Marrja e acetaminofenit, paracetamolit dhe antiinflamatorëve te tjerë jo-steroidë mund të ndihmojë në uljen e temperaturës dhe lehtësimin e dhimbjeve të kokës dhe trupit.
Përdorimi i sprejit nazal me fiziologjik ndihmon në zhbllokimin e hundëve.
Marrja e qetësuesve bimorë të kollës ndihmojnë.
Përdorimi i ekspektorantëve si acetylcysteine, n-acetylcysteine, tavipec etj lehtësojnë pastrimin e sekrecionëve nga mushkëritë tuaja.
Si mund ta parandaloj gripin?
Mënyra më e mirë për të reduktuar rrezikun tuaj është të merrni vaksinën e gripit çdo vit.
Lani duart shpesh me sapun dhe ujë.
Mbuloni hundën dhe gojën kur teshtini ose kolliteni.
Shmangni ambjentet rme shume njerëz.
Mos shkoni në punë, ambjente të tjera ose për vizita familjare nqs jeni me grip.
Shmangni ambjentet me njerëz të sëmurë, mos shkoni nëpër spitale për hicgjë.
Konsideroni të mbani një maskë nëse jeni të sëmurë dhe ju duhet të shkoni doemos diku.
Shmangni prekjen e fytyrës, syve, hundës dhe gojës.
Mos përdorni ushqimin ose enët e ngrënies (pirunët, lugët, gotat) të njëjta me të tjerët.
Kujdesuni për veten!
