Sëmundjet kardiovaskulare janë shkaktarët më të zakonshëm të sëmundjeve dhe vdekjeve në Suedi sot, dhe shumë mund të jenë në rrezik pa e ditur këtë.
Por një studim i ri mund të bëjë të mundur zbulimin në kohë të duhur se kush është në rrezik për t’u prekur.
– Është një investim krejtësisht unik që po bëhet.
Më shumë se 40 për qind e të gjithëve që kemi ekzaminuar kanë ndryshime në enët e gjakut që mund të shkaktojnë një atak në zemër.
Brenda pak viteve, ne shpresojmë të zvogëlojmë rrënjësisht numrin e njerëzve të prekur, thotë Göran Bergström, i cili është përgjegjës shkencërisht për studimin.
Rreth 8,000 njerëz nën moshën 70 vjeç pësojnë një atak të parë në zemër çdo vit, dhe më shumë se 1,000 prej tyre vdesin.
– Ne synojmë të reduktojmë grupin e prekur me 20-30%, thotë Göran Bergström, mjek kryesor në Spitalin Universitar Sahlgrenska në Goteborg.
Studimi më i madh në botë për zemrën
Göran Bergström nuk është vetëm një mjek dhe profesor i lartë në Universitetin e Goteborgut, ai është gjithashtu përgjegjës shkencërisht për përmbajtjen e SCAPIS, i cili është studimi më i madh në botë i këtij lloji në zemër, enët e gjakut dhe mushkëritë.
Në studimin, i cili është një iniciativë suedeze, gjashtë universitete dhe spitale universitare janë bashkuar dhe kanë ekzaminuar 30,000 banorë me qëllimin për të qenë në gjendje të parashikojnë dhe parandalojnë sëmundjet kardiopulmonare në afat të gjatë.
– Fokusi im është të përpiqem të identifikoj njerëz krejtësisht të shëndetshëm që ecin përreth pa simptoma, por që kanë një rrezik të menjëhershëm për të pasur një atak në zemër vetë – pa e ditur edhe ata. Do të doja shumë të gjeja mjete për t’i identifikuar ata njerëz.
Atëherë SCAPIS është super interesant, thotë Göran Bergström.
Janë hetuar 30 mijë
Tek personat e ekzaminuar në studim, për shembull, ata kërkojnë ndryshime në enët e gjakut të zemrës, të cilat tregojnë se ekziston rreziku i një ataku kardiak.
Nga 30,000 të ekzaminuar, ndryshime të tilla u gjetën në më shumë se 40 përqind. Shumica kishin ndryshime të vogla, por një në 20 kishte ndryshime të mëdha pa e ditur fare.
Gjetja e tyre në këtë mënyrë kushton shumë, por tani po bëhen kërkime mbi teknologjinë për të gjetur, për shembull, ata që janë në zonën e rrezikut me ndihmën e një analize të thjeshtë gjaku.
– Nëse i gjejmë, mund t’u ofrojmë ndihmë parandaluese që të mos kenë atak në zemër.
Kryesisht ka të bëjë me ndryshimin e stilit të jetesës, por ka edhe barna të shkëlqyera. Ne kemi shumë ndihma për njerëzit që jetojnë në rrezik, por ne duhet të gjejmë fillimisht njerëzit, thotë Göran Bergström dhe shton:
– Ajo që mund të jetë një revolucion është nëse gjejmë mënyra të thjeshta për të identifikuar njerëzit në rrezik të lartë. Ndoshta mund të matim diçka në gjak, që do të jetë një test që nuk është shumë i shtrenjtë. Nëse SCAPIS del me një lloj metode depistimi që është e zgjuar dhe me kosto efektive, do të synoja që ai të jetë në gjendje të largojë 20-30 për qind të atyre që janë në zonën e rrezikut.
Çdo qindarkë ka rëndësi
Një studim aq i gjerë sa SCAPIS kushton shumë para për të kryer. Fondacioni Heart-Lung është financuesi kryesor dhe në mënyrë që kërkimi të arrijë progres të ri, çdo qindarkë vlen.
– Ne mund të masim sasi të gjërave në gjakun e këtyre njerëzve, por ende nuk mund të përballojmë të masim gjithçka që duam të masim. Mendoj se së shpejti idetë do të vijnë në një zgjidhje dhe është financimi ai që e bën të mundur nëse mund ta bëjmë atë hap, përfundon Göran Bergström
