Alfred Nobel, njeriu që krijoi dhe la pas vetes trashëgiminë më të madhe për të njohur veprat më të mira për njerëzimin, doli me idenë pasi u njoh në mënyrë famëkeqe si “tregtari i vdekjes”. Alfred Nobel, një kimist, inxhinier, shpikës, biznesmen dhe filantrop nga Suedia dha kontribute të shumta të rëndësishme në fushën e shkencës, duke mbajtur gjithsej 355 patenta gjatë jetës së tij. Dinamiti ishte një nga shpikjet e tij më të famshme, por për fat të keq shpikja i dha atij titullin “tregtar i vdekjes”.
Shumë e panë shpikjen e tij, për të cilën Alfredi mendonte se do t’i jepte fund të gjitha luftërave, si një produkt shumë vdekjeprurës. Kur vëllai i Alfredit, Ludvig, vdiq në 1888, një gazetë franceze botoi aksidentalisht një nekrologji për Alfredin që i referohej atij si “tregtari i vdekjes”.
Sapo Alfredi lexoi nekrologjinë, ai vendosi të rishkruajë testamentin e tij. I frikësuar për të lënë pas një trashëgimi të tillë, ai vendosi të dhurojë më shumë se 90 për qind të të ardhurave të tij të jetës për të krijuar një simbol respekti dhe nderi për njerëzit që kontribuan në përmirësimin e njerëzimit.
Simboli u emërua sipas emrit të Alfred Nobelit, Çmimi Nobel. Çmimi fillimisht kishte pesë kategori, të cilat ishin, kimia, fizika, mjekësia ose fiziologjia, letërsia dhe paqja. Më vonë në vitin 1969, ekonomia u shtua edhe si kategori për çmimin Nobel.
Sipas testamentit të Alfred Nobelit, Çmimi Nobel për Paqen do të jepej nga një komitet prej pesë personash të zgjedhur nga Stortingu Norvegjez. Komiteti Nobel i Stortingut Norvegjez u krijua në Gusht 1897 sapo Storting pranoi detyrën në prill të po atij viti. Megjithatë, në Suedi, testamenti i Alfredit shkaktoi një mosmarrëveshje të gjatë ligjore me anëtarët e familjes së tij. Komiteti Norvegjez i Nobelit për çmimin dhe pala tjetër nuk mund të fillonin punën e tyre derisa të zgjidhej ky konflikt dhe të trajtoheshin me sukses çështjet financiare. Prandaj, u deshën katër deri në pesë vjet për themelimin e Fondacionit Nobel në Suedi në vitin 1900. Çmimi Nobel jepej çdo vit që nga viti 1901, me përjashtim të Luftës së Parë dhe të Dytë Botërore. Çmimet e para Nobel, u dhanë në vitin1901.
The Statesman



