MIGUEL DE CERVANTES SAAVEDRA
DON KISHOTI I MANÇËS
(Vol. II, Kapitulli LVIII)
Në shqip Bajram Karabolli
Më në fund, pasi u pastrua tryeza, Don Kishoti, me gjakftohtësi të madhe, ngriti zërin dhe tha:
– Një ndër mëkatet më të mëdha që bëjnë njerëzit, edhe pse disa thonë se është mendjemadhësia, unë them se është mosmirënjohja, duke i qëndruar, kështu, asaj, që, zakonisht, thuhet: Ferri është i mbushur plot me mosmirënjohës. Këtij mëkati, për aq sa kam mundur, jam përpjekur t’i shmangem, që kur arrita moshën e arsyes, dhe, nëse nuk kam mundur ta shpërblej, ashtu siç duhej, të mirën që më kanë bërë të tjerët, të paktën, e kam bërë të njohur emrin e mirëbërësit, duke e publikuar dhe trumbetuar me forcë, gjithandej. Zotërinj, njeriut, të mirat që i bëjnë të tjerët, jo vetëm që duhet t’ua shpërblejë, në rastin më të parë që mundet, por duhet edhe t’ia rrëfejë botës, sepse mirësia duhet të merret vesh nga kushdo; por, për fat të keq, në këtë botë, më shumë janë ata që marrin, sesa ata që japin. Vetë Zoti është dhënësi dhe bamirësi më i madh, kësisoj, njeriu duhet të ndjekë shembullin e Perëndisë, prandaj, edhe pse nuk kursehem për mirënjohje, prapë, nuk mundem t’jua shpërblej, ashtu siç e meritoni, mikpritjen e madhe që po më bëni ju, kësisoj, jam i detyruar të mbetem brenda kufijve të ngushtë të fuqisë sime, duke ju ofruar atë që mundem dhe që kam, nga pasuritë e mia. Prandaj, them se, në mes të rrugës, që të çon në Zaragoza, do të ndalem dhe nuk do të pushoj së thëni dhe së provuari, për dy ditë resht se, këto zonja, të pranishme këtu, të veshura si baresha, janë vajzat më të bukura dhe më të sjellshme në botë, me përjashtim të së pakrahasueshmes, Dulqinjë të Tobozës, e cila është e vetmja zonjë që ka robëruar mendimin dhe zemrën time. Me gjithë respektin e duhur për ju, që më dëgjoni, kjo është një e vërtetë e pakundërshtueshme.
Sançoja, pasi e dëgjoi me vëmendje të madhe të zotin, me zë të lartë, foli e tha:
– Si është e mundur që paska njerëz në botë, të cilët guxuakan të thonë dhe të betohen se imzot qenka i shkarë nga trutë?! Pa na thoni, zotërinj barinj: A ka ndonjë prift fshati juaj, sado i ditur dhe i kënduar qoftë, që të ligjërojë e të thotë gjëra kaq të mençura, si ato që sapo tha imzot? Tjetër: më thoni, zotërinj fshatarë, a ka kalorës endacak, sado i famshëm dhe trim të jetë, që të bëjë ato që merr përsipër, këtu, të bëjë imzot?
Në këtë kohë, Don Kishoti, me fytyrë të ndezur nga zemërimi, iu drejtua Sanços dhe i tha:
– Dëgjo, Sanço! Nuk është e mundur të ketë në botë njeri që të të dëgjojë ty dhe të mos thotë se, jo vetëm, je i marrë, por je i mbuluar nga koka, deri te këmbët, me marrëzira. Vërtet, unë nuk e di se, deri ku shkon dashakeqësia dhe djallëzia jote. Po kush të pyeti ty, or hajvan, të vlerësosh mençurinë dhe zotësinë time? Kafsho gjuhën dhe mos fol për mua, por shko dhe hidhi shalën Rosinantin, se do nisemi menjëherë dhe do të përmbush zotimet që mora, para këtyre zotërinjve; dhe ta dish mirë se do ta mund këdo që do të më dalë përpara dhe do të guxojë të më pengojë në misionin tim të shenjtë.
