Dafina (Laurus nobilis), është një dru shumëvjeçar aromatik me gjelbërim të përhershëm.
Ajo në formën natyrale haset më së shumti si shkurre e madhe mbasi dendësia dhe shtesa natyrale nuk e lejon që të kap lartësi të mëdha.
Në ambjente të hapura ose në pyje të rralluara, dafina zhvillohet si një dru i lartë dekorativ, i hijshëm dhe me hije të këndshme gjatë verës.
Bën pjesë në familjen e bimëve të lulëzuara Lauraceae.
Konsiderohet si bimë endemike mesdhetare dhe gjendet e egër ose e kultivuar në kodra me lartësi të mesme dhe mbërrin deri në kufijtë e klimës kontinentale.
Dafina (Laurus nobilis ) figuron dukshëm në kulturën klasike greko-romake, por edhe ilire si simbol i triumfit.
Kurora me gjethe dafine u vihej mbi krye fituesve të garave, olimpiadave, arteve skenike, oratorëve, luftëtarëve të shquar etj.
Në proverbat ballkanike, por thekshëm shqiptare, përdoret shprehja: “Mos fli mbi dafina”.
Kjo shprehje ka kuptimin që edhe kur je fitues apo i përmbushur, përsëri duhet të jesh i vëmendshëm për atë çfarë fati apo rrethanat të rezervojnë.
Në mbarë botën, shumë lloje të tjera bimësh në familje të ndryshme quhen gjithashtu “gji” ose “dafinë”, përgjithësisht për shkak të ngjashmërisë së gjetheve ose aromës me Laurus nobilis.
Përdorimi dhe dobitë:
Më kryesore dhe ta keni në vëmendje mbetet çaji me gjethe dafine, një pastrues shumë i mirë i rrugëve respiratore dhe mushkrive.
Bima është burimi i disa produkteve(esencave) të njohura të përdorura në një shumëllojshmëri të gjerë recetash, veçanërisht në kuzhinat mesdhetare.
Në Itali psh, më shpesh, gjethet aromatike shtohen të tëra në salcat italiane të makaronave. Zakonisht ato hiqen nga enët përpara se të shërbejnë, përveç nëse përdoren si një garniturë e thjeshtë.
Gjethet e plota të dafinës kanë një jetëgjatësi të gjatë prej rreth një viti, në temperaturë dhe lagështi normale.
Gjethet e plota të dafinës përdoren pothuajse ekskluzivisht si agjentë shijeje gjatë fazës së përgatitjes së ushqimit.
Në kuzhinën shqiptare gjethet e dafinës përdoren në disa receta gatimi, si në rosto secili prej konsumatorëve e ka gjetur brenda racionit të mishit, në gjellë jani për shije e aromë, supa të ndryshme, gatimet e lepurit të egër e të butë, por kjo nuk përjashton pjatat e tjera.
Pluhuri i gjetheve të bluara të dafinës përdoren gjithashtu në disa gatime dhe nuk krijojnë asnjë shqetësim pse i gëlltisim.
Kokrrat e thara të dafinës dhe vaji i gjetheve të shtypura mund të përdoren si erëza të forta, por edhe druri mund të digjet për aromatizues të fortë të mjediseve të mbyllura.
Gjethet e bluara ose thjesht natyrale janë përdorur si astringent dhe balsam për plagët e ndryshme.
Përdoret gjithashtu në terapi masazhi dhe aromaterapie.
Një ilaç popullor për skuqjet dhe alergjitë e shkaktuara nga dredhka dhe hithrat djegëse është një napë e lagur dhe ujin e gjetheve të ziera të dafinës.
Ka shumë referime për efektet e dafinës, por vlen për t’u përmendur natyralisti romak Plini Plaku i cili renditi një sërë kushtesh që vaji i dafinës supozohej të trajtonte: paralizën, spazmat, dhimbjet e nervit shiatik, mavijosjet, dhimbjet e kokës, infeksionet e veshit dhe reumatizmin.
Vaji i dafinës është një ndër esencat më të kërkuara në industrinë farmaceutike, parfumeri dhe zbukuruese.
Gjithashtu për t’u shënuar është fakti se ai është një nga përbërësit dytësor dhe karakteristikë dalluese aromatike e sapunit të famshëm të Alepos.
