Nga Kapiten i rangut te pare (L) Artur Mecollari/
Datë në historinë detare
Në datën 6 janar 1916 anija pasagjere SS “BRINDISI”, me flamur italian, lundronte me destinacion Shëngjinin. Në bord, përveç ekuipazhit, kishte edhe 425 pasagjerë. Pasagjerët ishin nisur nga Halifaksi i Kanadasë dhe ishin të kombësisë serbe dhe malazeze, me qëndrim në SHBA dhe Kanada. Pasagjerët ishin kryesisht të rinjë të cilët ishin thirrur nga Mbreti Nikola I Petrovic i Malit të Zi dhe Mbretit Petar Karadjordjevic i Sërbisë për t’ju bashkuar ushtrive respektive për të mbrojtur territoret e tyre nga një sulm austro-hungarezë.
SS “Birindisi”, ishte nisur nga Porti i Brindizit. Pak përpara se të hyjë në portin e Shëngjinit, rreth orës 08:00 të datës 6 janar 1916, anija “BRINDISI” ra në minë, ndoshta të hedhur më parë nga nëndetësja gjermane UC-14.
Në ndihmë të SS “BRINDISI” shkoi anija tjeter italiane “CITTA DI BARI”. Nga 425 malazezë dhe serbë, në bord të SS “BRINDISI”, 60 prej tyre mundën të shpëtonin. Ekujpazhi pothuajse shpëtoi, përveç tre prej tyre. Kapiteni i anijes, Domenico Milella, shpëtoi gjithashtu. Në këtë tragjedi humbën jetën rreth 330 vetë dhe shpëtuan rreth 164 vetë.
Anija “Brindisi” u eksplorua në vitin 2006 nga zhytësi dhe eksplotatori italian Cesare Balsi në bashkëpunim me zhytësin dhe eksploratorin malazesë Ilir Çapuni, i cili kishte identifikuar dhe lokalizuar anijen qysh në vitin 2005.
E mbijetuara Marie Lemos, infermiere 22-vjeçare e Kryqit të Kuq ishte një nga të mbijetuarat. Në një intervistë të dhënë në 4 shkurt 1916 në Athinë ajo shprehet ndër të tjera:
“Nuk ka një mënyrë që t’ju tregoj që ju të mund ta kuptoni, tmerrin e madh të asaj çfarë pashë dhe dëgjova muajin e kaluar. Shpejtësia e tmerrshme e fundosjes së anijes “BRINDISI”, me kuvertat e saj të mbuluara me të vdekur. Unë u hodha në ujë, i cili ishte plot me të rinjë që luftonin duke u përpjekur të pluskonin, por duke u zhdukur një e nga një …. Ne goditëm një minë në orën 9.30 të mëngjesit, dhe anija u palos në mënyrë që të gjithë në anije të hidheshin në ujë. Unë arrita të kthehem përsëri në bordin e BRINDISI, ku gjeta rreth 200 malazezë, të cilët nuk ishin në gjendje për të notuar. Këta burra thanë se nuk do të vdisnin nga dora e armikut. Ata kënduan himnin e tyre kombëtar, dhe pastaj një skuadër qëlloi të tjerët, dhe më në fund skuadra vrau veten. Kuvertat ishin të mbuluara me të vdekur dhe të larë me gjak. Kur anija po fundosej, unë rrëshqita përsëri në ujë dhe notova në një dërrasë mbi të cilën po mbërtheheshin disa burra, por ata ranë, një e nga një. Më në fund, pasi tre orë në ujë, më morën dhe më çuan në San Giovanni de Medua (Shëngjin). Sapo 143 personat e shpëtuar dolën të sigurt në breg, malazezët u rrjeshtuan dhe rikënduan himnin kombëtar. Ndërsa burrat po këndonin himnin, një skuadrilje aeroplanësh austriakë bombardoi qytetin, duke vrarë tetëmbëdhjetë nga ata që sapo kishin shpëtuar”.
