Përgatiti Muharrem Lala
Per vitin 2023 iu dha Moungi Bawendi,Louis E.Brus dhe Alexey Ekimov për punën e tyre novator në pikat kuantike.
-Pikat kuantike janë nanokristale,me madhësi disa milionëshe të milimetrit,që shfaqin veti unike të rregulluara nga ligjet e mekanikës kuantike.
-Alexey Ekimov,një fizikan rus,i vëzhgoi për herë të parë këto nanokristale në kristale në vitin 1981.Këto struktura,me vetëm disa mijëra atome,shfaqin sjellje të ngjashme me atome të vetme.Kur stimulohen nga drita ose energjia elektrike,elektronet brenda pikave kuantike hidhen në një nivel më të lartë energjie dhe lëshojnë dritë kur kthehen në gjendjen e tyre origjinale.
-Ngjyra e kësaj drite të emetuar varet nga madhësia,përbërja dhe forma e pikës kuantike.Ky zbulim çoi në përdorimin e pikave kuantike në fusha të ndryshme si ekranet e televizorit,llambat LED dhe mjekësia.
-Në mjekësi,pikat kuantike janë shfaqur si një mjet i ri për diagnostikimin dhe trajtimin eksperimental të kancerit.
-Drita e pastër e emetuar nga këto nanokristale mund të ndriçojë indet e tumorit për kirurgët.
-Louis E.Brus dhe Moungi Bawendi zhvilluan dhe zotëruan më tej vetitë e pikave kuantike. Puna e tyre hapi rrugën për kompanitë si Philips dhe Sony që të përdorin teknologjinë kuantike të pikave për të përmirësuar cilësinë e ngjyrave të ekraneve të tyre.
Ky çmim prestigjioz njeh rëndësinë e pikave kuantike në aplikime të ndryshme shkencore dhe teknologjike.Ai nënvizon kontributin e jashtëzakonshëm të bërë nga këta shkencëtarë në avancimin e të kuptuarit dhe përdorimit tonë të nanokristaleve.
