Shega (Punica granatum, L.) është një bimë gjetherënëse nga familja Punicaceae (ose Lythraceae sipas klasifikimit APG), me origjinë nga një rajon gjeografik që shtrihet nga Irani në rajonin Himalajan të Indisë veriore, dhe e pranishme që nga kohët e lashta në të gjithë rajonin e Mesdheut.
Shega është një ndër frutat e vjeshtës, jo vetëm më tunduese, por edhe më e shëndetshme.
Ajo përmban një sasi të madhe mikroelementësh bimorë të pakrahasueshëm me asgjë tjetër. Shumë studime kanë treguar që shega ka disa efekte të pabesueshme për organizmin e njeriut, duke ulur rrezikun e shumë sëmundjeve.
Më poshtë listohen disa dobi të këtij fruti:
1-Shega përmban shumë ushqyes të rëndësishëm.
Shega (latinisht Punica granatum), është një shkurre e cila prodhon një frut me ngjyrë të kuqe. Diametri i saj është rreth 5-12 cm. Kokrrat e shegës kanë shumë veti kuruese ashtu si dhe ushqyese. Një filxhan prej 174 gram përmban:
Fibra: 7 gram
Proteina: 3 gram
Vitaminë C: 30% (të dozës së përditshme të rekomanduar)
Vitaminë K: 36% (të dozës së përditshme të rekomanduar)
Acid folik: 16% (të dozës së përditshme të rekomanduar)
Potasium: 12% (të dozës së përditshme të rekomanduar)
Janë disa varietete shegësh, ka shegë të ëmbla, të tharja dhe midis dy shijeve apo majhoshe sikurse e thotë populli.
Te shegët e ëmbla një filxhan përmban 24 gram sheqer dhe 144 kalori.
2-Shega është mbartëse e dy substancave unike të cilat janë të përgjegjëse për pjesën më të madhe të avantazheve shëndetësore.
Punicalagins(nga latinishtja)-një oksidant shumë i fuqishëm i gjendur në lëngun dhe levozhgën e shegës, i cili ka një nivel antioksidimi tre herë më të lartë se vera e kuqe dhe çaji jeshil.
Acid punicic(nga latinishtja)- gjithashtu i njohur dhe si vaji i farës së shegës, është acidi yndyrorë kryesor i gjendur tek kokrrat e shegës, i cili ka një efekt të fuqishëm biologjik.
3-Shega ka efekte anti-inflamatore. Inflamacioni kronik është shtysa kryesore ndaj shumë sëmundjeve vdekjeprurëse. Këtu përfshihen sëmundjet e zemrës, kanceri, dy llojet e diabetit, alzheimer dhe obeziteti.
Studime të shumta kan treguar se ajo ka aftësi të ulë aktivitetin inflamator në procesin e tretjes, ashtu si dhe rrezikun e kancerit të gjirit. Një studim i kryer rreth diabetit tregon se 250 ml lëng shege ne ditë, për 12 javë, ul dukshëm nivelin e inflamacionit dhe të interleukinës me 32% dhe 30%.
4-Shega ndihmon në luftën kundër kancerit të prostatës.
Kanceri i Prostatës është lloji më i hasur i kancerit tek meshkujt. PSA-ja (antigjen specifik i prostates) është një shënjues i kancerit të prostatës në gjak. Meshkujt të cilët kanë një dyfishim të nivelit të PSA-së brënda një harku të shkurtër kohorë, janë më të predispozuar të kenë kancer prostate.
Mjaft interesant ishte një studim i bërë në këtë fushë, ku rezultonte se 237 ml lëng shege në ditë ul aftësinë e PSA-së për tu dyfishuar. Përkatësisht, nga 15 muaj në 54 muaj- diferencë kjo mjaft e madhe kohore.
5-Shega ndihmon në luftën kundër kancerit të gjirit.
Kanceri i gjirit është lloji më i hasur i kancerit tek femrat. Ekstrakte nga shega kanë treguar një ulje të rrezikut të kësaj sëmundjeje dhe madje ka shërbyer edhe si vrasëse të ketyre qelizave vdekjeprurëse.
Megjithatë, në këtë drejtim janë duke u bërë studime të mëtejshme.
6-Shega ndikon në uljen e tensionit.
Tensioni i lartë (hypertension) është një ndër shaktarët e goditjeve në zemër dhe infarkteve. Një studim shkencorë na tregon se pas konsumimit të 150 ml lëng shege në ditë, personat me tension të lartë kanë pasur ulje të ndjeshme për gjatë 2 javëve.
7-Shega mund të ndihmojë kundra artritit dhe dhimbjeve artikulare.
Ka shumë lloje artitesh, por shumica përfshijnë disa forma të infalamcionit në lidhjet artikulare. Duke parë se kjo bimë ka efekt anti-inflamator, kjo na sjell në konkluzionin se ajo ndihmon edhe ne shërimin nga disa lloje të artritit. Studime laboratorike kanë treguar se ekstrakte të shegës mund të bllokojnë disa enzima të cilat janë të njohura për dëmin që shkaktojnë tek lidhjet artikulare.
8- Lëngu i shegës mund të ulë rrezikun ndaj sëmundjeve të zemrës.
Sëmundja e zemrës janë momentalisht shkaku kryesor i vjekjeve të parakohshme në të gjithë botën.
Kjo është një sëmundje e komplikuar, e cila shkaktohet nga shumë faktorë. Acidi punicic, i cili është acidi kryesor tek shega, mund të ndihmojë në mbrojtjen e zemrës. Në një studim të bërë me 51 persona me kolesterol dhe trigliceride të larta, të cilët konsumuan 800 miligram në ditë vaj fare nga shega për 4 javë rresht, rezultatet ishin shumë të dukshme, duke na dhënë një ulje të konsiderueshme të triglicerideve.
Një tjetër studim u fokusua tek efektet e lëngut të shegës tek persona me dy lloje të diabetit dhe kolesterol të lartë. Nga ky studim u vu re një ulje e dukshme e kolesterolit LDL, ashtu si edhe përmirësime.
9-Lëngu i shegës mund të ndihmojë në trajtimin e çrregullimeve të ereksionit.
Lëngu i shegës ka treguar se është shumë i dobishëm në çrregullimet e këtij lloji dhe ndihmues në qarkullimin e gjakut në të gjithë trupin.
10- Përdorimi i shegës ndihmon në luftën kundër mykut dhe bakterieve.
Përberësit e shegës ndihmojnë në heqjen e shumë mikroorganizmave të dëmshme për trupin e njeriut. Efektet e saj janë shumë të dobishme në eliminimin e disa lloje bakteriesh, duke përfshirë këtu edhe Candida albicans. Efektet antibakteriale të shegës ndihmojnë në mbrojtjen kundër infektioneve apo inflamacioneve në gojë.
11-Shega luan një rol të rëndësishëm në përmirësimin e memorjes.
Nuk ka akoma rezultate shkencore në lidhje me këtë teori, por disa studime kanë treguar përmirësime të dukshme tek pacientët, të cilët vuajnë nga deficite në memorje pas nënshtrimit ndaj një operacioni. Një tjetër studim i bërë me 28 të moshuar me probleme të kujtesës, ka treguar se 237 ml lëng shege në ditë përmirëson memorjen vizuale.
12-Shega përmirëson performancën në aktivitete fizike.
Shega është e pasur me nitrate dietike, të cilat luajnë një rol kryesor në performancën fizike të individit. Në një studim të bërë me 19 atletë, tregon se 1 gram ekstrakti shege i marrë 30 minuta para garës, ndihmon shumë në qarkullimine e gjakut gjatë aktivitetit fizik.
