“Gomari i Buridanit”
Një gomar gjendet i vendosur mes dy mullarëve me bar, të dy shumë joshës.
Nuk ka asnjë dallim në mes tyre dhe në largësi të barabartë nga gomari.
Çfarë do të bëjë gomari? Sa më shumë që i shtohet uria, aq më shumë dëshiron që të hajë dhe aq më e vështirë bëhet zgjedhja e tij, te cili mullar të shkoi.
Gomari mbetet në këtë dilemë derisa uria ta pa lodh sa mos të lëviz dot dhe ngordhë.
Ndonëse gjendje e tillë përcaktohet si “Gomari i Buridanit”, çuditërisht, rasti nuk përmendet askund në veprat e filozofit të shekullit të 14-të.
“Besnik si Akati”
Personazh i “Eneidës” së Virgjilit, Akati ishte shoku dhe miku më i ngushtë i Eneas. Dallohej për besnikëri, dashuri dhe respekt ndaj komandantit të vetë, që më shumë se detyrën vlerësonte lidhjet shoqërore. Ata qëndruan miq deri në fund, ndaj dhe miqësia e tyre u bë proverbiale.
Përdoret në letërsi, filozofi dhe në të folurin e përditshëm si emër që simbolizon besnikërinë, një njeri që sakrifikon shumë për shokun.
Briri i bollëkut
Shumë e mbajnë këtë simbol si varëse në qafë. Po ç’kuptim ka? Amaltea (pellazgjisht t’amëlt, të ëmbël, qumësht), nimfë, ishte e bija e Oqeanit, në formën e dhisë, që ushqeu Zeusin me qumësht, kur iu thye një bri, ajo e mbushi me lule dhe fruta dhe ia dhuroi Zeusit. Ai e ktheu në kostelacionin e yjeve “dhia me tre kecat”, dhe në hajmali që ia dha vajzës së Melisit.
Këtej e ka origjinën briri i bollëkut që mbahet edhe sot varur në qafë dhe që sipas besëtytnive sjell fat e mbarësi.
“Bufi i Minervës”
Lidhet me mitin e Atenës së grekëve të lashtë, një nga hyjneshat më të nderuara, që mbante një buf te këmbët. Në Romë Atena personifikohej me Minervën, hyjneshën e urtësisë dhe të zgjuarësisë, të arteve dhe të muzikës. Edhe ajo si Atena mbante një buf te këmbët.
Fjala e urtë “Bufi i Minervës fluturon natën”, do të thotë se mendimet më të mira vinë natën.
“Berberi i Midias”
Midiasi, mbret i pasur i Frigjisë. E ndëshkoi Apoloni duke i vënë veshë gomari. Për të mos iu dukur veshët ai vuri një kapuç në kokë, por një ditë ia pa berberi i tij, i cili u betua se nuk do t’ia tregonte njeriu këtë të fshehtë. Por berberit nuk i u durua, një ditë ai hapi një vrimë në tokë dhe tha se Midia kish veshë gomari, dhe e mbylli vrimën. Më vonë në këtë vend mbinë trëndafila, që kur era i lëvizte pëshpëritnin: “Midiasi ka veshë gomari”.
Shprehja “berberi i Midias” përdoret për një njeri që nuk mban të fshehta, llafazan.
