{"id":98092,"date":"2026-07-24T14:15:02","date_gmt":"2026-07-24T14:15:02","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=98092"},"modified":"2026-07-24T14:15:02","modified_gmt":"2026-07-24T14:15:02","slug":"reforma-ne-drejtesi-nje-deshtim-nga-av-dorian-matlija","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2026\/07\/24\/reforma-ne-drejtesi-nje-deshtim-nga-av-dorian-matlija\/","title":{"rendered":"Reforma n\u00eb drejt\u00ebsi nj\u00eb d\u00ebshtim\/ Nga Av. Dorian Matlija"},"content":{"rendered":"<p>Replik\u00eb ndaj kremtimit alla Fatmir Xhafa, t\u00eb nj\u00eb eksperimenti q\u00eb u vrau qytetar\u00ebve t\u00eb drejtat dhe profesionist\u00ebve zanatin<br \/>\nPas 10 vjet\u00ebsh reform\u00eb n\u00eb drejt\u00ebsi nuk ka asgj\u00eb p\u00ebr t\u00eb festuar. Nuk ka \u201cdekad\u00eb q\u00eb ndryshoi shtetin\u201d si\u00e7 tallet Fatmir Xhafa n\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb publikuar nga t\u00eb gjitha dritaret mediatike t\u00eb qeveris\u00eb. Ka vet\u00eb, nj\u00eb dekad\u00eb q\u00eb \u00e7montoi drejt\u00ebsin\u00eb, zbrazi gjykatat, shkat\u00ebrroi hierarkin\u00eb profesionale, posht\u00ebroi avokatin\u00eb, shum\u00ebfishoi koh\u00ebn dhe koston e \u00e7do procesi dhe e la qytetarin pa asnj\u00eb vend ku t\u00eb mbroj\u00eb realisht t\u00eb drejtat.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha deshtimet e reform\u00ebs ishin t\u00eb paralajm\u00ebruara nga shum\u00eb prej nesh q\u00eb n\u00eb dit\u00ebn e par\u00eb t\u00eb hedhjes s\u00eb ides\u00eb.<\/p>\n<p>Fatmir Xhafaj mund t\u00eb shkruaj\u00eb sa t\u00eb doj\u00eb p\u00ebr \u201cprojekt shtetformues\u201d, \u201cpasaport\u00eb europiane\u201d, \u201cfundin e pand\u00ebshkueshm\u00ebris\u00eb\u201d dhe \u201cdekad\u00ebn e konsolidimit\u201d. P\u00ebr ne q\u00eb jetojm\u00eb \u00e7do dit\u00eb mes dosjeve, sallave t\u00eb gjyqit, shtyrjeve pa fund, vendimeve t\u00eb paarsyetuara dhe klient\u00ebve q\u00eb plaken duke pritur, k\u00ebto fjal\u00eb nuk jan\u00eb thjesht rreshta propagande.<\/p>\n<p>Por, jan\u00eb tallja m\u00eb e madhe n\u00eb mes t\u00eb dit\u00ebs.<\/p>\n<p>Reforma n\u00eb Drejt\u00ebsi ishte nj\u00eb projekt i Bashkimit Europian, me mb\u00ebshtetje gjithashtu politike, teknike dhe financiare amerikane. Ajo nuk u projektua thjesht nga disa jurist\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb frym\u00ebzuar nga d\u00ebshira p\u00ebr shtetformim. Ajo u imponua si operacion nd\u00ebrkomb\u00ebtar, u shit si recet\u00eb shp\u00ebtimi dhe u mbrojt me nj\u00eb trysni t\u00eb till\u00eb, sa \u00e7do kritik u shpall menj\u00ebher\u00eb armik i drejt\u00ebsis\u00eb, mbrojt\u00ebs i korrupsionit ose kund\u00ebrshtar i integrimit.<\/p>\n<p>Tashm\u00eb, t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebt mb\u00ebshtet\u00ebs t\u00eb reform\u00ebs nuk guxojn\u00eb ta rekomandojn\u00eb n\u00eb vende t\u00eb tjera. Evropa nuk do t\u00eb guxonte m\u00eb q\u00eb ta aplikonte k\u00ebt\u00eb eksperiment n\u00eb nj\u00eb shtet t\u00eb vetin, q\u00eb t\u00eb zbrazte brenda pak vitesh gjykatat, t\u00eb linte gjykatat m\u00eb t\u00eb larta pa kuorum, t\u00eb shkarkonte qindra magjistrat\u00eb profesionist\u00eb pa pasur gati z\u00ebvend\u00ebsuesit dhe pastaj t\u2019u k\u00ebrkonte qytetar\u00ebve t\u00eb prisnin me durim derisa eksperimenti t\u00eb prodhonte magjistrat\u00eb t\u00eb rinj, pasi t\u2019u mbinte bari nja dy brezave qytetar\u00ebsh.<\/p>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri e b\u00ebn\u00eb ama. Dhe nuk do ta pranojn\u00eb kurr\u00eb se \u00e7far\u00eb b\u00ebn\u00eb.<\/p>\n<p>Mos prisni q\u00eb Bashkimi Europian t\u00eb dal\u00eb nes\u00ebr e t\u00eb thot\u00eb: \u201cNa falni, projekti yn\u00eb e vrau drejt\u00ebsin\u00eb shqiptare.\u201d Nuk do ta thot\u00eb kurr\u00eb. Ata kan\u00eb investuar miliona euro, mij\u00ebra or\u00eb ekspertize, deklarata politike, emra ambasador\u00ebsh, reputacion institucional dhe dhjet\u00eb vjet propagand\u00eb. Pranimi i d\u00ebshtimit t\u00eb reform\u00ebs do t\u00eb ishte pranimi i d\u00ebshtimit t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Prandaj p\u00ebrdorin gjuh\u00ebn e balsamosjes diplomatike. Nuk thon\u00eb se gjykatat kan\u00eb ngordhur, por thon\u00eb se ka \u201csfida t\u00eb vazhdueshme\u201d. Nuk thon\u00eb se qytetari nuk merr drejt\u00ebsi, por thon\u00eb se \u201cefikasiteti mbetet i kufizuar\u201d. Nuk thon\u00eb se profesionist\u00ebve iu shkat\u00ebrrua zanati, por thon\u00eb se nevojiten \u201ckapacitete shtes\u00eb\u201d. Nuk thon\u00eb se apeli \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb varrez\u00eb dosjesh, por thon\u00eb se \u201ckoha e disponimit mbetet e lart\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>K\u00ebshilli i Europ\u00ebs ka llogaritur se, p\u00ebr vitin 2024, koha teorike e nevojshme p\u00ebr p\u00ebrpunimin e \u00e7\u00ebshtjeve civile dhe tregtare n\u00eb shkall\u00ebn e dyt\u00eb ishte 5.496 dit\u00eb.<\/p>\n<p>Pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjet n\u00eb apel\u2026<\/p>\n<p>P\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet administrative n\u00eb apel: 3.276 dit\u00eb. Th\u00ebn\u00eb ndrysh\u00eb, rreth n\u00ebnt\u00eb vjet. Dhe shifrat po p\u00ebrkeq\u00ebsohen \u00e7do dit\u00eb. Vitet q\u00eb do vijn\u00eb, n\u00ebse nuk pranon ky shtet dhe BE d\u00ebshtimin dhe t\u00eb ven\u00eb dor\u00eb, kjo shif\u00ebr do shkoj\u00eb pa frik\u00eb edhe 15 apo 20 vjet.<\/p>\n<p>E pra, pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjet n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb gjykimi nuk jan\u00eb thjesht nj\u00eb \u201csfid\u00eb\u201d. Pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjet jan\u00eb mohim total i drejt\u00ebsis\u00eb. Pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjet jan\u00eb nj\u00eb shtet pa gjykata p\u00ebr nj\u00eb brez t\u00eb t\u00ebr\u00eb njer\u00ebzish.<\/p>\n<p>Asnj\u00eb e drejt\u00eb nuk ekziston pa pasur nj\u00eb gjykat\u00eb ku ta mbrosh t\u00eb drejt\u00ebn<br \/>\nMund t\u00eb shkruash n\u00eb Kushtetut\u00eb sa t\u00eb duash se prona \u00ebsht\u00eb e garantuar. Po ku do ta mbrosh pron\u00ebn? Mund t\u00eb shkruash se shteti duhet t\u00eb d\u00ebmshp\u00ebrblej\u00eb qytetarin kur i shkakton nj\u00eb d\u00ebm. Kur do ta marr\u00ebsh d\u00ebmshp\u00ebrblimin? Mund t\u00eb vendos\u00ebsh n\u00eb kontrat\u00eb nj\u00ebzet nene p\u00ebr penalitetet, garancit\u00eb, afatet dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb. Kush do t\u2019i zbatoj\u00eb ato?<\/p>\n<p>Noter\u00ebt qeshin sot kur hallexhinjt\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb hartojn\u00eb kontrata t\u00eb sofistikuara dhe duan t\u00eb shtojn\u00eb nj\u00eb nen t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e tyre. \u201cKu do ta mbrosh k\u00ebt\u00eb nen?\u201d, pyesin. \u201cN\u00eb cil\u00ebn gjykat\u00eb?\u201d \u201cKur?\u201d \u201cKur t\u00eb t\u00eb ket\u00eb mbir\u00eb bari sip\u00ebr?\u201d<\/p>\n<p>Dhe kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb. Nj\u00eb norm\u00eb juridike pa gjykat\u00eb \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb njoll\u00eb boje printeri mbi let\u00ebr. Nj\u00eb kontrat\u00eb pa nj\u00eb gjykat\u00eb funksionale katandiset n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje nderi midis pal\u00ebve, q\u00eb zbatohet vet\u00ebm n\u00ebse t\u00eb dyja kan\u00eb d\u00ebshir\u00eb. Madje edhe nj\u00eb Kushtetut\u00eb pa gjykat\u00eb \u00ebsht\u00eb broshur\u00eb propagandistike. Nj\u00eb e drejt\u00eb q\u00eb mbrohet pas pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb ose tridhjet\u00eb vjet\u00ebsh, n\u00ebse \u00e7\u00ebshtja kthehet p\u00ebr rigjykim, nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb e drejt\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb epitaf q\u00eb gjykata ia vendos qytetarit mbi varr: \u201cKishe t\u00eb drejt\u00eb o njeri, por shteti nuk pati koh\u00eb ta thoshte sa ishe gjall\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Avokat\u00ebve iu vra zanati<br \/>\nMij\u00ebra profesionist\u00eb e din\u00eb mir\u00eb se \u00e7far\u00eb ka ndodhur. Avokat\u00ebt sot nuk po qajn\u00eb sepse \u201cnuk kan\u00eb m\u00eb k\u00eb t\u00eb korruptojn\u00eb\u201d. Nuk po qajn\u00eb t\u00eb korruptuarit q\u00eb u larguan. Nuk po k\u00ebrkojn\u00eb rikthimin e sistemit t\u00eb vjet\u00ebr. Por po qajn\u00eb vdekjen e vet\u00eb konceptit t\u00eb procesit gjyq\u00ebsor.<\/p>\n<p>Nj\u00eb avokat mbi 50 vje\u00e7 sot mendon dy her\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb re civile, pron\u00ebsie ose administrative. Jo sepse nuk ka pun\u00eb. Por sepse e di se \u00e7\u00ebshtja mund t\u00eb mos p\u00ebrfundoj\u00eb dot gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij profesionale. Avokati mund t\u00eb dal\u00eb n\u00eb pension kur dosja t\u00eb jet\u00eb ende n\u00eb apel. Mund t\u00eb vdes\u00eb kur rekursi t\u00eb jet\u00eb ende n\u00eb raftin e Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb. Mund t\u2019ia l\u00ebr\u00eb \u00e7\u00ebshtjen nj\u00eb kolegu m\u00eb t\u00eb ri, i cili do t\u2019ia l\u00ebr\u00eb nj\u00eb tjetri, nd\u00ebrsa klienti do t\u2019ua l\u00ebr\u00eb trash\u00ebgimtar\u00ebve.<\/p>\n<p>Dikur avokati mund t\u2019i thoshte klientit \u201ckjo \u00e7\u00ebshtje \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb, por ke t\u00eb drejt\u00eb dhe do t\u00eb luftojm\u00eb.\u201d Nd\u00ebrsa sot duhet t\u2019i thot\u00eb \u201cke t\u00eb drejt\u00eb, por nuk dihet n\u00ebse do t\u00eb jesh gjall\u00eb kur gjykata ta pranoj\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>E pra, ky nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb profesion juridik. \u00cbsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb sh\u00ebrbim shoq\u00ebrimi psikologjik gjat\u00eb agonis\u00eb.<\/p>\n<p>Avokat\u00ebt sot, n\u00eb vend t\u00eb strategjive p\u00ebr t\u00eb fituar \u00e7\u00ebshtjen, hartojn\u00eb strategjit\u00eb p\u00ebr ta mbajtur klientin gjall\u00eb financiarisht dhe psikologjikisht gjat\u00eb procesit. Duhet t\u2019i shpjegoj\u00eb pse seanca u shty edhe gjasht\u00eb muaj, pse gjyqtari nuk ka zbardhur vendimin edhe pas nj\u00eb viti, pse dosja nuk ka mb\u00ebrritur n\u00eb apel, pse apeli po shqyrton ende \u00e7\u00ebshtje t\u00eb regjistruara gati dhjet\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb. Duhet t\u2019i shpjegoj\u00eb pse rekursi mund t\u00eb pres\u00eb edhe nja pes\u00eb vjet t\u00eb tjera, vet\u00ebm q\u00eb Gjykata e Lart\u00eb ta hedh\u00eb tej me nj\u00eb paragraf standard moskalimi.<\/p>\n<p>Dhe klienti, me t\u00eb drejt\u00eb, pyet \u201cOre p\u00ebr \u00e7far\u00eb t\u00eb paguaj? P\u00ebr \u00e7far\u00eb t\u00eb luftoj\u201d<\/p>\n<p>Sot gjykohen ankimet e vitit 2018, nd\u00ebrsa ankimet e sotme mund t\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebrtej vitit 2045<br \/>\nN\u00eb shum\u00eb seksione t\u00eb apelit, kalendari publik i gjykat\u00ebs tregon ende n\u00eb vitin 2026 ankime q\u00eb u p\u00ebrkasin vitit 2018. N\u00ebse \u00e7do nj\u00eb vit ankimesh k\u00ebrkon af\u00ebrsisht tre vjet kalendarik\u00eb p\u00ebr t\u2019u konsumuar, b\u00ebjeni vet\u00eb llogarin\u00eb. Ankimet e depozituara sot nuk do t\u00eb shqyrtohen vitin tjet\u00ebr, e as n\u00eb vitin 2030. Me k\u00ebto ritme, mund t\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebrtej vitit 2045.<\/p>\n<p>Tallje apo jo?<\/p>\n<p>Mendojeni, nj\u00eb njeri 50 vje\u00e7 sot nis nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje. Gjykata mund ta shqyrtoj\u00eb me vendim t\u00eb form\u00ebs s\u00eb prer\u00eb kur ai t\u00eb jet\u00eb rreth 70 vje\u00e7. Po pati fat q\u00eb \u00e7\u00ebshtja t\u00eb mos i kthehet p\u00ebr rigjykim. Nj\u00eb njeri 67 vje\u00e7 k\u00ebrkon pensionin. Do t\u00eb ishte 85 vje\u00e7 e kusur kur apeli t\u00eb arrinte te dosja e tij. Nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb lind sot n\u00eb nj\u00eb familje me konflikt pron\u00ebsie. Mund t\u00eb b\u00ebhet prind vet\u00eb p\u00ebrpara se gjykata t\u00eb vendos\u00eb kujt i takon prona.<\/p>\n<p>Dhe ne duhet t\u00eb festojm\u00eb sepse SPAK-u arrestoi nj\u00eb minist\u00ebr. Hajde t\u00eb k\u00ebnaqemi me SPAK-un tani. Hajde t\u00eb b\u00ebjm\u00eb ceremoni. Hajde t\u00eb fryjm\u00eb qirinjt\u00eb e dhjet\u00ebvjetorit mbi dosjet e njer\u00ebzve q\u00eb kan\u00eb vdekur duke pritur.<\/p>\n<p>Gjykata vendos p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebrin\u00eb pasi f\u00ebmij\u00ebria ka mbaruar<br \/>\nSot sheh vendime p\u00ebr l\u00ebnien e f\u00ebmij\u00ebs p\u00ebr rritje dhe edukim pran\u00eb nj\u00ebrit prind, kur f\u00ebmija nd\u00ebrkoh\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur. Gjykata vendos se me k\u00eb duhej t\u00eb jetonte nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb f\u00ebmij\u00eb. Marr\u00ebdh\u00ebnia me nj\u00ebrin prind \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebrruar. Vitet e formimit kan\u00eb kaluar. D\u00ebmi psikologjik \u00ebsht\u00eb kryer. Familja \u00ebsht\u00eb cop\u00ebtuar. Pastaj vjen gjykata dhe shpall se kush kishte t\u00eb drejt\u00eb dhjet\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb rregulloi? Asgj\u00eb. Vet\u00ebm sa dokumentoi kufom\u00ebn e nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieje familjare.<\/p>\n<p>Sheh \u00e7\u00ebshtje pron\u00ebsie q\u00eb vijojn\u00eb, nd\u00ebrsa pala tjet\u00ebr e ka futur objektin n\u00eb legalizim, e ka regjistruar, e ka shitur, e ka rind\u00ebrtuar ose ka krijuar mbi t\u00eb nj\u00eb zinxhir t\u00eb ri marr\u00ebdh\u00ebniesh juridike. Kur vjen vendimi, prona p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn nisi gjyqi ekziston vet\u00ebm n\u00eb fotografit\u00eb e vjetra t\u00eb dosjes. Sheh gjyqe d\u00ebmshp\u00ebrblimi q\u00eb fitohen pasi paraja ka humbur disa her\u00eb fuqin\u00eb bler\u00ebse. Qytetari fiton n\u00eb let\u00ebr dhe humbet n\u00eb realitet. Kur nisi procesin, me at\u00eb shum\u00eb mund t\u00eb blinte nj\u00eb apartament. Kur mbaron, mund t\u00eb blej\u00eb shum\u00eb shum\u00eb nj\u00eb cop\u00eb vend parkimi.<\/p>\n<p>Sheh gjyqe tenderash q\u00eb vazhdojn\u00eb kur tenderi \u00ebsht\u00eb zbatuar, parat\u00eb jan\u00eb paguar, objekti \u00ebsht\u00eb konsumuar, zyrtar\u00ebt jan\u00eb larguar dhe \u00ebsht\u00eb harruar kush ishte minist\u00ebr kur nisi procesi. Gjykata kontrollon ligjshm\u00ebrin\u00eb e nj\u00eb gare q\u00eb nuk ka m\u00eb as garues, as kontrat\u00eb, as efekt.<\/p>\n<p>Sheh pensionist\u00eb q\u00eb fitojn\u00eb gjyqin pasi kan\u00eb vdekur. Drejt\u00ebsia u jep t\u00eb drejt\u00eb trash\u00ebgimtar\u00ebve nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ia mohou vet\u00eb t\u00eb zotit.<\/p>\n<p>Sheh n\u00eb gjykata gjyqe p\u00ebr k\u00ebrkim informacionesh e dokumentesh nga gazetar\u00ebt, q\u00eb nga vitet 2013-2014. P\u00ebr \u00e7far\u00eb t\u2019u hyj\u00eb n\u00eb pun\u00eb ai informacion sot? P\u00ebr arkiv\u00ebn personale?<br \/>\nKjo \u00ebsht\u00eb drejt\u00ebsia e reformuar? Kjo q\u00eb t\u00eb jep t\u00eb drejt\u00ebn pasi ajo nuk t\u00eb duhet m\u00eb?<\/p>\n<p>Rruga p\u00ebr n\u00eb Strasburg \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb udh\u00ebtim p\u00ebrtej jet\u00ebs njer\u00ebzore<br \/>\nThuhet shpesh se n\u00ebse gjykatat shqiptare gabojn\u00eb, ekziston Strasburgu. Le ta b\u00ebjm\u00eb llogarin\u00eb. Pes\u00eb vjet shkalla e par\u00eb. Dhjet\u00eb ose pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjet apeli. Pes\u00eb vjet t\u00eb tjera Gjykata e Lart\u00eb. Shto edhe nj\u00eb vit Gjykata Kushtetuese, n\u00eb rastin m\u00eb optimist. Disa vjet t\u00eb tjera n\u00eb Gjykat\u00ebn e Strasburgut. Ajo gjykat\u00eb konstaton shkeljen dhe thot\u00eb se \u00e7\u00ebshtja duhet riparuar n\u00eb Shqip\u00ebri. Kthehesh prap\u00eb n\u00eb Gjykat\u00ebn Kushtetuese. Iku edhe nj\u00eb vit tjet\u00ebr. Gjykata Kushtetuese e kthen n\u00eb Gjykat\u00ebn e Lart\u00eb. Shtohen edhe nja pes\u00eb vjet t\u00eb tjera. Gjykata e Lart\u00eb e kthen n\u00eb apel. Ja ku shtohen edhe nja pes\u00eb t\u00eb tjera minimumi, meq\u00eb \u00ebsht\u00eb rigjykim. Pastaj apeli riparon gabimin q\u00eb b\u00ebri nj\u00eb gjyqtar i pasreform\u00ebs kur ti ishe tridhjet\u00eb vje\u00e7. Sa duhet t\u00eb jetosh ta shoh\u00ebsh k\u00ebt\u00eb drejt\u00ebsi? Tet\u00ebdhjet\u00eb vjet pas fillimit t\u00eb gjyqit? Nj\u00ebqind? Po sikur Gjykata e Lart\u00eb ta prish\u00eb vendiin e ta kthej\u00eb prap\u00eb \u00e7\u00ebshtjen n\u00eb pik\u00ebn zero? Sa breza avokat\u00ebsh duhet t\u00eb pajtosh? Sa her\u00eb duhet t\u00eb paguash p\u00ebr studimin e dosjes? Sa her\u00eb duhet t\u2019ia shpjegosh \u00e7\u00ebshtjen nj\u00eb avokati t\u00eb ri, pasi i m\u00ebparshmi ka dal\u00eb n\u00eb pension ose ka vdekur, ose thjesht \u00ebsht\u00eb lodhur? Sa duhet t\u00eb kushtoj\u00eb nj\u00eb e drejt\u00eb q\u00eb k\u00ebrkon p\u00ebrfaq\u00ebsim juridik pothuajse t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm?<\/p>\n<p>E drejta n\u00eb Strasburg, n\u00eb k\u00ebto kushte, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb iluzion p\u00ebr t\u00eb pasurit, t\u00eb rinjt\u00eb dhe jet\u00ebgjat\u00ebt. P\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt \u00ebsht\u00eb rrug\u00eb q\u00eb p\u00ebrfundon n\u00eb varreza p\u00ebrpara se t\u00eb arrij\u00eb n\u00eb Franc\u00eb.<\/p>\n<p>Korrupsioni nuk u zhduk. U shtrenjtua<br \/>\nReforma u shit me sloganin se do t\u00eb zhdukte korrupsionin n\u00eb drejt\u00ebsi. Korrupsioni nuk u zhduk, por u b\u00eb m\u00eb i fort\u00eb, m\u00eb i mbyllur, dhe m\u00eb i rreziksh\u00ebm. Dhe, sipas asaj q\u00eb flitet mes profesionist\u00ebve dhe pal\u00ebve, u b\u00eb shum\u00eb m\u00eb i shtrenjt\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00eb par\u00eb korrupsioni synonte kryesisht rezultatin e \u00e7\u00ebshtjes, nd\u00ebrsa sot paguhet edhe p\u00ebr t\u00eb afruar dat\u00ebn. Paguhet q\u00eb dosja t\u00eb mos flej\u00eb me vite. Paguhet p\u00ebr veprime procedural q\u00eb duhej t\u00eb ishin rutin\u00eb.<\/p>\n<p>Reforma krijoi produktin e ri t\u00eb tregut t\u00eb korrupsionit: koh\u00ebn. Kur shteti e b\u00ebn koh\u00ebn gjyq\u00ebsore artificialisht t\u00eb rrall\u00eb, koha fillon t\u00eb shitet shtrenjt\u00eb. Kur nj\u00eb dosje mund t\u00eb humbas\u00eb n\u00eb stok p\u00ebr nj\u00eb dekad\u00eb, nxjerrja e saj n\u00eb sip\u00ebrfaqe merr \u00e7mim t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb mekanizmi m\u00eb i thjesht\u00eb ekonomik. Reforma krijoi munges\u00ebn, mungesa krijoi tregun dhe tregu krijoi korrupsionin e ri. P\u00ebr t\u00eb mos folur p\u00ebr masat e sigurimit, q\u00eb jan\u00eb bised\u00eb e gjat\u00eb m\u00eb vete. Nuk ka r\u00ebnd\u00ebsi sa deklarata pasurie kontrollohen, n\u00ebse qytetari bindet se pa nd\u00ebrhyrje nuk arrin dot as te dera e gjykimit. Nuk ka r\u00ebnd\u00ebsi sa magjistrat\u00eb u shkarkuan, n\u00ebse korrupsioni i mbetur k\u00ebrkon \u00e7mime q\u00eb vet\u00ebm t\u00eb pasurit dhe t\u00eb fuqishmit mund t\u2019i paguajn\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb sistemin e vjet\u00ebr, drejt\u00ebsia ishte e korruptuar. N\u00eb sistemin e ri, drejt\u00ebsia \u00ebsht\u00eb e korruptuar, e paaft\u00eb dhe e paarritshme. Ky \u00ebsht\u00eb \u201cprogresi\u201d i reform\u00ebs.<\/p>\n<p>Gjyqtar\u00ebt e sot\u00ebm jan\u00eb t\u00eb mbingarkuar, t\u00eb \u00e7motivuar dhe shpesh tmerr\u00ebsisht t\u00eb dob\u00ebt<br \/>\nNj\u00eb pjes\u00eb e gjyqtar\u00ebve t\u00eb sot\u00ebm jan\u00eb r\u00ebnd\u00eb profesionalisht. Jo thjesht b\u00ebjn\u00eb gabime, por nuk njohin as koncepte elementare. Nuk kuptojn\u00eb objektin e padis\u00eb. Nuk individualizojn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb penale. Nuk shpjegojn\u00eb pse nuk jan\u00eb dakord me pretendimet e pal\u00ebve. Shpesh nuk lexojn\u00eb as dosjen. Marrin nj\u00eb model t\u00eb gatsh\u00ebm, nd\u00ebrrojn\u00eb emrat dhe prodhojn\u00eb vendimin, q\u00eb zakonisht shkruhen nga sekretaret. Ka vendime q\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb dyshosh n\u00ebse autori e ka mbaruar ndonj\u00ebher\u00eb fakultetin juridik, jo m\u00eb Shkoll\u00ebn e Magjistratur\u00ebs.<\/p>\n<p>Ka edhe gjyqtar\u00eb q\u00eb kan\u00eb humbur njer\u00ebzill\u00ebkun. Nuk t\u00eb shohin n\u00eb sy, nuk d\u00ebgjojn\u00eb pal\u00ebn, e trajtojn\u00eb avokatin si bezdi, e trajtojn\u00eb qytetarin si num\u00ebr radhor dosjeje. Flasin me p\u00ebrbuzje, shtyjn\u00eb pa shpjegim datat dhe arsyetojn\u00eb sikur pas nj\u00eb vendimi t\u00eb mos kishte jet\u00eb njer\u00ebzore, familje, pasuri n\u00eb rrezik, halle apo fate jete. Disa sillen k\u00ebshtu sepse e din\u00eb se askush nuk do t\u2019i kontrolloj\u00eb realisht n\u00eb koh\u00eb. Gabimi i tyre mund t\u00eb zbulohet minimumi pas dhjet\u00eb vjet\u00ebsh ose m\u00eb shum\u00eb, kur interesi i \u00e7\u00ebshtjes t\u00eb ket\u00eb vdekur bashk\u00eb me t\u00eb zotin, ose t\u00eb jet\u00eb braktisur.<\/p>\n<p>Disa sillen k\u00ebshtu sepse nuk kan\u00eb m\u00eb motivim. Mbi supe kan\u00eb mij\u00ebra dosje. Marrin vet\u00ebm sharje, tensione, akuza dhe presion, sepse k\u00ebshtu u gatua reforma, mbi premis\u00ebn q\u00eb gjyqtar\u00ebt jan\u00eb mizerie. Gjyqtar\u00ebt punojn\u00eb n\u00eb institucione pa staf, pa hap\u00ebsira, pa kushte, pa burime njer\u00ebzore p\u00ebr ta p\u00ebrballuar ngarkes\u00ebn. Reforma mbylli 18 gjykata dhe e uli numrin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb tyre nga 38 n\u00eb 20, duke p\u00ebrqendruar t\u00eb gjith\u00eb apelin n\u00eb nj\u00eb gjykat\u00eb t\u00eb vetme.<\/p>\n<p>Disa jan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb pandjesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mbijetuar. Disa nuk kan\u00eb m\u00eb frik\u00eb nga kontrolli profesional. Disa aq din\u00eb. Por qytetarit nuk i intereson arsyeja. Atij i shkat\u00ebrrohet \u00e7\u00ebshtja nj\u00ebsoj. Nj\u00eb gjyqtar i mbingarkuar, nj\u00eb gjyqtar i pamotivuar dhe nj\u00eb gjyqtar i paaft\u00eb prodhojn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin rezultat, q\u00eb \u00ebsht\u00eb vendimi q\u00eb ta vret t\u00eb drejt\u00ebn dhe nuk ke as ku qahesh sepse gjykata e rradh\u00ebs \u00ebsht\u00eb minimumi 10 vjet larg n\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>Organet e vettingut dhe mediokriteti q\u00eb gjykoi profesionalizmin<br \/>\nOrganet e vettingut u paraqit\u00ebn si tempulli i integritetit dhe profesionalizmit. N\u00eb shum\u00eb raste ishin nj\u00eb grumbull njer\u00ebzish me p\u00ebrgatitje t\u00eb diskutueshme, t\u00eb pajisur me pushtet absolut mbi karrier\u00ebn, dinjitetin dhe jet\u00ebn e magjistrat\u00ebve. Ata gjykonin n\u00ebse nj\u00eb gjyqtar ishte profesionalisht i aft\u00eb. Ata q\u00eb shpesh nuk kishin shkruar vet\u00eb asnj\u00eb vendim n\u00eb jet\u00eb. Ata q\u00eb nuk kishin administruar asnj\u00eb her\u00eb ndonj\u00ebe proces kompleks. Ata q\u00eb nuk kishin mbajtur mbi shpin\u00eb asnj\u00ebher\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e vendimmarrjes gjyq\u00ebsore. Ata q\u00eb dinin t\u00eb b\u00ebnin llogari aritmetike mbi deklaratat e pasuris\u00eb dhe ta quanin k\u00ebt\u00eb drejt\u00ebsi. Madje n\u00eb Kolegjin e Posa\u00e7\u00ebm t\u00eb Apelimit u em\u00ebruan edhe gjyqtar\u00eb n\u00eb shkelje t\u00eb hapur me ligjin.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb pamja e past\u00ebr e vettingut shqiptar, ku paligjshm\u00ebria q\u00eb gjykonte ligjshm\u00ebrin\u00eb dhe paaft\u00ebsia q\u00eb certifikonte profesionalizmin. Shum\u00eb gjyqtar\u00eb u shkarkuan n\u00eb shkelje t\u00eb ligjit, nd\u00ebrkoh\u00eb, ndonj\u00eb nga ata t\u00eb konfirmuarit n\u00eb detyr\u00eb, u b\u00ebn\u00eb m\u00eb von\u00eb objekt i hetimeve t\u00eb r\u00ebnda penale.<\/p>\n<p>E pra, ky proces nuk pastroi me bisturi, por doditi me s\u00ebpat\u00eb revolucionare. Dhe kur godet me s\u00ebpat\u00eb, nuk heq vet\u00ebm pjes\u00ebn e kalbur, por pret edhe nervat, en\u00ebt dhe organet q\u00eb mbajn\u00eb trupin gjall\u00eb.<\/p>\n<p>Gjykata e Lart\u00eb nuk po jep drejt\u00ebsi. Thjesht po asgj\u00ebson stokun<br \/>\nNa thon\u00eb se Gjykata e Lart\u00eb ka ulur numrin e dosjeve t\u00eb prapambetura. Po po, patjet\u00ebr q\u00eb e ka ulur. Po t\u2019i fus\u00ebsh \u00e7do dhjet\u00eb minuta nga nj\u00eb vendim standard mospranimi, \u00e7do stok do ulet. Merr rekursin, shkruaj se \u201cnuk p\u00ebrmban shkaqe nga ato t\u00eb parashikuara nga ligji\u201d. Varja argumentave. Mos shpjego pse shkelja nuk ekziston. Mos korrigjo vendimin absurd t\u00eb apelit. Mos mbaj asnj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr zhvillimin e jurisprudenc\u00ebs. Vendos firm\u00ebn n\u00eb fund. Dhe ja, dosja doli nga statistika. Hadje rradha, tjetra!<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2025 Gjykata e Lart\u00eb raportoi mij\u00ebra vendime dhe ulje t\u00eb konsiderueshme t\u00eb stokut. Por numri i vendimeve nuk tregon n\u00ebse \u00e7\u00ebshtjet jan\u00eb shqyrtuar realisht. Tregon vet\u00ebm se sa dosje jan\u00eb nxjerr\u00eb nga regjistri.<\/p>\n<p>Ka nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb p\u00ebr uljen e stokut. Digji n\u00eb zjarr. Pse lodheni kot me metoda t\u00eb tjera? Drejt\u00ebsia nuk matet me shpejt\u00ebsin\u00eb e djegies s\u00eb dosjes, por me cil\u00ebsin\u00eb e vendimmarrjes. Por, pik\u00ebrsith k\u00ebtu, Gjykata e Lart\u00eb, n\u00eb kushtet e presionit p\u00ebr t\u2019u dukur sikur reforma nuk vrau drejt\u00ebsin\u00eb, \u00ebsht\u00eb duke u nxituar e duke b\u00ebr\u00eb thagma me jurisprudenc\u00ebn. Parime t\u00eb nd\u00ebrtuara gjat\u00eb dekadave p\u00ebrmbysen papritur. Koncepte t\u00eb qarta juridike turbullohen. Shkencat juridike po rishkruhen nga fillimi, por mbrapsht. Gjykatat m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta nuk din\u00eb m\u00eb cilin standard t\u00eb ndjekin. Avokat\u00ebt nuk mund t\u2019u japin klient\u00ebve nj\u00eb k\u00ebshill\u00eb t\u00eb sigurt. Nj\u00eb kolegj thot\u00eb nj\u00eb gj\u00eb. Nj\u00eb tjet\u00ebr b\u00ebn t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn. Madje i nj\u00ebjti kolegj, p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn \u00e7\u00ebshtje, flet nj\u00eb her\u00eb si e \u00ebma e Zeqos dhe her\u00ebn e dyt\u00eb si vjerra e t\u00eb \u00ebm\u00ebs s\u00eb Zeqos. Vendimi quhet \u201czhvillim i praktik\u00ebs\u201d, kur n\u00eb fakt zhvillon vet\u00ebm pasigurin\u00eb. Dhe kur Gjykata e Lart\u00eb b\u00ebn gabim, kush do ta korrigjoj\u00eb? Gjykata Kushtetuese pas disa vjet\u00ebsh? Strasburgu pas nj\u00eb dekade? Po \u00e7\u00ebshtja? Po prona? Po familja? Po pensionisti? Po jeta? Kan\u00eb mbaruar k\u00ebto.<\/p>\n<p>SPAK-u b\u00ebn spektak\u00ebl televiziv me prerje kokash, por nuk nd\u00ebrton drejt\u00ebsi<br \/>\nSPAK-u \u00ebsht\u00eb fasada e ndri\u00e7uar e k\u00ebsaj godine t\u00eb rr\u00ebnuar t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb. Televizionet tregojn\u00eb arrestimin. Tregojn\u00eb furgonin e policis\u00eb. Por nuk tregojn\u00eb prov\u00ebn e pap\u00ebrdorshme. Tregojn\u00eb zyrtarin q\u00eb hyn n\u00eb paraburgim, por nuk tregojn\u00eb arsyetimin standard t\u00eb mas\u00ebs s\u00eb sigurimit. Tregojn\u00eb vet\u00ebm sa koka u pren\u00eb dhe sa t\u00eb tjer\u00eb jan\u00eb n\u00eb rradh\u00eb para gijotin\u00ebs.<\/p>\n<p>Nuk tregojn\u00eb sa akuza jan\u00eb individualizuar dob\u00ebt, sa p\u00ebrgjime jan\u00eb shk\u00ebputur nga konteksti, sa lidhje nd\u00ebrtohen mbi hamend\u00ebsime dhe sa t\u00eb drejta t\u00eb mbrojtjes trajtohen si penges\u00eb t\u00eb bezisshme, si ato kur i pandehuri k\u00ebrkon dosjen e vet dhe nuk ja jep njeri.<\/p>\n<p>SPAK-u \u00ebsht\u00eb organi m\u00eb i fuqish\u00ebm i shtetit shqiptar dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht organi ku mosrespektimi i ligjit dhe t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut tolerohet m\u00eb leht\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb rezultatit politik. Thon\u00eb q\u00eb \u201cpo lufton korrupsionin\u201d, a thua se kjo fjali mjafton t\u00eb shfuqizoj\u00eb gjith\u00eb Kodin e Procedur\u00ebs Penale. Sikur t\u00eb jet\u00eb normale q\u00eb korrupsioni luftohet duke shkelur ligjin. Sikur t\u00eb drejtat e njeriut t\u00eb ishin luks p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb publiku nuk i p\u00eblqen. Arrestimi \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb d\u00ebnim paraprak. Paraburgimi n\u00eb prov\u00eb faj\u00ebsie. Njoftimi p\u00ebr shtyp n\u00eb vendim gjyq\u00ebsor. Dosja mund t\u00eb jet\u00eb e dob\u00ebt, por arrestimi ka kryer pun\u00ebn e vet, sepse personi \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebrruar publikisht, ka humbur pun\u00ebn, reputacionin dhe lirin\u00eb. Kur t\u00eb vij\u00eb pafaj\u00ebsia pas pes\u00eb ose dhjet\u00eb vjet\u00ebsh, kush do t\u2019ia kthej\u00eb? Askush.<\/p>\n<p>Mjafton q\u00eb televizioni t\u00eb marr\u00eb pamjet, politika t\u00eb marr\u00eb spektaklin dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebt t\u00eb marrin historin\u00eb e suksesit. T\u00eb pandehurit i mbetet t\u00eb pres\u00eb, nj\u00eblloj si ata qyqar\u00ebt e tjer\u00eb q\u00eb presin nj\u00eb jet\u00eb p\u00ebr gjyqet e pronave, divorceve apo pensioneve.<\/p>\n<p>SPAK-u kontrollon gjyqtarin q\u00eb duhet t\u00eb kontrolloj\u00eb SPAK-un<br \/>\nN\u00eb teori, gjyqtari kontrollon prokurorin. N\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e reform\u00ebs, prokurori ka fuqin\u00eb t\u00eb hetoj\u00eb gjyqtarin q\u00eb duhet ta kontrolloj\u00eb. Gjyqtari vendos p\u00ebr arrestin, kontrollin, p\u00ebrgjimin dhe sekuestrimin e k\u00ebrkuar nga SPAK-u, duke e ditur se SPAK-u ka kompetenc\u00eb penale edhe ndaj tij.<\/p>\n<p>Le ta l\u00ebm\u00eb hipokrizin\u00eb. \u00c7far\u00eb balance pushtetesh \u00ebsht\u00eb kjo? Si mund t\u00eb jet\u00eb gjyqtari kontrolluesi i patrembur i prokuroris\u00eb, kur prokuroria p\u00ebrball\u00eb tij mund t\u2019i kontrolloj\u00eb pasurin\u00eb, komunikimet, kontaktet dhe gjith\u00eb jet\u00ebn? Nuk ka nevoj\u00eb q\u00eb prokurori ta telefonoj\u00eb gjyqtarin. Vet\u00eb arkitektura e frik\u00ebs mjafton. Gjyqtari nuk pyet m\u00eb vet\u00ebm a e ka provuar prokuroria k\u00ebrkes\u00ebn, por n\u00eb nj\u00eb qoshe t\u00eb mendjes pyet se \u00e7far\u00eb do t\u00eb m\u00eb ndodh\u00eb mua n\u00ebse e rr\u00ebzoj?<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbysje e shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs. Gjykata duhet t\u00eb jet\u00eb pushteti q\u00eb v\u00eb kufirin e prokuroris\u00eb. Kur gjykata ndihet e kontrolluar nga prokuroria, nuk kemi drejt\u00ebsi penale. Kemi shtet t\u00eb prokurorit. Aq t\u00eb fort\u00eb e kemi k\u00ebt\u00eb shtetin e prokurorit sa edhe Gjykat\u00ebs Kushtetuese i vun\u00eb p\u00ebrgjues vet\u00ebm sepse nuk kishte zbardhur nj\u00eb vendim brenda 30 dit\u00ebve.<\/p>\n<p>Mazhoranca dhe qeveria nuk kan\u00eb asnj\u00eb interes ta ringjallin gjyq\u00ebsorin<br \/>\nPushteti ekzekutiv dhe deputet\u00ebt e mazhoranc\u00ebs q\u00eb ka n\u00eb vart\u00ebsi (n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtetin ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbysur) nuk ka asnj\u00eb interes q\u00eb ky sistem t\u00eb rregullohet. Qeveria \u00ebsht\u00eb m\u00eb e fort\u00eb kur gjykata \u00ebsht\u00eb e vdekur. Administrata t\u00eb prish pron\u00ebn sot. Ti fiton pas pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjet\u00ebsh ose m\u00eb shum\u00eb. Qeveria t\u00eb heq nga puna sot. Ti merr t\u00eb drejt\u00ebn kur karriera jote ka mbaruar. Shteti t\u00eb merr parat\u00eb sot. Ti b\u00ebn vaki merr d\u00ebmshp\u00ebrblimin kur paraja ka humbur vler\u00ebn fare. Autoriteti i jep tenderin konkurentit t\u00ebnd sot. Gjykata e shpall t\u00eb paligjsh\u00ebm pasi kontrata \u00ebsht\u00eb zbatuar, fitimi \u00ebsht\u00eb marr\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb harruar edhe kush ishte drejtori apo ministri i koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Pushteti e konsumon paligjshm\u00ebrin\u00eb menj\u00ebher\u00eb. Nd\u00ebrsa qytetari merr vendimin kur paligjshm\u00ebria ka prodhuar t\u00eb gjitha efektet. Gjithmon\u00eb n\u00ebse merr vend pozivit, sepse mund t\u00eb marr\u00ebsh edhe vendim negativ pas 20 vjet\u00ebsh.<\/p>\n<p>P\u00ebr qeverin\u00eb ky sistem nuk \u00ebsht\u00eb d\u00ebshtim. Ai \u00ebsht\u00eb sistem ideal. Qeveria mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb \u00e7far\u00eb t\u00eb doj\u00eb, sepse kontrolli gjyq\u00ebsor do t\u00eb vij\u00eb n\u00eb nj\u00eb epok\u00eb tjet\u00ebr politike, ose nuk do vij\u00eb fare. Edhe kur t\u00eb vij\u00eb, ministri q\u00eb ka firmosur aktin mund t\u00eb mos jet\u00eb m\u00eb minist\u00ebr. Qeveria mund t\u00eb ket\u00eb ndryshuar tre her\u00eb. P\u00ebrgjegj\u00ebsi nuk ka. Vet\u00ebm nj\u00eb vendim i vonuar q\u00eb e paguan taksapaguesi.<\/p>\n<p>Opozit\u00ebs \u00ebsht\u00eb apatike dhe reagon vet\u00ebm kur SPAK-u rrezikon liderin e saj<br \/>\nDuket sikur opozit\u00ebs nuk i futet shum\u00eb n\u00eb ligj\u00ebrata interesi i atij pensionistit q\u00eb vdes para se t\u00eb mbaroj\u00eb gjyqi, apo interesi i atij f\u00ebmij\u00ebs q\u00eb rritet me nj\u00eb prind pa vendim gjykate, etj. Duket sikur i intereson vet\u00ebm nj\u00eb pyetje: A do ta arrestoj\u00eb SPAK-u liderin e saj? N\u00ebse SPAK-u godet kund\u00ebrshtarin, \u00ebsht\u00eb hero. N\u00ebse afrohet te lideri i saj, \u00ebsht\u00eb organizat\u00eb kriminale. I gjith\u00eb debati p\u00ebr drejt\u00ebsin\u00eb \u00ebsht\u00eb reduktuar te halli penal i politikan\u00ebve. Nd\u00ebrsa drejt\u00ebsia e qytetarit t\u00eb zakonsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb zhdukur nga \u00e7do program politik.<\/p>\n<p>Forcat e vogla jan\u00eb edhe m\u00eb keq. Ato l\u00ebpihen rreth reform\u00ebs q\u00eb t\u00eb duken mir\u00eb para nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebve. Nuk guxojn\u00eb t\u00eb thon\u00eb se projekti i ambasadave e ka menderosur sistemin. Mendojn\u00eb se besnik\u00ebria ndaj reform\u00ebs \u00ebsht\u00eb certifikat\u00eb per\u00ebndimore. Dhe k\u00ebshtu, gjith\u00eb klasa politike hesht. Secili p\u00ebr arsyen e vet.<\/p>\n<p>Populli sheh prangat dhe nuk sheh varrez\u00ebn<br \/>\nShumica e publikut nuk e kupton ende \u00e7far\u00eb i ka ndodhur. N\u00eb lajme sheh nj\u00eb minist\u00ebr t\u00eb arrestuar, nj\u00eb kryetar bashkie, nj\u00eb ish-president, sheh polic\u00eb, makina, dyer burgu dhe dosje t\u00eb trasha. Dhe qytetari mendon q\u00eb drejt\u00ebsia m\u00eb n\u00eb fund po funksionon\u2026 Nuk sheh mij\u00ebra njer\u00ebzit e zakonsh\u00ebm q\u00eb presin nj\u00eb sistem q\u00eb akoma nuk e kan\u00eb kuptuar q\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb shpirt.<\/p>\n<p>Edhe ata q\u00eb kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb informacion, sepse kan\u00eb vet\u00eb gjyqe, e ndiejn\u00eb katastrof\u00ebn, por nuk e kuptojn\u00eb shkakun. Ia v\u00ebn\u00eb fajin gjyqtarit t\u00eb tyre. Ndonj\u00ebher\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb. Por nuk kuptojn\u00eb se edhe gjyqtari i tyre \u00ebsht\u00eb vendosur n\u00eb nj\u00eb makineri t\u00eb projektuar p\u00ebr d\u00ebshtim. Dhe k\u00ebshtu populli shan gjyqtarin. Gjyqtari shan ngarkes\u00ebn. Avokati shan sistemin. Klienti shan avokatin. Politika duartroket SPAK-un. Nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebt publikojn\u00eb raportin e radh\u00ebs p\u00ebr \u201cprogresin\u201d. Dhe reforma vazhdon t\u00eb haj\u00eb jet\u00eb.<\/p>\n<p>Duhet shpallur emergjenca komb\u00ebtare<br \/>\nKjo nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb tem\u00eb p\u00ebr konferenca apo p\u00ebr p\u00ebrvjetor\u00eb. Nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb tem\u00eb p\u00ebr tryeza me p\u00ebrkthim simultan, kafe, biskota dhe ambasador\u00eb q\u00eb p\u00ebrg\u00ebzojn\u00eb nj\u00ebri-tjetrin.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb emergjenc\u00eb komb\u00ebtare. Shteti shqiptar nuk garanton m\u00eb mbrojtjen efektive t\u00eb t\u00eb drejtave. Asnj\u00eb e drejt\u00eb nuk ekziston realisht kur duhet t\u00eb pres\u00ebsh minimumi pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjet q\u00eb gjykata ta njoh\u00eb me vendim t\u00eb form\u00ebs s\u00eb prer\u00eb. Asnj\u00eb kontrat\u00eb nuk vlen kur pala q\u00eb e shkel e di se vendimi do t\u00eb vij\u00eb pas nj\u00ebzet vjet\u00ebsh. Asnj\u00eb administrat\u00eb nuk kontrollohet kur akti i saj i paligjsh\u00ebm prodhon t\u00eb gjitha efektet shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebrpara vendimit. Asnj\u00eb Gjykat\u00eb e Lart\u00eb nuk p\u00ebrmbush funksionin e saj duke prodhuar industrialisht mospranime standarde. Asnj\u00eb reform\u00eb nuk mund t\u00eb quhet sukses kur nj\u00eb brez avokat\u00ebsh nuk pranon m\u00eb t\u00eb nis\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb pasi ata t\u00eb ken\u00eb vdekur, ose dal\u00eb n\u00eb pension. Nuk duhet \u201ckonsoliduar\u201d ky sistem. Nuk rregullohet nj\u00eb kufom\u00eb duke i rregulluar kravat\u00ebn.<\/p>\n<p>Duhet pranuar publikisht se reforma e vrau drejt\u00ebsin\u00eb. Duhet auditim i plot\u00eb i pasojave t\u00eb saj. Duhet rritur urgjentisht numri i gjyqtar\u00ebve. Duhet rihapur harta gjyq\u00ebsore. Duhet ndryshuar m\u00ebnyra e menaxhimit t\u00eb stokut. Duhet kontrolluar cil\u00ebsia e vendimeve t\u00eb mospranimit. Duhet rivendosur gjykata mbi prokurorin\u00eb. Duhet ndalur p\u00ebrdorimi i arrestimit si propagand\u00eb. Duhet hetuar korrupsioni i ri q\u00eb tregton koh\u00ebn, dat\u00ebn, radh\u00ebn dhe veprimin procedural. Duhet mbrojtur gjyqtari nga ngarkesa \u00e7njer\u00ebzore dhe qytetari nga gjyqtari i paaft\u00eb. Por para \u00e7do gj\u00ebje duhet th\u00ebn\u00eb e v\u00ebrteta.<br \/>\nJo \u201ckemi ende sfida\u201d, \u201creforma k\u00ebrkon koh\u00eb\u201d, \u201cdekada e dyt\u00eb do t\u00eb sjell\u00eb konsolidimin\u201d, apo \u201cplani dyvje\u00e7ar do sjell\u00eb begatin\u00eb\u201c. Dhjet\u00eb vjet jan\u00eb koh\u00eb e mjaftueshme p\u00ebr ta par\u00eb kufom\u00ebn. Drejt\u00ebsia shqiptare nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb tranzicion, apo n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi. Ajo \u00ebsht\u00eb ne vdekje klinike.<\/p>\n<p>Prandaj \u00ebsht\u00eb turp i madh dhe tallje e madhe kur dikush si Fatmir Xhafa ka paturp\u00ebsin\u00eb t\u00eb na thot\u00eb se kjo dekad\u00eb duhet kremtuar\u2026 \u00c7\u2019t\u00eb kremtojm\u00eb? At\u00eb shprehjen e shefit t\u00ebnd \u201cM\u00eb mir\u00eb djepi bosh se shejtani brenda\u201d? Imagjino t\u00eb l\u00ebsh sht\u00ebpit\u00eb e lagjes pa tualet, dhe pas 10 vjet\u00ebsh t\u00eb kremtosh faktin q\u00eb \u00ac\u00e7dokush ka menderosur t\u00eb gjitha dhomat e sht\u00ebpive n\u00eb pritje t\u00eb rradh\u00ebs p\u00ebr t\u00eb shkuar te tualeti i vet\u00ebm i gjith\u00eb lagjes\u2026<\/p>\n<p>Kjo nuk \u00ebsht\u00eb pasaporta europiane e Shqip\u00ebris\u00eb. \u00cbsht\u00eb thjesht shpallja e certifikat\u00ebs s\u00eb vdekjes s\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb. Dhe mbi t\u00eb \u00ebsht\u00eb firma e t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb e projektuan, e zbatuan, e duartrokit\u00ebn dhe sot, kurajon e munguar q\u00eb t\u00eb pranojn\u00eb se \u00e7far\u00eb i b\u00ebn\u00eb k\u00ebtij vendi, e kan\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar me kurajon e talljes me qytetar\u00ebt e informuar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Replik\u00eb ndaj kremtimit alla Fatmir Xhafa, t\u00eb nj\u00eb eksperimenti q\u00eb u vrau qytetar\u00ebve t\u00eb drejtat dhe profesionist\u00ebve zanatin Pas 10 vjet\u00ebsh reform\u00eb n\u00eb drejt\u00ebsi nuk ka asgj\u00eb p\u00ebr t\u00eb festuar. Nuk ka \u201cdekad\u00eb q\u00eb ndryshoi shtetin\u201d si\u00e7 tallet Fatmir Xhafa n\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb publikuar nga t\u00eb gjitha dritaret mediatike t\u00eb qeveris\u00eb. Ka vet\u00eb, nj\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":98093,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-98092","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98092","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98092"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98094,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98092\/revisions\/98094"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/98093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=98092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=98092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}