{"id":98037,"date":"2026-07-19T16:06:54","date_gmt":"2026-07-19T16:06:54","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=98037"},"modified":"2026-07-19T16:06:54","modified_gmt":"2026-07-19T16:06:54","slug":"cfare-ka-ndikuar-ne-mbicmimin-e-lekut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2026\/07\/19\/cfare-ka-ndikuar-ne-mbicmimin-e-lekut\/","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb ka ndikuar n\u00eb mbi\u00e7mimin e lekut?"},"content":{"rendered":"<p>Shpjegon Irena Beqiraj, ish-zv.Ministre e Financave:<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb ka ndikuar n\u00eb mbi\u00e7mimin e lekut? <\/p>\n<p>Albert Einstein thoshte: &#8220;Jo \u00e7do gj\u00eb q\u00eb ka vler\u00eb num\u00ebrohet edhe jo \u00e7do gj\u00eb q\u00eb num\u00ebrohet ka vler\u00eb &#8220;. <\/p>\n<p>Kjo shprehje m&#8217;u kujtua nd\u00ebrsa p\u00ebrmblidhja k\u00ebto rreshta p\u00ebr mbivler\u00ebsimin e lekut ose si\u00e7 e quan Banka e Shqip\u00ebris\u00eb mbi\u00e7mim e lekut.<\/p>\n<p>A e shpjegojn\u00eb dot mbi\u00e7mimin e lekut t\u00eb ardhurat nga turizmi ?<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa mbi\u00e7mimi m\u00eb i madh i lekut \u00ebsht\u00eb v\u00ebrejtur n\u00eb vitin 2023, korelacioni i flukseve nga turizmi dhe vler\u00ebsimit vjetor t\u00eb Lekut Shqiptar (ALL) kundrejt Euros (EUR) nga viti 2020 n\u00eb vitin 2025 \u00ebsht\u00eb i ul\u00ebt , 0.31.<br \/>\nSipas modelimit ekonometrik t\u00eb  Bank\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, vet\u00ebm  23% e paq\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb p\u00ebrgjithshme dhe vler\u00ebsimit strukturor t\u00eb lekut mund ti atribuohet drejtp\u00ebrdrejt t\u00eb ardhurave nga  turizmi.<\/p>\n<p>Po fluksi i investimeve t\u00eb huaja Direkte sa ndikon ?<\/p>\n<p> Koeficienti i korelacionit Pearson midis rritjes vjetore (YoY) % t\u00eb flukseve t\u00eb Investimeve t\u00eb Huaja Direkte (IHD) dhe vler\u00ebsimit vjetor t\u00eb Lekut Shqiptar (ALL) kundrejt Euros (EUR) nga viti 2020 n\u00eb vitin 2025 \u00ebsht\u00eb negativ  -0.3588.<\/p>\n<p>Ky  korelacion i dob\u00ebt negativ midis shkall\u00ebs s\u00eb p\u00ebrshpejtimit t\u00eb rritjes s\u00eb IHD-ve dhe shkall\u00ebs s\u00eb p\u00ebrshpejtimit t\u00eb vler\u00ebsimit t\u00eb monedh\u00ebs gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe specifike  tregon se p\u00ebrshpejtimi i vler\u00ebsimit t\u00eb Lekut ka qen\u00eb  i shk\u00ebputur statistikisht nga shpejt\u00ebsia e rritjes n\u00eb p\u00ebrqindje t\u00eb IHD-ve.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb mbeten ? Remitancat ose d\u00ebrgesat! <\/p>\n<p>I vetmi korelacion pozitiv rreth 0.75 vihet re midis rritjes vjetore (YoY) % t\u00eb flukseve t\u00eb nga remitancat dhe mbi\u00e7mimit vjetor t\u00eb Lekut Shqiptar  kundrejt Euros (EUR) <\/p>\n<p>Por fatkeq\u00ebsisht pesha e tyre specifike n\u00eb shtes\u00ebn e ofert\u00ebs monetare por edhe si p\u00ebrqindje e PBN-s\u00eb  nuk mund t\u00eb shpjegojn\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht  mbicmimin  e p\u00ebrjetuar t\u00eb lekut . <\/p>\n<p>Pra , analiza ekonometrike tregon se n\u00eb vitet 2020 &#8211; 2025 , 25% deri n\u00eb 40 % e mbi cmimit t\u00eb lekut mbetet e pajustifikuar nga t\u00eb ardhurat nga turizmi , investimet e huaja direkte , apo remitancat q\u00eb kalojn\u00eb nga kanale zyrtare . <\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa, shifrat zyrtare t\u00eb ekonomis\u00eb reale nuk e justifikojn\u00eb plot\u00ebsisht  mbi\u00e7mimin e lekut , do t\u00eb thot\u00eb se ka nj\u00eb ekonomi reale jo zyrtare q\u00eb furnizohet me flukse n\u00eb monedh\u00eb t\u00eb huaj edhe q\u00eb nuk num\u00ebrohet, por q\u00eb vlen t\u00eb trajtohet kur flasim p\u00ebr forcimin  e lekut . <\/p>\n<p>-Djalli fshihet n\u00eb detaje !<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse Banka e Shqip\u00ebris\u00eb nuk i del hapur kund\u00ebr qeveris\u00eb , kur flet p\u00ebr forcimin e lekut e quan at\u00eb mbi\u00e7mim.  <\/p>\n<p>N\u00ebse do ti referohemi  monedh\u00ebs si nj\u00eb let\u00ebr me vler\u00eb  vler\u00ebsimi i saj varet nga Pariteti i Fuqis\u00eb Bler\u00ebse (PPP) edhe k\u00ebrkes\u00eb -ofert\u00eb .<\/p>\n<p>Ajo \u00ebsht\u00eb e n\u00ebn\u00e7muar kur \u00e7mimi i monedh\u00ebs \u00ebsht\u00eb m\u00eb i ul\u00ebt se sa justifikojn\u00eb bazat ekonomike;<br \/>\nE \u00e7muar drejt\u00ebsisht (n\u00eb ekuilib\u00ebr): kur kursi i k\u00ebmbimit n\u00eb treg pasqyron sakt\u00eb vler\u00ebn e saj reale ekonomike bazuar n\u00eb k\u00ebrkes\u00eb-oferte dhe fuqin\u00eb bler\u00ebse;<br \/>\nEdhe e mbi\u00e7muar kur monedha tregtohet m\u00eb shtrenjt\u00eb se sa justifikojn\u00eb k\u00ebrkes\u00eb oferta edhe fuqia bler\u00ebse .<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ekonomist\u00ebt q\u00eb kuptojn\u00eb  efektet e mbi\u00e7mimit  p\u00ebr mir\u00ebq\u00ebnien edhe ekonomin\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi n\u00eb afat t\u00eb gjat\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar. <\/p>\n<p>\u00c7do ekonomist i lir\u00eb nga detyrat shtet\u00ebrore \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e tij t&#8217;ja atriboj\u00eb k\u00ebt\u00eb mbi\u00e7mim \u00e7do faktori shtes\u00eb t\u00eb padeklaruar, edhe t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb nd\u00ebrhyrje p\u00ebr ndryshimin e situat\u00ebs. <\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa \u00e7do ekonomist q\u00eb ushtron detyra shtet\u00ebrore, e ka detyr\u00eb jo vet\u00ebm t\u00eb d\u00ebgjoj\u00eb por edhe t\u00eb argumentoj\u00eb  me matje  pse leku \u00ebsht\u00eb i mbi\u00e7muar edhe \u00e7far\u00eb ka \u00e7uar n\u00eb k\u00ebt\u00eb mbi\u00e7mim i cili duhet patjet\u00ebr t\u00eb balancohet !<\/p>\n<p>PS. Ky status mund t\u00eb jet\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr lexuesin jo ekonomist, por sot k\u00ebshtu i donte mushka drut\u00eb .<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/619293a5-b728-445c-a7ac-21bcdf04c860-300x273.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"273\" class=\"alignnone size-medium wp-image-98038\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/619293a5-b728-445c-a7ac-21bcdf04c860-300x273.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/619293a5-b728-445c-a7ac-21bcdf04c860-1024x933.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/619293a5-b728-445c-a7ac-21bcdf04c860-768x700.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/619293a5-b728-445c-a7ac-21bcdf04c860-860x784.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/619293a5-b728-445c-a7ac-21bcdf04c860.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shpjegon Irena Beqiraj, ish-zv.Ministre e Financave: \u00c7far\u00eb ka ndikuar n\u00eb mbi\u00e7mimin e lekut? Albert Einstein thoshte: &#8220;Jo \u00e7do gj\u00eb q\u00eb ka vler\u00eb num\u00ebrohet edhe jo \u00e7do gj\u00eb q\u00eb num\u00ebrohet ka vler\u00eb &#8220;. Kjo shprehje m&#8217;u kujtua nd\u00ebrsa p\u00ebrmblidhja k\u00ebto rreshta p\u00ebr mbivler\u00ebsimin e lekut ose si\u00e7 e quan Banka e Shqip\u00ebris\u00eb mbi\u00e7mim e lekut. A [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":98039,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-98037","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98037"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98037\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98040,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98037\/revisions\/98040"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/98039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=98037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=98037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}