{"id":9633,"date":"2022-07-16T20:22:12","date_gmt":"2022-07-16T20:22:12","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=9633"},"modified":"2022-07-16T20:22:12","modified_gmt":"2022-07-16T20:22:12","slug":"the-economist-shqiperia-do-te-tkurret-ne-26-deri-ne-vitin-2050","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/07\/16\/the-economist-shqiperia-do-te-tkurret-ne-26-deri-ne-vitin-2050\/","title":{"rendered":"THE ECONOMIST: SHQIP\u00cbRIA DO T\u00cb TKURRET N\u00cb 26% DERI N\u00cb VITIN 2050"},"content":{"rendered":"<p>Plakja e popullsis\u00eb vazhdon t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb problem mjaft shqet\u00ebsues p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb gjitha vendet e Ballkanit, sidomos n\u00eb planin afatgjat\u00eb. <\/p>\n<p>Dy shkaqet kryesore, sipas nj\u00eb v\u00ebzhgimi t\u00eb The Economic, jan\u00eb largimi i t\u00eb rinjve n\u00eb vende me ekonomi t\u00eb zhvilluar dhe me paga t\u00eb larta, si dhe pamund\u00ebsia ekonomike p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb p\u00ebr ata q\u00eb zgjedhin t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb. Shum\u00eb gra kan\u00eb frik\u00eb se mos humbasin pun\u00ebn n\u00ebse angazhohen me m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb. <\/p>\n<p>Ekonomia n\u00eb Ballkan \u00ebsht\u00eb shum\u00eb larg asaj t\u00eb vendeve t\u00eb zhvilluara t\u00eb BE-s\u00eb, por ikja e popullsis\u00eb, dhe sidomos e forc\u00ebs pun\u00ebtore dhe talenteve, do ta b\u00ebj\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr Ballkanin q\u00eb t\u00eb zhvillohet e t\u00eb kap\u00eb ritmet e Europ\u00ebs. <\/p>\n<p>Matja e demografis\u00eb n\u00eb vendet e Ballkanit \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb, sidomos n\u00eb zonat e ish-Jugosllavis\u00eb, ku shum\u00eb ballkanas marrin pasaporta nga shtetet fqinje q\u00eb jan\u00eb n\u00eb BE. <\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, nj\u00eb e pesta e personave q\u00eb punojn\u00eb n\u00eb BE me pasaporta kroate jan\u00eb n\u00eb fakt boshnjak\u00eb, nd\u00ebrsa banor\u00ebt e Moldavis\u00eb q\u00eb punojn\u00eb n\u00eb per\u00ebndim jan\u00eb t\u00eb gjith\u00eb me pasaporta rumune. <\/p>\n<p>Ve\u00e7 k\u00ebsaj, m\u00ebnyra sesi funksionon sistemi burokratik \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb e v\u00ebshtir\u00ebson matjen e demografis\u00eb. Ballkanasit q\u00eb pun\u00ebsohen n\u00eb BE largohen pa raportuar gj\u00eb n\u00eb vendet m\u00ebm\u00eb, ndaj \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb dihen shifrat e sakta. <\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, t\u00eb dh\u00ebnat q\u00eb kemi tani e tregojn\u00eb qart\u00eb q\u00eb Ballkani po humbet shum\u00eb popullsi. N\u00ebse pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore \u00e7do grua ballkanase sillte n\u00eb jet\u00eb nga gjasht\u00eb f\u00ebmij\u00eb, mesatarisht, n\u00eb dit\u00ebt e sotme jan\u00eb t\u00eb pakta familjet q\u00eb kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb. Edhe n\u00eb Kosov\u00eb, ku mesatarja \u00ebsht\u00eb aktualisht 2 f\u00ebmij\u00eb p\u00ebr familje, kjo shif\u00ebr ka qen\u00eb n\u00eb r\u00ebnie vit pas viti. <\/p>\n<p>po humbet shum\u00eb popullsi. N\u00ebse pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore \u00e7do grua ballkanase sillte n\u00eb jet\u00eb nga gjasht\u00eb f\u00ebmij\u00eb, mesatarisht, n\u00eb dit\u00ebt e sotme jan\u00eb t\u00eb pakta familjet q\u00eb kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb. Edhe n\u00eb Kosov\u00eb, ku mesatarja \u00ebsht\u00eb aktualisht 2 f\u00ebmij\u00eb p\u00ebr familje, kjo shif\u00ebr ka qen\u00eb n\u00eb r\u00ebnie vit pas viti. <\/p>\n<p>Brenda nj\u00eb viti, Serbia do t\u00eb ket\u00eb m\u00eb shum\u00eb pensionist\u00eb se kontribuues pensionesh, nd\u00ebrsa Bullgaria pritet q\u00eb deri n\u00eb vitin 2050 t\u00eb ket\u00eb humbur 39% t\u00eb popullsis\u00eb aktuale. <\/p>\n<p>Bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e OKB, Bank\u00ebs Bot\u00ebrore dhe Birn, \u201cThe Economist\u201d analizon se deri n\u00eb vitin 2050 Shqip\u00ebria do t\u00eb humbas\u00eb 26% t\u00eb popullsis\u00eb, pothuajse sa Serbia dhe Kroacia (t\u00eb dyja me nga -24). Ve\u00e7 Bullgaris\u00eb me -39%, edhe Bosnja Herzegovina e Rumania pritet t\u00eb humbasin nj\u00eb shif\u00ebr t\u00eb lart\u00eb, me nga -37% dhe -31% respektivisht, nd\u00ebrsa n\u00eb krye renditet Moldavia, me -45%. Kosova pritet t\u00eb humbas\u00eb -11% dhe Mali i Zi vet\u00ebm -3%. <\/p>\n<p>Qytetet ballkanase ku \u00ebsht\u00eb rritur popullsia jan\u00eb t\u00eb pakt\u00eb. Tirana n\u00eb Shqip\u00ebri dhe Cluj, n\u00eb Transilvani, jan\u00eb t\u00eb vetmet q\u00eb po shohin rritje, por t\u00eb dyja jan\u00eb p\u00ebrjashtime. <\/p>\n<p>Plakje t\u00eb popullsis\u00eb kan\u00eb edhe vende t\u00eb tjera t\u00eb Europ\u00ebs, q\u00eb nga Italia, Greqia e Spanja, por ai boshll\u00ebk mbushet nga emigrant\u00ebt. Madje, edhe n\u00eb Poloni, 1 milion\u00eb ukrainas q\u00eb kan\u00eb ardhur t\u00eb punojn\u00eb kan\u00eb zbutur disi humbjen e miliona polak\u00ebve q\u00eb jan\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb n\u00ebp\u00ebr BE. <\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa n\u00eb vendet e Ballkanit, edhe ata q\u00eb kthehen jan\u00eb persona q\u00eb kan\u00eb kaluar jet\u00ebn duke punuar n\u00eb per\u00ebndim dhe kthehen p\u00ebr t\u00eb kaluar pensionin. Pra, nuk jan\u00eb kontribuues n\u00eb krah pune, dhe f\u00ebmij\u00ebt nuk i ndjekin n\u00eb vendlindje. <\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, Ivan Vejvoda, nga Instituti p\u00ebr Shkenca Njer\u00ebzore n\u00eb Vjen\u00eb, mendon se BE dhe shtetet e Ballkanit duhet t\u00eb marrin masa e t\u00eb duhet t\u00eb marrin masa e t\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb bashk\u00ebpunim p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u2019i plot\u00ebsojn\u00eb nevojat p\u00ebr pun\u00eb n\u00eb per\u00ebndim pa i zbrazur qytetet ballkanase.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/27DFF2C1-8C75-4921-BE32-67D2A25493B9-232x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"232\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9634\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/27DFF2C1-8C75-4921-BE32-67D2A25493B9-232x300.jpeg 232w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/27DFF2C1-8C75-4921-BE32-67D2A25493B9.jpeg 742w\" sizes=\"auto, (max-width: 232px) 100vw, 232px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Plakja e popullsis\u00eb vazhdon t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb problem mjaft shqet\u00ebsues p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb gjitha vendet e Ballkanit, sidomos n\u00eb planin afatgjat\u00eb. Dy shkaqet kryesore, sipas nj\u00eb v\u00ebzhgimi t\u00eb The Economic, jan\u00eb largimi i t\u00eb rinjve n\u00eb vende me ekonomi t\u00eb zhvilluar dhe me paga t\u00eb larta, si dhe pamund\u00ebsia ekonomike p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9635,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-9633","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ekonomia","8":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9633"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9633\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9636,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9633\/revisions\/9636"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}