{"id":96167,"date":"2026-03-13T20:59:13","date_gmt":"2026-03-13T20:59:13","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=96167"},"modified":"2026-03-13T20:59:13","modified_gmt":"2026-03-13T20:59:13","slug":"irena-dragoti-kush-ia-vrau-idealet-shoqerise-sone","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2026\/03\/13\/irena-dragoti-kush-ia-vrau-idealet-shoqerise-sone\/","title":{"rendered":"Irena Dragoti\/ Kush ia vrau idealet shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb nj\u00eb mbr\u00ebmje t\u00eb zakonshme teksa d\u00ebgjon lajmet n\u00eb vendin nga vjen, sheh q\u00eb nuk ka m\u00eb asnj\u00eb shenj\u00eb t\u00eb \u00ebndrrave tua dikur. Ndien se fjala \u201cideal \u201c\u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb relike e vjet\u00ebr e groposur. Ajo q\u00eb n\u00eb adoleshenc\u00ebn t\u00ebnde, sillte debatin,  revolt\u00ebn apo ushqente p\u00ebrfytyrimin dhe shpres\u00ebn e s\u00eb ardhmes, sot, n\u00eb shum\u00eb biseda publike e private, ting\u00ebllon si luks i panevojsh\u00ebm, her\u00eb-her\u00eb naivitet.<br \/>\nPyetjet q\u00eb m\u00eb vijn\u00eb nd\u00ebrmend n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb nuk jan\u00eb moral por dhembje\u2026<br \/>\n\u2014Pse nj\u00eb shoq\u00ebri pushon s\u00eb besuari n\u00eb ideale?<br \/>\n\u2014Pse nj\u00eb shoq\u00ebri pushon s\u00eb jetuari me to?<br \/>\n\u2014Pse nj\u00eb shoq\u00ebri trembet, e l\u00eb vet\u00ebm si rasti i gazetares sot apo  edhe sulmon kur sheh tek-tuk ndonj\u00eb idelalist .<br \/>\n\u2014Pse nj\u00eb shoq\u00ebri rri me zem\u00ebr t\u00eb ngrir\u00eb se  her\u00ebt a von\u00eb edhe ata pak syresh do t\u2019i shesin apo shkelin idealet pa ju dridhur qerpiku!<br \/>\nDiku kam lexuar se epokat e lodhura nga hipokrizia morale  prodhojn\u00eb boshin e p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb shoq\u00ebri si jona q\u00eb vjen nga nj\u00eb diktatur\u00eb e gjat\u00eb dhe e eg\u00ebr q\u00eb shp\u00ebrfytyroi njeriun n\u00eb gjenez\u00eb e nga nj\u00eb postdiktatur\u00eb e tejzgjatur pa form\u00eb . Pra me pak fjal\u00eb kur trumbetimet e idealit nuk b\u00ebjn\u00eb vend n\u00eb realitet, idealet na duken si maska, apo ca me keq si vdekje nga tradh\u00ebtia e tyre.<br \/>\nPeshku qelbet nga koka ndaj edhe kjo tradh\u00ebti fillon nga  ata q\u00eb  duhet t\u00eb p\u00ebrpiqen p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e t\u00eb gjith\u00ebve. Ata jan\u00eb kthyer n\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsues t\u00eb pac\u00ebnuesh\u00ebm, duke na treguar se idealet jan\u00eb vet\u00ebm \u00e7mimi p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb pushtetin jo p\u00ebr t\u00eb ushtruar at\u00eb . Ato mund t\u00eb na mashtrojn\u00eb ballas, t\u00eb nd\u00ebrrojn\u00eb ngjyr\u00eb si kameleoni, t\u00eb humbasin nd\u00ebrgjegjen, t\u00eb bullizojn\u00eb, t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb, t\u00eb zhubrosin karakterin, t\u00eb ndyejn\u00eb burr\u00ebrin\u00eb po aq sa feminilitetin, t\u00eb degradojn\u00eb n\u00eb heshtje besimin e shoq\u00ebris\u00eb por vjen nj\u00eb \u00e7ast q\u00eb kjo e fundit nuk m\u00ebrzitet m\u00eb, as revoltohet ve\u00e7se b\u00ebhet cinike. Ai idealisti q\u00eb ti votove e zgjodhe ska m\u00eb sed\u00ebr, as skuqet e as zverdhet teksa ha turpin e t\u00eb drejt\u00ebn me buk\u00eb. Madje ka filluar t\u00eb b\u00ebj\u00eb edhe arrogantin. <\/p>\n<p>Kjo klim\u00eb e mend\u00ebsi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrhapur si mjegull n\u00eb \u00e7do fush\u00eb t\u00eb jet\u00ebs.<br \/>\nN\u00eb mjek\u00ebsi, profesioni q\u00eb duhet t\u00eb mbroj\u00eb jet\u00ebn, \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb treg. Pacienti ndien se jeta e tij varet nga pagesa ndaj rr\u00ebnon nj\u00eb nga besimet m\u00eb t\u00eb lashta t\u00eb qytet\u00ebrimit, Betimin e Hipokratit.<br \/>\nNga ana tjet\u00ebr arsimi, q\u00eb duhet t\u00eb ishte laborator idealesh, \u00ebsht\u00eb fytyra m\u00eb e lodhur e nj\u00eb sistemi q\u00eb nuk e vler\u00ebson por e p\u00ebrdor p\u00ebr farsat e tij demagogjike. N, rritet me kultur\u00ebn e p\u00ebr\u00e7mimit t\u00eb dijes, kur sheh rreth e qark se mund t\u00eb jetoj\u00eb si mbret me nj\u00eb nivel minimal shkollimi po i ra n\u00eb dor\u00eb nj\u00eb tender rrug\u00ebsh. Nga ato rrug\u00ebt ku nes\u00ebr pasnes\u00ebr do t\u00eb kaloj\u00eb edhe vet pa kriz\u00eb nd\u00ebrgjegjeje apo frik\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn.<\/p>\n<p>Pastaj vjen arti, i cili si nd\u00ebrgjegjja e brendshme e nj\u00eb kombi e q\u00eb duhet t\u00eb mbaj\u00eb gjall\u00eb shpirtin kritik t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, t\u00eb jet\u00eb frym\u00ebzues idealesh, bie n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin kurth, at\u00eb t\u00eb shnd\u00ebrrimit n\u00eb\u201c industri\u201d  q\u00eb prodhon fam\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbushur boshll\u00ebkun e k\u00ebsaj shoq\u00ebrie. Momenti kur arti pushon s\u00eb sfiduari shoq\u00ebrin\u00eb por fabrikon at\u00eb p\u00ebr n\u00eb treg \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hap degradues i tij! Krijuesi q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmimtar i shpirtit njer\u00ebzor humbet aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbjell\u00eb ideale.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb gam\u00eb t\u00eb lodhur idealesh nuk mund t\u00eb p\u00ebrjashtosh shtyll\u00ebn e nd\u00ebrgjegjes publike, gazetarin\u00eb dhe klerin.<br \/>\nGazetaria, q\u00eb n\u00eb thelbin e saj duhet t\u00eb jet\u00eb drita q\u00eb ndri\u00e7on err\u00ebsir\u00ebn e pushtetit, shpesh e gjen veten t\u00eb kapur n\u00eb rrjetat e interesave q\u00eb duhet t\u00eb demaskoj\u00eb duke e l\u00ebn\u00eb qytetarin pa nj\u00eb nga pasqyrat m\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta t\u00eb nd\u00ebrgjegjes s\u00eb tij.<br \/>\nNj\u00eb kriz\u00eb e ngjashme nuk ka p\u00ebrjashtuar klerin.<br \/>\nFeja, nga burim idealesh \u00ebsht\u00eb reduktuar n\u00eb rit, a thua vjen nga planet tjet\u00ebr. Sot sheh nj\u00eb Klerik q\u00eb b\u00ebrtet fort p\u00ebr padrejt\u00ebsin\u00eb por nes\u00ebr e sheh qaf\u00eb p\u00ebr qaf\u00eb me t\u00eb.<br \/>\nKjo m\u00eb b\u00ebn t\u00eb mos p\u00ebrjashtoj mund\u00ebsin\u00eb se shpeshher\u00eb idealist\u00ebt q\u00eb \u00e7irren fort e kan\u00eb k\u00ebt\u00eb nj\u00eb lloj m\u00ebnyre p\u00ebr t\u00eb hedhur  n\u00eb treg ofert\u00eb-k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebrkundrejt atyre q\u00eb ata godasin.<br \/>\nKleri po harron dimensionin profetik t\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb tij p\u00ebr ti treguar shoq\u00ebris\u00eb, kufijt\u00eb e reagimit. <\/p>\n<p>Po kush ia vrau idealet, shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb?<br \/>\nMund t\u00eb renditja shum\u00eb faktor\u00eb q\u00eb nga varf\u00ebria, hipokrizia e idealmbajt\u00ebsve, institucionalizimi i padrejt\u00ebsis\u00eb, frika nga t\u00eb fort\u00ebt, njer\u00ebzit konformist\u00eb si \u201cbanalitet i s\u00eb keqes\u201d, kalimi nga nga kultura e \u201ct\u00eb qenit\u201d n\u00eb kultur\u00ebn e \u201ct\u00eb pasurit\u201d, fragmentarizimi i shoq\u00ebris\u00eb.  Por faktet historik\u00eb jan\u00eb kok\u00ebfort\u00eb e m\u00eb kujtojn\u00eb se idealet dhe idealist\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj kan\u00eb lindur n\u00eb varf\u00ebri. Revolucionet kan\u00eb nisur nga njer\u00ebz q\u00eb nuk kishin asgj\u00eb p\u00ebrve\u00e7 besimit t\u00eb tyre. Varf\u00ebria mund t\u00eb lodh\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb, por jo deri aty sa t\u2019i vras\u00eb idealet p\u00ebr sa koh\u00eb ato kan\u00eb kuptim.<br \/>\nDuket se shoq\u00ebria jon\u00eb, vitet e fundit \u00ebsht\u00eb \u201cmagjepsur\u201d, duke u zhveshur nga p\u00ebrmasat moralit. E drejta nuk po merr vler\u00eb n\u00eb syt\u00eb e saj ndaj ajo lufton ve\u00e7 p\u00ebr p\u00ebfitime.<br \/>\nIdealet nuk zhduken p\u00ebrgjithon\u00eb p\u00ebr asnj\u00eb motiv,  p\u00ebrve\u00e7se nga vet\u00eb individi,  kudo q\u00eb ai vendos t\u00eb jetoj\u00eb, n\u00eb atdhe apo n\u00eb diaspor\u00eb , sepse idealet nuk kufizohen nga sistemi apo gjeografia por nga kapaciteti moral i tij. Pa k\u00ebt\u00eb kapacitet qytet\u00ebrimi plaket para kohe.<br \/>\nIdealet nuk lindin n\u00eb parlament, spitale, universitete apo institucione fetare por brenda nd\u00ebrgjegjeve tona. Ajo err\u00ebsohet kur shoq\u00ebria m\u00ebson njeriun t\u00eb jetoj\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr interesin e \u00e7astit gj\u00eb q\u00eb shkakton kriz\u00eb identiteti.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb t\u00eb besojm\u00eb se do t\u00eb vij\u00eb nj\u00eb brez q\u00eb do t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb s\u00ebrish kuptimin e jet\u00ebs  pa i par\u00eb idealet si dekor por si energji. Pa to,  mund t\u00eb nd\u00ebrtohen rrug\u00eb, nd\u00ebrtesa dhe institucione, por nuk mund t\u00eb nd\u00ebrtosh t\u00eb ardhmen, vazhdim\u00ebsin\u00eb. <\/p>\n<p>Pyetja e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb mbetet \u00ebsht\u00eb n\u00ebse ende kemi guximin t\u2019i riformatojm\u00eb idealet e jetojm\u00eb sipas tyre  edhe kur ato\u201d vriten\u201d nga nj\u00eb proces i gjat\u00eb zhg\u00ebnjimi apo kur nj\u00eb shoq\u00ebri si jona i tradhton ato vazhdimisht?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb nj\u00eb mbr\u00ebmje t\u00eb zakonshme teksa d\u00ebgjon lajmet n\u00eb vendin nga vjen, sheh q\u00eb nuk ka m\u00eb asnj\u00eb shenj\u00eb t\u00eb \u00ebndrrave tua dikur. Ndien se fjala \u201cideal \u201c\u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb relike e vjet\u00ebr e groposur. Ajo q\u00eb n\u00eb adoleshenc\u00ebn t\u00ebnde, sillte debatin, revolt\u00ebn apo ushqente p\u00ebrfytyrimin dhe shpres\u00ebn e s\u00eb ardhmes, sot, n\u00eb shum\u00eb biseda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":96168,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-96167","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96167"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96170,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96167\/revisions\/96170"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}