{"id":94748,"date":"2026-01-01T18:21:58","date_gmt":"2026-01-01T18:21:58","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=94748"},"modified":"2026-01-01T18:21:58","modified_gmt":"2026-01-01T18:21:58","slug":"cajkovski-merr-karton-te-kuq-ne-ukraine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2026\/01\/01\/cajkovski-merr-karton-te-kuq-ne-ukraine\/","title":{"rendered":"\u00c7ajkovski merr &#8220;karton te kuq&#8221; ne Ukraine&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Ukraina  heq emrin e kompozitorit perandorak rus nga akademia m\u00eb e lart\u00eb t\u00eb muzik\u00ebs ne Kiev.<\/p>\n<p>Shkolla m\u00eb e mir\u00eb e muzik\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb &#8211; Konservatori i Kievit &#8211; ka hequr zyrtarisht emrin e kompozitorit rus Pyotr Tchaikovsky.<\/p>\n<p> Vendimi i Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs vjen pas gjetjeve t\u00eb ekspert\u00ebve ukrainas se emri p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb form\u00eb t\u00eb simbolizmit perandorak rus dhe bie ndesh me ligjin ukrainas.<\/p>\n<p>Kjo vjen mes pushtimit n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb Rusis\u00eb, q\u00eb vazhdon q\u00eb nga viti 2022, nd\u00ebrsa Moska p\u00ebrdor si arm\u00eb lidhjet e kaluara kulturore dhe shoqatat historike p\u00ebr t&#8217;i sh\u00ebrbyer propagand\u00ebs s\u00eb saj. <\/p>\n<p>K\u00ebto narrativa p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb justifikuar sulmin e vazhduesh\u00ebm ndaj Ukrain\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb legjitimuar pretendimet territoriale dhe p\u00ebr t\u00eb shtypur identitetin dhe kultur\u00ebn ukrainase. <\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, monumentet dhe toponimet ruse nuk jan\u00eb neutrale &#8211; ato veprojn\u00eb si sh\u00ebnjues de facto t\u00eb pushtimit, mbetje t\u00eb nj\u00eb perandorie q\u00eb Rusia moderne po p\u00ebrpiqet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive ta ringjall\u00eb dhe mjete t\u00eb p\u00ebrdorura p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur grabitjet e saj t\u00eb tokave.<\/p>\n<p>Emri i \u00c7ajkovskit iu dha Konservatorit t\u00eb Kievit n\u00eb vitin 1940 n\u00ebn regjimin sovjetik, duke sh\u00ebnuar nj\u00ebqindvjetorin e lindjes s\u00eb tij. <\/p>\n<p>Edhe pse Ukraina fitoi pavar\u00ebsin\u00eb n\u00eb vitin 1991, emri i akademis\u00eb mbeti i pandryshuar p\u00ebr dekada t\u00eb t\u00ebra. <\/p>\n<p>\u00c7\u00ebshtja fitoi v\u00ebmendje serioze vet\u00ebm pas sulmit n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb Rusis\u00eb n\u00eb vitin 2022, i cili nisi nj\u00eb llogaridh\u00ebnie t\u00eb gjer\u00eb shoq\u00ebrore mbi trash\u00ebgimin\u00eb kulturore dhe politike t\u00eb perandoris\u00eb.<\/p>\n<p>Komentator\u00ebt kulturor\u00eb kan\u00eb theksuar kontekstin m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb dekolonizimit. <\/p>\n<p>N\u00ebse Ukraina heq statujat e poetit t\u00eb Perandoris\u00eb Ruse, Aleksand\u00ebr Pushkin, riem\u00ebrton rrug\u00ebt kushtuar Tolstoit dhe eliminon monumentet e perandoresh\u00ebs Katerina II, pyesin ata, pse shkolla e saj m\u00eb prestigjioze e muzik\u00ebs duhet t\u00eb nderoj\u00eb ende nj\u00eb kompozitor rus?<\/p>\n<p>Riem\u00ebrimi i Akademise u kund\u00ebrshtua m\u00eb pas nga muzikant\u00eb dhe akademik\u00eb t\u00eb cil\u00ebt pretenduan se \u00c7ajkovski ishte m\u00eb shum\u00eb ukrainas sesa rus sepse &#8220;babai i tij vinte nga nj\u00eb familje kozak\u00ebsh zaporozhian\u00eb dhe n\u00ebna e tij ishte franceze&#8221;.<br \/>\nGjithashtu u pretendua se \u00c7ajkovski &#8220;e trajtoi Ukrain\u00ebn me dashuri t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, e d\u00ebshmuar nga muzika e tij e bazuar n\u00eb melodit\u00eb ukrainase&#8221;<\/p>\n<p>Pardje m\u00eb 30 dhjetor 2025, Ministria e Kultur\u00ebs e Ukrain\u00ebs njoftoi se konservatori nuk mbante m\u00eb emrin e \u00c7ajkovskit.<\/p>\n<p>Akademia me e njohur e Muzikes ne Ukraine tashme eshte emertuar si Konservatori i Kievit.<\/p>\n<p>Me emrin e kesaj akademie jane te lidhur muzikante te famshem me fame boterore si:<br \/>\nVolodymyr Horowitz (Vladimir Horowitz), Nje nga pianistet me te medhenj te shekullit XX<br \/>\nMikhail Pletnev: Pianist vituoz dhe dirigjent<br \/>\nMischa Maisky: Violin\u00e7elist i madh<br \/>\nLena Belkina: Mezzo-soprano e famshme<br \/>\nLiudmyla Monastyrska: Soprano<\/p>\n<p>Nga Saimir Kadiu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ukraina heq emrin e kompozitorit perandorak rus nga akademia m\u00eb e lart\u00eb t\u00eb muzik\u00ebs ne Kiev. Shkolla m\u00eb e mir\u00eb e muzik\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb &#8211; Konservatori i Kievit &#8211; ka hequr zyrtarisht emrin e kompozitorit rus Pyotr Tchaikovsky. Vendimi i Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs vjen pas gjetjeve t\u00eb ekspert\u00ebve ukrainas se emri p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb form\u00eb t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":94749,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-94748","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94748"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94748\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94750,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94748\/revisions\/94750"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}