{"id":93051,"date":"2025-10-14T08:39:02","date_gmt":"2025-10-14T08:39:02","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=93051"},"modified":"2025-10-14T08:39:02","modified_gmt":"2025-10-14T08:39:02","slug":"nga-denis-zavalani-kultura-ne-rruge","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/10\/14\/nga-denis-zavalani-kultura-ne-rruge\/","title":{"rendered":"Nga Denis Zavalani\/ Kultura n\u00eb rrug\u00eb&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Kur nxitojm\u00eb p\u00ebr n\u00eb pun\u00eb a shkoll\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb hall n\u00eb administrat\u00eb apo nj\u00eb kafe me miqt\u00eb, shpesh kalojm\u00eb pran\u00eb pirgjeve me libra, ku t\u00eb renditur bukur e ku t\u00eb hedhur shkujdessh\u00ebm, n\u00eb cepa pallatesh, hije pem\u00ebsh, bordura, stola e p\u00ebrgjat\u00eb urave. Shtrihet rradh\u00eb-rradh\u00eb kultura shqiptare, shkrimtar\u00eb t\u00eb njohur e t\u00eb panjohur, shqiptar\u00eb e t\u00eb huaj, libra t\u00eb vjet\u00ebr apo t\u00eb rinj, p\u00ebrkthime t\u00eb reja apo t\u00eb vjetra ose p\u00ebrkthime t\u00eb vjetra me kopertina t\u00eb reja, me apo pa t\u00eb drejt\u00eb autori pushtojn\u00eb rrug\u00ebt, sheshet e trotuar\u00ebt. <\/p>\n<p>Shtrihet mundimsh\u00ebm kultura shqiptare, perlat dhe pleh\u00ebrat e saj q\u00ebndrojn\u00eb sup m\u00eb sup t\u00eb shtrir\u00eb n\u00eb rrug\u00eb apo t\u00eb mb\u00ebshtetur n\u00eb mure a shtylla e stola, m\u00ebshiruesh\u00ebm.<\/p>\n<p>Libra t\u00eb pist\u00eb nga pluhuri, t\u00eb zverdhur nga dielli e t\u00eb mykur nga lag\u00ebshtia, er\u00ebkeq\u00eb dhe t\u00eb fryr\u00eb nga mufatja, t\u00eb shtremb\u00ebruar nga shtypja, rrasja, mundimi e pakujdesia, t\u00eb grisur e t\u00eb d\u00ebmtuar nga shp\u00ebrfillja e mosvler\u00ebsimi i atyre q\u00eb i shesin. <\/p>\n<p>Shit\u00ebs analfabet\u00eb q\u00eb shesin nj\u00eb mall q\u00eb nuk e njohin, nuk e vler\u00ebsojn\u00eb, t\u00eb katandisur e t\u00eb zhubrosur me keq se \u201cmalli\u201d q\u00eb shesin, matrapaz\u00eb q\u00eb i vendosin \u00e7mimin librit nga madh\u00ebsia e formatit t\u00eb kopertin\u00ebs  ose shum\u00eb-shum\u00eb nga pesha e tij.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, p\u00ebrs\u00ebri, na b\u00ebjn\u00eb q\u00eb t\u00eb ngadal\u00ebsojm\u00eb ecjen e t\u00eb ndalemi hera-her\u00ebs p\u00ebr t\u00eb hedhur v\u00ebshtrimet n\u00eb k\u00ebto pirgje, edhe n\u00ebse nuk do t\u00eb blesh asgj\u00eb, v\u00ebshtrimi i shpejt\u00eb i hedhur n\u00eb k\u00ebt\u00eb ekspoze, \u00ebsht\u00eb n\u00eb vetvehte shenj\u00eb respekti ndaj shkrimtar\u00ebve q\u00eb njohim apo librave q\u00eb kemi lexuar apo d\u00ebgjuar p\u00ebr to, gjithmon\u00eb me kuriozitetin p\u00ebr t\u00eb gjetur di\u00e7ka t\u00eb re p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar boshll\u00ebqet q\u00eb kemi n\u00eb bibliotek\u00eb apo nd\u00ebrgjegjje.<\/p>\n<p>Q\u00ebllon q\u00eb n\u00eb k\u00ebto pirgje apo pellgje librash t\u00eb gjesh papritur nj\u00eb \u201cperl\u00eb\u201d q\u00eb kur v\u00ebshtrimi p\u00ebrk\u00ebdhel\u00ebs prek t\u00ebr\u00ebsin\u00eb e tyre, t\u00eb shkrep shk\u00ebndija e k\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb q\u00eb ke gjetur nj\u00eb lib\u00ebr q\u00eb t\u00eb mungonte, nj\u00eb p\u00ebrkthim t\u00eb nj\u00eb shkrimtari t\u00ebnd t\u00eb preferuar, q\u00eb nuk e dije q\u00eb ekzistonte. Sheh nj\u00eb lib\u00ebr q\u00eb ka qen\u00eb pjes\u00eb n\u00eb bibliotek\u00ebn t\u00ebnde e q\u00eb kushedi \u00e7\u2019arsye nuk e gjen m\u00eb, se t\u2019a ka marr\u00eb v\u00ebllai, motra, shoku\/shoqja a nj\u00eb kush\u00ebri e nuk \u00ebsht\u00eb kujtuar ose nuk ka dashur t\u00eb t\u2019a kthej\u00eb s\u00ebrish. Ndoshta \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kopje q\u00eb ti kur shkon p\u00ebr vizit\u00eb tek k\u00ebta individ\u00eb e sheh k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr n\u00eb bibliotekat e tyre, t\u00eb ngrihen qimet e kok\u00ebs p\u00ebrpjet\u00eb dhe rrekesh nd\u00ebrmjet dilem\u00ebs q\u00eb t\u2019ia k\u00ebrkosh s\u00ebrish mbrapsht duke tronditur marr\u00ebdh\u00ebniet fisnore apo shoq\u00ebrore, apo t\u2019a g\u00eblltis\u00ebsh sikur nuk e ke par\u00eb apo nuk e mban mend. Nga ky siklet t\u00eb shp\u00ebton pik\u00ebrisht ai shit\u00ebsi i padenj\u00eb i librave kur sheh aty librin q\u00eb t\u00eb plot\u00ebson k\u00ebt\u00eb boshll\u00ebk q\u00eb t\u00eb ka l\u00ebn\u00eb n\u00eb bibliotek\u00ebn apo n\u00eb kujtes\u00ebn t\u00ebnde. <\/p>\n<p>Mund t\u00eb gjesh n\u00eb k\u00ebto pirgje, ndonj\u00eb kopje q\u00eb nuk e gjen ndoshta as n\u00eb Bibliotek\u00ebn Komb\u00ebtare sepse disa nga kopjet ruhen si virgj\u00ebresha-murgesha meqen\u00ebse shoqet e tyre (kopjet) persona t\u00eb pap\u00ebrgjegjsh\u00ebm i kan\u00eb marr\u00eb e nuk i kan\u00eb kthyer kurr\u00eb. Por ti e gjen aty, nj\u00eb kopje, n\u00eb trotuar a n\u00eb rrug\u00eb, rast\u00ebsisht, t\u00eb hedhur e t\u00eb harruar, t\u00eb pavler\u00ebsuar, t\u00eb pa\u00e7muar, t\u00eb pap\u00ebrfillur dhe me nj\u00eb \u00e7mim shum\u00eb m\u00eb t\u00eb lir\u00eb se sa do t\u00eb ishe i gatsh\u00ebm t\u00eb paguaje p\u00ebr t\u2019a patur.<br \/>\nPor kujdes\u2026 se si reagoni p\u00ebrpara nj\u00eb situate t\u00eb till\u00eb, shit\u00ebsi, pavar\u00ebsisht pamjes, \u00ebsht\u00eb i kujdessh\u00ebm q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb sa m\u00eb shum\u00eb nga objekti i interesit t\u00ebnd. P\u00ebrdor disa teknika biznesi, sillu shp\u00ebrfillsh\u00ebm, mos e trego interesimin t\u00ebnd, shih disa libra t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb fillim, pyet p\u00ebr \u00e7minin e tyre, ng\u00ebrdheshu p\u00ebr t\u00eb shprehur pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb dhe shp\u00ebrfilljen dhe pastaj\u2026 pyet p\u00ebr at\u00eb\u2026 n\u00ebse ke fat ai nuk e ka v\u00ebn\u00eb re interesimin t\u00ebnd dhe d\u00ebshir\u00ebn e zjarrt\u00eb do e blesh librin shum\u00eb lir\u00eb, n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt 5 fishin, 10 fishin e \u00e7mimit real.<\/p>\n<p>Kultura e rrug\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00ebsoj me kultur\u00ebn e salloneve dhe bibliotekave, ato ndryshojn\u00eb n\u00eb form\u00eb apo paraqitje por asnj\u00ebher\u00eb n\u00eb p\u00ebrmbajtje. Nj\u00ebsoj do t\u2019a shijosh magjin\u00eb e Kadares\u00eb, ironin\u00eb dhe sarkazm\u00ebn pijanece t\u00eb Drit\u00ebro Agollit, \u00e7mendurin\u00eb e Ni\u00e7es e Dostojevskit, madh\u00ebshtin\u00eb e Hugoit apo mjesht\u00ebrin\u00eb satanike t\u00eb Bodlerit. <\/p>\n<p>Librat e bler\u00eb n\u00eb rrug\u00eb n\u00eb fillim do t\u00eb hyjn\u00eb me droj\u00eb n\u00eb bibliotek\u00ebn t\u00ebnde, p\u00ebrbri librave t\u00eb shtrenjt\u00eb, do t\u00eb shtr\u00ebngohen dhe pran\u00eb atyre librave luksoz\u00eb q\u00eb t\u00eb kan\u00eb dhuruar miqt\u00eb t\u00eb cil\u00ebt nuk i ke lexuar se miqt\u00eb ose nuk e njohin shijen t\u00ebnde, ose t\u00eb kan\u00eb dhuruar nj\u00eb lib\u00ebr q\u00eb atyre ua ka dhuruar dikush tjet\u00ebr e atyre nuk u ka p\u00eblqyer dhe kan\u00eb gjetur zgjidhjen t\u00eb t\u2019a b\u00ebjn\u00eb dhurat\u00eb duke kursyer parat\u00eb p\u00ebr dhuratat.<br \/>\nM\u00eb besoni miq k\u00ebnaq\u00ebsia q\u00eb t\u00eb falin librat e rrug\u00ebs nuk ka t\u00eb krahasuar me librat e bler\u00eb n\u00eb librari, panaire apo t\u00eb dhuruar. Kemi nevoj\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kultur\u00eb t\u00eb rrug\u00ebs po aq sa kemi nevoj\u00eb p\u00ebr kultur\u00ebn dhe edukimin formal, p\u00ebrmbledhin n\u00eb vetvehte, cop\u00ebza kujtimesh e formimesh, njer\u00ebz apo ngjarje, \u00ebsht\u00eb biografia jon\u00eb e shkruar nga t\u00eb tjer\u00eb. Sa bosh do t\u00eb ishte jeta jon\u00eb n\u00ebse nuk do t\u00eb kishim miq (n\u00ebp\u00ebrmjet librave) shkrimtar\u00ebt e m\u00ebdhenj, q\u00eb na tregojn\u00eb histori, trishtimi, dashurie, erotike dhe intriga n\u00eb bashk\u00ebbisedime q\u00eb kap\u00ebrcejn\u00eb shekujt, q\u00eb na p\u00ebrgjumin me librat e tyre e q\u00eb na shoq\u00ebrojn\u00eb kur kemi disa \u00e7aste t\u00eb lira, apo kur b\u00ebjm\u00eb udh\u00ebtime t\u00eb gjata.<\/p>\n<p>Uroj q\u00eb fushata kund\u00ebr informalitetit mos prek\u00eb shit\u00ebsit ambulant\u00eb t\u00eb librave sepse do t\u00eb na v\u00ebshtir\u00ebsonte k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e gjurmimit dhe gjetjes t\u00eb librave t\u00eb rrall\u00eb e t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/72daec7f-a445-4e56-9ead-8edc5af6fb72-300x226.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"226\" class=\"alignnone size-medium wp-image-93052\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/72daec7f-a445-4e56-9ead-8edc5af6fb72-300x226.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/72daec7f-a445-4e56-9ead-8edc5af6fb72-768x579.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/72daec7f-a445-4e56-9ead-8edc5af6fb72.jpeg 861w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/f4c777cc-521b-4259-8136-fba601964a44-300x174.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"174\" class=\"alignnone size-medium wp-image-93053\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/f4c777cc-521b-4259-8136-fba601964a44-300x174.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/f4c777cc-521b-4259-8136-fba601964a44-1024x595.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/f4c777cc-521b-4259-8136-fba601964a44-768x446.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/f4c777cc-521b-4259-8136-fba601964a44-860x499.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/f4c777cc-521b-4259-8136-fba601964a44.jpeg 1073w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur nxitojm\u00eb p\u00ebr n\u00eb pun\u00eb a shkoll\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb hall n\u00eb administrat\u00eb apo nj\u00eb kafe me miqt\u00eb, shpesh kalojm\u00eb pran\u00eb pirgjeve me libra, ku t\u00eb renditur bukur e ku t\u00eb hedhur shkujdessh\u00ebm, n\u00eb cepa pallatesh, hije pem\u00ebsh, bordura, stola e p\u00ebrgjat\u00eb urave. Shtrihet rradh\u00eb-rradh\u00eb kultura shqiptare, shkrimtar\u00eb t\u00eb njohur e t\u00eb panjohur, shqiptar\u00eb e t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":93054,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-93051","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93051"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93051\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93055,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93051\/revisions\/93055"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}