{"id":92310,"date":"2025-09-21T10:38:18","date_gmt":"2025-09-21T10:38:18","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=92310"},"modified":"2025-09-21T10:38:18","modified_gmt":"2025-09-21T10:38:18","slug":"reldar-dedaj-ku-ishe-ti-adam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/09\/21\/reldar-dedaj-ku-ishe-ti-adam\/","title":{"rendered":"Reldar Dedaj\/ Ku ishe ti, Adam?"},"content":{"rendered":"<p>Titulli i k\u00ebtij shkrimi \u00ebsht\u00eb marr\u00eb nga romani i Heinrich B\u00f6ll-it, i cili e vuri p\u00ebrball\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb njeriun e par\u00eb t\u00eb bot\u00ebs, p\u00ebr at\u00eb q\u00eb kishte ndodhur n\u00eb Gjermani gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb nazizmit. Shkrimtari i madh gjerman e ktheu k\u00ebt\u00eb pyetje n\u00eb titull romani, duke ngritur mbi kuptimin e saj nj\u00eb anatem\u00eb letrare kund\u00ebr tmerreve t\u00eb luft\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cKu ishe ti, Adam?\u201d, pyetja q\u00eb B\u00f6ll e hodhi n\u00eb ajrin e pasluft\u00ebs, ting\u00ebllon edhe sot, shtat\u00ebdhjet\u00eb e gjasht\u00eb vjet m\u00eb pas nga botimi i par\u00eb i romanit. N\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn publike shqiptare -dhe jo vet\u00ebm- kjo pyetje p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebnjuar munges\u00ebn ose vones\u00ebn e nj\u00eb veprimi vendimtar, p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar llogari nga ata q\u00eb kishin detyr\u00ebn, premtimin apo vot\u00ebn e qytetar\u00ebve, por b\u00ebn\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn: tradhtuan.<\/p>\n<p>Ku ishe ti, Adam?<\/p>\n<p>Ishte pyetja q\u00eb shp\u00ebrtheu n\u00eb mendjen e shum\u00eb qytetar\u00ebve kur lajmi p\u00ebr largimin e ambasadores amerikane Yuri Kim u p\u00ebrhap me shpejt\u00ebsin\u00eb e drit\u00ebs. Lajmi mb\u00ebrriti n\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb po vuan nj\u00eb nga krimet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda dhe m\u00eb t\u00eb paimagjinueshme t\u00eb nj\u00eb gruaje  -m\u00eb par\u00eb si fem\u00ebr, pastaj si diplomate- e cila p\u00ebrfaq\u00ebsonte nj\u00eb nga shtetet m\u00eb t\u00eb fuqishme t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se n\u00eb Shqip\u00ebri ka njer\u00ebz q\u00eb nuk e duan Partin\u00eb Demokratike. Jan\u00eb ata q\u00eb kan\u00eb humbur privilegjet e dikurshme, pushtetin, arroganc\u00ebn, gjith\u00e7ka &#8211; madje edhe dinjitetin. Jan\u00eb ata q\u00eb g\u00ebzohen n\u00eb heshtje kur PD d\u00ebshton, me shpres\u00ebn q\u00eb, n\u00ebse ata vet\u00eb nuk g\u00ebzojn\u00eb, t\u00eb mos g\u00ebzoj\u00eb askush. Nj\u00eb ndjenj\u00eb e till\u00eb \u00ebsht\u00eb e kuptueshme, madje tipike p\u00ebr Ballkanin.<\/p>\n<p>Por t\u00eb thuash hapur t\u00eb v\u00ebrtetat e hidhura t\u00eb k\u00ebsaj periudhe, nuk do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb mohosh r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e Shteteve t\u00eb Bashkuara n\u00eb Shqip\u00ebri, as pesh\u00ebn q\u00eb kan\u00eb pasur dhe q\u00eb do t\u00eb ken\u00eb edhe n\u00eb t\u00eb ardhmen. T\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn nuk e shmang dot duke i r\u00ebn\u00eb anash, si\u00e7 b\u00ebjn\u00eb disa t\u00eb rrahur me vaj e me uthull, ose si disa bishtuk\u00eb t\u00eb rinj t\u00eb dal\u00eb nga veza e kuqe e politik\u00ebs. <\/p>\n<p>P\u00ebrkundrazi: sa m\u00eb lakuriq t\u00eb shfaqet e v\u00ebrteta, aq m\u00eb pa kuptim b\u00ebhet grindja. Kur mbreti t\u00eb dal\u00eb lakuriq, si n\u00eb p\u00ebrrall\u00ebn e Andersenit, gjithkush do ta shoh\u00eb dhe do ta thot\u00eb. Dhe emri i saj do mbetet i gdhendur n\u00eb korniz\u00ebn e turpit, si gruaja q\u00eb shp\u00ebrdoroi pushtetin e p\u00ebrfaq\u00ebsimit dhe, krah p\u00ebr krah me Edi Ram\u00ebn, b\u00ebri gjith\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb shkat\u00ebrruar forc\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe opozitare t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb ran\u00eb pre e k\u00ebtij kurthi dhe nuk jan\u00eb pak, t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb u shit\u00ebn, edhe ata q\u00eb e dinin dhe b\u00ebnin sikur Amerika kishte zbritur n\u00eb sheshin \u201cSk\u00ebnderbej\u201d p\u00ebr t\u00eb vendosur rregull, pas premtimit solemn t\u00eb ambasadores n\u00eb shkall\u00ebt e PD-s\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb ata, pa p\u00ebrjashtim, u shkon m\u00eb p\u00ebr shtat fjala e Krishtit: \u201cFali, Zot, se nuk din\u00eb \u00e7\u2019b\u00ebjn\u00eb\u201d. Sulmi ndaj Partis\u00eb Demokratike la demokrat\u00ebt p\u00ebr vite t\u00eb t\u00ebra tek gryka e pusit dhe dita-dit\u00ebs kut\u00ebrbimi ve\u00e7se shtohet, avujt mbyt\u00ebs ngrihen dhe bien p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb err\u00ebsir\u00eb, p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrthyer s\u00ebrish.<\/p>\n<p>Aty posht\u00eb vazhdon e nxin. Askush nuk merr p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr gjendjen ku u katandis Partia Demokratike, p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si u sakatua, u p\u00ebr\u00e7a, u bjerr dhe u vra. Ashtu si\u00e7 b\u00ebn\u00eb me Partin\u00eb Demokratike, ashtu b\u00ebn\u00eb edhe me Shqip\u00ebrin\u00eb: e rrudh\u00ebn, e rrjep\u00ebn, e mjeruan, e posht\u00ebruan. Yuri Kim, autorja e k\u00ebtij krimi, erdhi, q\u00ebndroi, dhjeu, shkeli, shp\u00ebrlau, doroviti dhe iku. Pas la t\u00eb palarat dhe er\u00ebn e r\u00ebnd\u00eb t\u00eb tyre. Nj\u00eb er\u00eb q\u00eb do t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb gjat\u00eb. Shum\u00eb gjat\u00eb.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria e p\u00ebrdhunuar, e posht\u00ebruar, e zhveshur nga \u00e7do dinjitet, e kthyer n\u00eb nj\u00eb provinc\u00eb t\u00eb denj\u00eb p\u00ebr personazhe \u00e7ehovian\u00eb e gogolian\u00eb, ku zyrtar\u00eb t\u00eb mjer\u00eb dhe pushtetar\u00eb t\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm e t\u00eb eg\u00ebr n\u00eb primitivizmin e tyre, prodhojn\u00eb institucione t\u00eb brishta morale, riciklojn\u00eb korrupsionin dhe shnd\u00ebrrojn\u00eb humbjen n\u00eb ligj t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm. G\u00ebnjeu dhe mashtroi p\u00ebrfaq\u00ebsuesja e SHBA-s\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Iku dhe la pas rr\u00ebnoja. Shqip\u00ebria nuk ka m\u00eb asgj\u00eb: as demokraci t\u00eb fort\u00eb, as institucione t\u00eb pavarura, as drejt\u00ebsi, as ekonomi, as rend, as kultur\u00eb.<\/p>\n<p>Gjendja e sotme \u00ebsht\u00eb streh\u00eb e jasht\u00ebzakonshme e vagabond\u00ebve t\u00eb administrat\u00ebs, e injorant\u00ebve, e matrapaz\u00ebve dhe e derdimen\u00ebve. Jan\u00eb futur n\u00eb fytin e vendit dhe ia marrin frym\u00ebn. Por askush nuk flet. Sepse t\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb p\u00ebrfunduar n\u00eb lakej t\u00eb zgjebosur t\u00eb Edi Ram\u00ebs dhe pushtetit t\u00eb tij. Ata nuk pushojn\u00eb s\u00eb promovuari pronar\u00ebt e tyre, interesat e tyre politike dhe ekonomike, nd\u00ebrsa Shqip\u00ebria p\u00ebrp\u00eblitet n\u00eb kufijt\u00eb e mbijetes\u00ebs.<\/p>\n<p>Ku ishe ti, Adam?<\/p>\n<p>N\u00ebse e pyet shqiptarin pse vendi p\u00ebrfundoi k\u00ebshtu, do marr\u00ebsh p\u00ebrgjigje nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet: nj\u00ebri ia l\u00eb fajin masakr\u00ebs zgjedhore, tjetri frik\u00ebs, militantizmit, injoranc\u00ebs, korrupsionit, t\u00eb kaluar\u00ebs. Dikush tjet\u00ebr b\u00ebn eskursione filozofike, nj\u00eb tjet\u00ebr g\u00ebnjen me q\u00ebllim, por t\u00eb gjith\u00eb, pa p\u00ebrjashtim, p\u00ebrpiqen t\u00eb minimizojn\u00eb rolin e vet n\u00eb k\u00ebt\u00eb d\u00ebshtim.<\/p>\n<p>Dhe, n\u00eb fund, kur i rikthehemi kuptimeve q\u00eb teolog\u00ebt i kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb pyetjes s\u00eb famshme, zbulojm\u00eb di\u00e7ka interesante p\u00ebr kontekstin ton\u00eb: Zoti e di ku \u00ebsht\u00eb Adami dhe e di gjithashtu p\u00ebr m\u00ebkatet e tij, por duke e thirrur, d\u00ebshiron ta d\u00ebgjoj\u00eb, t\u2019i jap\u00eb mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb flas\u00eb me goj\u00ebn e vet&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Titulli i k\u00ebtij shkrimi \u00ebsht\u00eb marr\u00eb nga romani i Heinrich B\u00f6ll-it, i cili e vuri p\u00ebrball\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb njeriun e par\u00eb t\u00eb bot\u00ebs, p\u00ebr at\u00eb q\u00eb kishte ndodhur n\u00eb Gjermani gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb nazizmit. Shkrimtari i madh gjerman e ktheu k\u00ebt\u00eb pyetje n\u00eb titull romani, duke ngritur mbi kuptimin e saj nj\u00eb anatem\u00eb letrare kund\u00ebr tmerreve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":92311,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-92310","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92310"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92312,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92310\/revisions\/92312"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/92311"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}