{"id":92306,"date":"2025-09-21T10:05:06","date_gmt":"2025-09-21T10:05:06","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=92306"},"modified":"2025-09-21T10:05:06","modified_gmt":"2025-09-21T10:05:06","slug":"avokado-vlerat-perdorimet-dhe-perfitimet-qe-i-sjell-shendetit-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/09\/21\/avokado-vlerat-perdorimet-dhe-perfitimet-qe-i-sjell-shendetit-2\/","title":{"rendered":"Avokado: Vlerat, p\u00ebrdorimet dhe p\u00ebrfitimet q\u00eb i sjell sh\u00ebndetit"},"content":{"rendered":"<p>Nga Dr. Alket Koroshi<\/p>\n<p>A e dini se avokado \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar si ushqimi m\u00eb i mir\u00eb n\u00eb bot\u00eb?<br \/>\n N\u00eb fakt ajo sjell p\u00ebrfitime t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr sh\u00ebndetin ton\u00eb. Ky p\u00ebrkufizim \u00ebsht\u00eb sugjeruar sepse shum\u00eb nutricionist\u00eb pohojn\u00eb se jo vet\u00ebm q\u00eb p\u00ebrmban gjith\u00e7ka q\u00eb nj\u00eb person ka nevoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbijetuar, por duket t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb kontribuoj\u00eb n\u00eb parandalimin dhe kontrollin e Alzheimerit, kancerit, s\u00ebmundjeve t\u00eb zemr\u00ebs, diabetit dhe s\u00ebmundjeve t\u00eb tjera sh\u00ebndet\u00ebsore.<br \/>\nAvokado \u00ebsht\u00eb nj\u00eb specie e pem\u00ebve frutore, e lindur n\u00eb Puebla, Meksik\u00eb dhe p\u00ebrdorimi i saj i par\u00eb daton rreth 5000 vjet m\u00eb par\u00eb. Pema e avokados \u00ebsht\u00eb rritur dhe n\u00eb Amerik\u00ebn Qendrore dhe Jugore. Avokado konsiderohet si nj\u00eb frut shum\u00eb i ve\u00e7ant\u00eb, por fatkeq\u00ebsisht p\u00ebrdoret rrall\u00eb n\u00eb diet\u00ebn ton\u00eb mesdhetare. Nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm e pasur me uj\u00eb dhe fibra, n\u00eb fakt p\u00ebrmban shum\u00eb yndyra t\u00eb pangopura.<br \/>\nN\u00eb shekullin e 19-t\u00eb, avokado hyri n\u00eb Kaliforni dhe q\u00eb nga ajo koh\u00eb u b\u00eb nj\u00eb prodhim komercial shum\u00eb i suksessh\u00ebm. 95% e avokados amerikane ndodhet n\u00eb Kalifornin\u00eb e Jugut.<br \/>\nAvokado, e quajtur edhe \u201cdardha e aligatorit\u201d, ka:<br \/>\n\u2022 Nj\u00eb p\u00ebrmbajtje t\u00eb lart\u00eb t\u00eb fibrave, natrium dhe nuk ka kolesterol<br \/>\n\u2022 Ajo siguron 20 l\u00ebnd\u00eb ushqyese thelb\u00ebsore, p\u00ebrfshir\u00eb fibrat<br \/>\n\u2022 Ajo \u00ebsht\u00eb e pasur me monounsaturated dhe polyunsaturated (si acide yndyrore omega-3)<br \/>\n\u2022 Ajo \u00ebsht\u00eb e pasur me vitamina A, C, D, E, K dhe B (tiamin\u00eb, riboflavin, niacin\u00eb, acid pantotenik, biotin\u00eb, vitamin\u00eb B-6, vitamin\u00eb B-12 dhe folate).<br \/>\nUshqimet natyrore t\u00eb pasura me acide yndyrore omega-3, si\u00e7 jan\u00eb avokadot, njihen gjer\u00ebsisht p\u00ebr ruajtjen e nj\u00eb zemre t\u00eb sh\u00ebndetshme, trurit dhe syve.<br \/>\nDr. Daniel G. Amen, neuroshkenc\u00ebtar i psikiatris\u00eb, autor i bestsellerit \u2018Ndryshoni trurin tuaj\u2019, e ka cil\u00ebsuar avokadon si nj\u00eb nga ushqimet m\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr t\u00eb ruajtur nj\u00eb tru t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm, t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb parandalimin e s\u00ebmundjes s\u00eb Alzheimerit. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrfitimeve sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb acideve yndyrore omega-3<br \/>\n\u2026<br \/>\nP\u00ebrmbajtja e lart\u00eb e vitamin\u00ebs E. \u201cDozat e larta t\u00eb vitamin\u00ebs E mund t\u00eb neutralizojn\u00eb radikal\u00ebt e lir\u00eb dhe akumulojn\u00eb proteinat, gj\u00eb e cila n\u00eb rast t\u00eb kund\u00ebrt \u00e7on n\u00eb humbje t\u00eb kujtes\u00ebs dhe pacient\u00eb me Alzheimer\u201d.<br \/>\nSimptomat e s\u00ebmundjes s\u00eb Alzheimerit mund t\u00eb ndryshohen n\u00eb fazat e hershme dhe t\u00eb pengohet p\u00ebrparimi i s\u00ebmundjes. P\u00ebrmbajtja e folatit ndihmon n\u00eb parandalimin e formimit t\u00eb fibrave nervore q\u00eb lidhen me Alzheimer-in.<br \/>\nM\u00eb posht\u00eb jan\u00eb disa nga p\u00ebrfitimet e m\u00ebdha q\u00eb Avokado sjell p\u00ebr sh\u00ebndetin:<br \/>\nYndyrna monounsaturated \u2013 K\u00ebto lloje yndyrash ndihmojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb kontrolluar trigliceridet dhe qarkullimin e gjakut, p\u00ebr t\u00eb ulur nivelet e kolesterolit n\u00eb gjaku dhe p\u00ebr t\u00eb mbajtur n\u00ebn kontroll nivelet e diabetit.<br \/>\nFolate \u2013 Kjo vitamin\u00eb B e tretshme n\u00eb uj\u00eb nxit p\u00ebrhapjen e qelizave t\u00eb sh\u00ebndetshme dhe zhvillimin e indeve. Sipas Institutit Komb\u00ebtar t\u00eb Ushqimit t\u00eb Sh\u00ebndetsh\u00ebm, \u201cKjo \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e r\u00ebnd\u00ebsishme gjat\u00eb periudhave t\u00eb ndarjes s\u00eb shpejt\u00eb t\u00eb qelizave dhe gjat\u00eb rritjes si\u00e7 jan\u00eb fazat e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb dhe shtatz\u00ebnis\u00eb. Folati \u00ebsht\u00eb gjithashtu thelb\u00ebsor p\u00ebr metabolizmin e homocistein\u00ebs dhe ndihmon n\u00eb ruajtjen e niveleve normale t\u00eb k\u00ebtij aminoacidi.<br \/>\nLuteina \u2013 Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb karotenoid (nj\u00eb pigment natyral) q\u00eb mbron kund\u00ebr katarakteve dhe disa kancereve dhe redukton rrezikun e degjenerimit makular, shkaku kryesor i verb\u00ebris\u00eb tek t\u00eb moshuarit dhe t\u00eb rriturit mbi 65 vje\u00e7. Avokadot p\u00ebrmbajn\u00eb 3 ose m\u00eb shum\u00eb lutein\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm n\u00eb fruta dhe perime t\u00eb tjera.<br \/>\nAcidi Oleik dhe kaliumi \u2013 T\u00eb dyja k\u00ebto l\u00ebnd\u00eb ushqyese ndihmojn\u00eb n\u00eb reduktimin e kolesterolit dhe rrezikun e rritjes s\u00eb presionit t\u00eb gjakut.<br \/>\nP\u00ebrfitimet e avokados jan\u00eb t\u00eb ndryshme dhe ju mund ta shtoni n\u00eb diet\u00ebn tuaj n\u00eb shum\u00eb m\u00ebnyra:<br \/>\n\u2013 M\u00ebnyra m\u00eb e leht\u00eb \u00ebsht\u00eb prerja e avokados n\u00eb gjysm\u00eb dhe sp\u00ebrkatja me er\u00ebza ose shurup panje.<br \/>\n\u2013 Pritini avokadon dhe shtojeni at\u00eb n\u00eb sallat\u00ebn tuaj. Ju gjithashtu mund ta p\u00ebrdorni at\u00eb p\u00ebr t\u00eb zbukuruar supat tuaja. Mos harroni se n\u00eb kontakt me ajrin ajo tenton t\u00eb oksidohet dhe err\u00ebsohet. P\u00ebr ta shmangur k\u00ebt\u00eb shtrydhini pak limon dhe shijen e saj do t\u00eb jet\u00eb e pabesueshme.<br \/>\nAvokado \u00ebsht\u00eb nj\u00eb produkt shum\u00eb ushqyes p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt, ndihmon n\u00eb rritjen e trurit dhe zhvillimin fizik. N\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn mendohej se marrja e avokados duhet t\u00eb ishte e kufizuar p\u00ebr shkak t\u00eb kalorive t\u00eb shumta dhe p\u00ebrmbajtjes s\u00eb lart\u00eb t\u00eb yndyr\u00ebs.<br \/>\nN\u00eb fakt, \u201cNj\u00eb avokado mesatare p\u00ebrmban rreth 30 gram yndyr\u00eb, aq sa edhe nj\u00eb burger 100g\u201d. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse nutritionist\u00ebt dhe dietist\u00ebt kan\u00eb nxitur amerikan\u00ebt t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb avokadon n\u00eb dietat e tyre, pasi u redukton d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb m\u00eb shum\u00eb yndyr\u00eb fruta dhe perime.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Dr. Alket Koroshi A e dini se avokado \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar si ushqimi m\u00eb i mir\u00eb n\u00eb bot\u00eb? N\u00eb fakt ajo sjell p\u00ebrfitime t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr sh\u00ebndetin ton\u00eb. Ky p\u00ebrkufizim \u00ebsht\u00eb sugjeruar sepse shum\u00eb nutricionist\u00eb pohojn\u00eb se jo vet\u00ebm q\u00eb p\u00ebrmban gjith\u00e7ka q\u00eb nj\u00eb person ka nevoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbijetuar, por duket t\u00eb jet\u00eb n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":92307,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-92306","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92306"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92308,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92306\/revisions\/92308"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/92307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}