{"id":91979,"date":"2025-09-10T08:48:15","date_gmt":"2025-09-10T08:48:15","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=91979"},"modified":"2025-09-10T08:48:15","modified_gmt":"2025-09-10T08:48:15","slug":"irma-marku-kodi-i-etikes-shkolla-e-heshtjes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/09\/10\/irma-marku-kodi-i-etikes-shkolla-e-heshtjes\/","title":{"rendered":"Irma Marku\/ Kodi i Etik\u00ebs \u2013 Shkolla e Heshtjes"},"content":{"rendered":"<p>\u201cHeshtja \u00ebsht\u00eb shpesh streh\u00eb e dinjitetit, por kur shnd\u00ebrrohet n\u00eb urdh\u00ebr, ajo kthehet n\u00eb arm\u00eb pushteti.\u201d<br \/>\nN\u00eb \u00e7do shoq\u00ebri, m\u00ebsuesi \u00ebsht\u00eb z\u00ebri i par\u00eb i s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs: ai q\u00eb u m\u00ebson f\u00ebmij\u00ebve fuqin\u00eb e pyetjes, t\u00eb dyshimit, t\u00eb guximit p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb jo!<br \/>\nPor nj\u00eb sistem q\u00eb i v\u00eb zinxhir k\u00ebtij z\u00ebri, nuk nd\u00ebrton arsim, nd\u00ebrton n\u00ebnshtrim. Dhe n\u00ebnshtrimi i m\u00ebsuesit \u00ebsht\u00eb rr\u00ebzimi i shkoll\u00ebs si institucion lirie.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb frym\u00eb, Ministria e Arsimit ka shpallur nj\u00eb \u201cKod Etike\u201d p\u00ebr m\u00ebsuesit, i cili nuk \u00ebsht\u00eb as garanci morali, as mbrojtje e dinjitetit. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb tekst i zbukuruar me fjal\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, por q\u00eb fsheh brenda nj\u00eb mekaniz\u00ebm t\u00eb heshtjes s\u00eb detyruar.<\/p>\n<p>Ku fshihet kurthi?<\/p>\n<p>N\u00eb rrjete sociale:<br \/>\nNeni 5.a ndalon \u00e7do \u201csjellje q\u00eb mund t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb figur\u00ebn profesionale\u201d. Pra, \u00e7do koment kritik ndaj politikave arsimore, kushteve t\u00eb pun\u00ebs, apo vet\u00eb Ministris\u00eb, mund t\u00eb shpallet \u201cshkelje etike\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb denoncuar: Neni 5.c ndalon publikimin e \u00e7do gj\u00ebje q\u00eb \u201cd\u00ebmton reputacionin e shkoll\u00ebs\u201d. K\u00ebshtu, edhe abuzimi apo korrupsioni mbeten t\u00eb fshehura, sepse m\u00ebsuesi s\u2019ka t\u00eb drejt\u00eb ta thot\u00eb publikisht.<\/p>\n<p>N\u00eb jet\u00ebn private:<br \/>\n5.h \u2013 M\u00ebsuesi duhet t\u00eb ruaj\u00eb dallimin mes jet\u00ebs profesionale dhe asaj private n\u00eb mjediset online, duke e vendosur edhe jet\u00ebn personale n\u00ebn mbik\u00ebqyrje.<\/p>\n<p>7.a \u2013 M\u00ebsuesi \u00ebsht\u00eb i detyruar t\u00eb vishet \u00e7do dit\u00eb me \u201cveshje t\u00eb denj\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrshtatshme\u201d, pa p\u00ebrcaktuar standarde t\u00eb qarta. Kjo i hap rrug\u00eb arbitraritetit dhe gjykimeve subjektive<\/p>\n<p>Neni 7.d k\u00ebrkon q\u00eb m\u00ebsuesi t\u00eb jet\u00eb model sjelljeje edhe jasht\u00eb shkoll\u00ebs, duke i mohuar t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr jet\u00eb t\u00eb lir\u00eb qytetare e private.<\/p>\n<p>N\u00eb hierarkin\u00eb e brendshme:<br \/>\n Neni 8.a dhe 8.b e detyrojn\u00eb m\u00ebsuesin t\u00eb \u201crespektoj\u00eb hierarkin\u00eb\u201d dhe t\u00eb \u201ckomunikoj\u00eb konstruktivisht me drejtuesit\u201d<br \/>\nKjo n\u00ebnkupton bindje absolute, pa asnj\u00eb mekaniz\u00ebm mbrojtjeje ndaj padrejt\u00ebsive t\u00eb hierarkis\u00eb<\/p>\n<p>N\u00eb zbatimin praktik:<br \/>\nNeni p\u00ebrfundimtar, \u00c7do shkoll\u00eb krijon K\u00ebshilla Etike p\u00ebr t\u00eb ndjekur zbatimin e Kodit. Pa rregulla t\u00eb qarta p\u00ebr p\u00ebrb\u00ebrjen dhe ankimimin, ato kthehen leht\u00ebsisht n\u00eb gjyqe t\u00eb brendshme p\u00ebr eliminimin e m\u00ebsuesve kritik\u00eb.<\/p>\n<p>2.h \u2013 M\u00ebsuesi nuk duhet t\u00eb ndikohet nga \u201cinteresa politik\u00eb\u201d. Term i paqart\u00eb q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb ndaluar pjes\u00ebmarrjen n\u00eb protesta, aktivitete qytetare apo opinionet publike.<\/p>\n<p>Ky nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kod etik. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kod heshtjeje!<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb humbet shkolla kur hesht m\u00ebsuesi?<\/p>\n<p>Humbet mendimi kritik q\u00eb formon qytetar\u00eb t\u00eb lir\u00eb.<br \/>\nHumbet dinjiteti i profesionit.<br \/>\nHumbet besimi se shkolla \u00ebsht\u00eb hap\u00ebsir\u00eb lirie dhe jo fabrik\u00eb n\u00ebnshtrimi.<\/p>\n<p>Nj\u00eb m\u00ebsues i detyruar t\u00eb hesht\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb m\u00ebsues. \u00cbsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb z\u00eb i fikur q\u00eb nuk mund t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb guximin e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb humbja m\u00eb e madhe p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p>Ky Kod nuk \u00ebsht\u00eb mjet etike, por mjet frike.<br \/>\nAi nuk mbron figur\u00ebn e m\u00ebsuesit, por e shantazhon.<br \/>\nAi nuk ngre besim te shkolla, por e rr\u00ebnon nga brenda.<\/p>\n<p>N\u00ebse Sindikata e Arsimit nuk reagon, ajo \u00ebsht\u00eb e panevojshme.<br \/>\nN\u00ebse Opozita nuk e sheh k\u00ebt\u00eb si front t\u00eb liris\u00eb, ajo \u00ebsht\u00eb e verb\u00ebr.<br \/>\nN\u00ebse Ministria nuk pranon dialog, ajo \u00ebsht\u00eb e pandershme.<\/p>\n<p>M\u00ebsuesi shqiptar nuk ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb kod heshtjeje, por p\u00ebr nj\u00eb garanci dinjiteti. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb beteja q\u00eb nuk duhet humbur.<\/p>\n<p>ANEKS<\/p>\n<p>Dispozitat problematike t\u00eb Kodit t\u00eb Etik\u00ebs s\u00eb M\u00ebsuesit<\/p>\n<p>(Mb\u00ebshtetje tekstuale p\u00ebr letr\u00ebn e hapur drejtuar Sindikat\u00ebs s\u00eb Arsimit, Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit, Kryeministrit dhe Opozit\u00ebs)<\/p>\n<p>1. Etika n\u00eb rrjete sociale dhe platformat online<\/p>\n<p>5.a<br \/>\n\u201cM\u00ebsuesi p\u00ebrdor rrjetet sociale n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb etike dhe t\u00eb p\u00ebrgjegjshme, duke ruajtur integritetin profesional dhe duke shmangur \u00e7do sjellje q\u00eb mund t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb figur\u00ebn e tij profesionale apo q\u00eb mund t\u00eb ndikoj\u00eb negativisht te nx\u00ebn\u00ebsit dhe te komuniteti shkollor.\u201d<br \/>\n\ud83d\udfe5 Rreziku: E paqart\u00eb dhe e interpretueshme. \u00c7do mendim kritik publik mund t\u00eb konsiderohet \u201csjellje q\u00eb d\u00ebmton figur\u00ebn\u201d.<\/p>\n<p>5.c<br \/>\n\u201cM\u00ebsuesi nuk ndan materiale, komente ose p\u00ebrmbajtje q\u00eb mund t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb reputacionin e shkoll\u00ebs, koleg\u00ebve, nx\u00ebn\u00ebsve apo prind\u00ebrve\/kujdestar\u00ebve ligjor\u00eb.\u201d<br \/>\n\ud83d\udfe5 Rreziku: Ndalon kritik\u00ebn ndaj problemeve reale n\u00eb institucion. E drejta p\u00ebr denoncim zhduket n\u00ebn petkun e \u201cetik\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>5.h<br \/>\n\u201cM\u00ebsuesi ruan dallimin mes jet\u00ebs profesionale dhe asaj private n\u00eb mjediset online, duke u kujdesur p\u00ebr imazhin dhe reputacionin e institucionit ku punon.\u201d<br \/>\n\ud83d\udfe5 Rreziku: Mbik\u00ebqyrje e jet\u00ebs private dhe kufizim i liris\u00eb personale jasht\u00eb orarit t\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n<p>2. Etika n\u00eb sjellje dhe pamje publike<\/p>\n<p>7.a<br \/>\n\u201cM\u00ebsuesi paraqitet \u00e7do dit\u00eb n\u00eb shkoll\u00eb me veshje t\u00eb p\u00ebrshtatshme dhe profesionale t\u00eb denj\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrputhshme me mjedisin edukativ dhe figur\u00ebn e tij si model p\u00ebr nx\u00ebn\u00ebsit.\u201d<br \/>\n\ud83d\udfe5 Rreziku: Munges\u00eb standardi i qart\u00eb \u2013 hap der\u00ebn p\u00ebr gjykim subjektiv dhe diskriminim estetik.<\/p>\n<p>7.d<br \/>\n\u201cM\u00ebsuesi sh\u00ebrben si model sjelljeje edhe jasht\u00eb mureve t\u00eb shkoll\u00ebs, duke ruajtur figur\u00ebn publike t\u00eb m\u00ebsuesit dhe besimin e komunitetit.\u201d<br \/>\n\ud83d\udfe5 Rreziku: Rr\u00ebshqitje drejt mbik\u00ebqyrjes s\u00eb jet\u00ebs sociale dhe kufizim i t\u00eb drejtave qytetare jasht\u00eb kontekstit profesional.<\/p>\n<p>3. Marr\u00ebdh\u00ebniet me institucionin shkollor<\/p>\n<p>8.a<br \/>\n\u201cM\u00ebsuesi zbaton detyrimet ligjore dhe administrative me integritet.\u201d<\/p>\n<p>8.b<br \/>\n\u201cM\u00ebsuesi respekton hierarkin\u00eb dhe komunikon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb konstruktive me drejtuesit.\u201d<br \/>\n\ud83d\udfe5 Rreziku: P\u00ebrforcon marr\u00ebdh\u00ebnie vertikale ku drejtori ka pushtet t\u00eb pakufizuar. Etika konvertohet n\u00eb bindje.<\/p>\n<p>4. Zbatimi i Kodit<\/p>\n<p>Neni p\u00ebrfundimtar<br \/>\n\u201c\u00c7do shkoll\u00eb krijon K\u00ebshillin e Etik\u00ebs i cili ndjek zbatimin e Kodit t\u00eb Etik\u00ebs n\u00eb shkoll\u00eb. Shkeljet e etik\u00ebs adresohen bazuar n\u00eb rregulloren e brendshme t\u00eb shkoll\u00ebs.\u201d<br \/>\n\ud83d\udfe5 Rreziku: Nuk ka p\u00ebrkufizim p\u00ebr p\u00ebrb\u00ebrjen, m\u00ebnyr\u00ebn e ankimimit, apo standarde objektive p\u00ebr vler\u00ebsim. Abuzim i mundsh\u00ebm nga drejtuesit.<\/p>\n<p>5. P\u00ebrkushtimi ndaj profesionit<\/p>\n<p>2.h<br \/>\n\u201cM\u00ebsuesi nuk ndikohet nga interesa personal\u00eb apo politik\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si trajton nx\u00ebn\u00ebsit apo n\u00eb kryerjen e detyrave profesionale.\u201d<br \/>\n\ud83d\udfe5 Rreziku: Hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndaluar pjes\u00ebmarrjen n\u00eb jet\u00ebn publike, p\u00ebrfshirjen n\u00eb protesta, apo opinionet qytetare. Politizim i heshtur i \u201capoliticitetit\u201d.<\/p>\n<p>\u2705 P\u00ebrmbledhje:<\/p>\n<p>Kodi p\u00ebrdor fraza si:<\/p>\n<p>\u201cfigur\u00eb profesionale\u201d<\/p>\n<p>\u201cetik\u00eb n\u00eb publik\u201d<\/p>\n<p>\u201csjellje q\u00eb d\u00ebmton reputacionin\u201d<\/p>\n<p>\u201cruajtje e figur\u00ebs s\u00eb m\u00ebsuesit\u201d<\/p>\n<p>\u201crespekt p\u00ebr hierarkin\u00eb\u201d<\/p>\n<p>&#8230;t\u00eb cilat nuk jan\u00eb t\u00eb matshme, nuk jan\u00eb t\u00eb standardizuara dhe jan\u00eb t\u00eb hapura ndaj interpretimit dhe abuzimit.<\/p>\n<p>K\u00ebto nene p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb baz\u00ebn e rrezikut p\u00ebr kufizimin e t\u00eb drejtave dhe lirive themelore t\u00eb m\u00ebsuesit, n\u00eb kund\u00ebrshtim me Kushtetut\u00ebn e Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Konvent\u00ebn Evropiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut, dhe vet\u00eb parimin e liris\u00eb akademike.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cHeshtja \u00ebsht\u00eb shpesh streh\u00eb e dinjitetit, por kur shnd\u00ebrrohet n\u00eb urdh\u00ebr, ajo kthehet n\u00eb arm\u00eb pushteti.\u201d N\u00eb \u00e7do shoq\u00ebri, m\u00ebsuesi \u00ebsht\u00eb z\u00ebri i par\u00eb i s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs: ai q\u00eb u m\u00ebson f\u00ebmij\u00ebve fuqin\u00eb e pyetjes, t\u00eb dyshimit, t\u00eb guximit p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb jo! Por nj\u00eb sistem q\u00eb i v\u00eb zinxhir k\u00ebtij z\u00ebri, nuk nd\u00ebrton arsim, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":91980,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-91979","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91979"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91979\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91981,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91979\/revisions\/91981"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}