{"id":91809,"date":"2025-09-03T08:33:16","date_gmt":"2025-09-03T08:33:16","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=91809"},"modified":"2025-09-03T08:33:16","modified_gmt":"2025-09-03T08:33:16","slug":"krijimi-i-bankes-qendrore-shqiptare-dhe-mesimi-i-pa-mesuar-100-vjecar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/09\/03\/krijimi-i-bankes-qendrore-shqiptare-dhe-mesimi-i-pa-mesuar-100-vjecar\/","title":{"rendered":"Krijimi i Bank\u00ebs Q\u00ebndrore Shqiptare dhe m\u00ebsimi i pa m\u00ebsuar 100 vje\u00e7ar!"},"content":{"rendered":"<p>Nga Irena Beqiraj<\/p>\n<p>Dje u mbush\u00ebn 100 vjet nga formimi m\u00eb 2 Shtator 1925 i Bank\u00ebs Q\u00ebndrore Shqiptare,  e cila u formua me 75% kapital italian dhe 25 % kapital serb zvicerian dhe belg.<\/p>\n<p>Historia e krijimit t\u00eb saj, ka nj\u00eb m\u00ebsim q\u00eb fatkeq\u00ebsisht  shqiptar\u00ebt nuk e kan\u00eb m\u00ebsuar as pas 100 vitesh.  <\/p>\n<p>Krijimi i saj ishte nj\u00eb p\u00ebrpjekje e nisur q\u00eb me qeverin\u00eb e Ismail bej Vlor\u00ebs n\u00eb 1913, por form\u00ebzimi i saj mori rrug\u00eb m\u00eb 15 mars 1925 me n\u00ebnshkrimin e marr\u00ebveshjes s\u00eb krijimit t\u00eb Bank\u00ebs Komb\u00ebtare Shqiptare nga Mario Alberti si p\u00ebrfaq\u00ebsues i grupit financiar italian dhe nga Mufid Bej Libohova, Ministri i Financave dhe i Jasht\u00ebm shqiptar, i cili  p\u00ebrfaq\u00ebsonte shtetin shqiptar.  Marr\u00ebveshja kishte kushte shum\u00eb p\u00ebrcaktuese mbi  m\u00ebnyr\u00ebn se si do t\u00eb shp\u00ebrndahej kapitali i saj, ekuivalent me 12.5 milion franga ari. P\u00ebr t\u00eb  ruajtuar pavarsin\u00eb nga ekzekutivi u ndalua q\u00eb qeveria shqiptare t\u00eb kishte aksione n\u00eb k\u00ebt\u00eb bank\u00eb.<br \/>\nPjes\u00ebmarrja e qytetar\u00ebve shqiptar\u00eb u vendos t\u00eb ishte  n\u00eb nj\u00eb maksimum prej 49 p\u00ebrqind.  Nd\u00ebrsa 51 p\u00ebrqind t\u00eb aksioneve do t\u00eb mbaheshin nga autoritetet financiare italiane<\/p>\n<p> Por nuk ndodhi k\u00ebshtu.  Vende t\u00eb tjera si Belgjika, Zvicra dhe Jugosllavia  shpreh\u00ebn interesa n\u00eb k\u00ebt\u00eb nd\u00ebrmarrje dhe nuk kishin nd\u00ebrmend t\u00eb t\u00ebrhiqeshin.<br \/>\nP\u00ebr arsye politike dhe mbajtjen e ekuilibrave brenda Lidhjes k\u00ebto vende nuk mund t\u00eb injoroheshin.<br \/>\nPor, n\u00ebse nj\u00eb kuot\u00eb e caktuar e aksioneve do t&#8217;u jepej  k\u00ebtyre vendeve nga kuota 51% q\u00eb mbahej nga italian\u00ebt, shqiptar\u00ebt do t\u00eb p\u00ebrfundonin aksioner\u00eb t\u00eb shumic\u00ebs dhe rrjedhimisht menaxhues t\u00eb bank\u00ebs.<br \/>\n Megjith\u00ebse Italian\u00ebt u p\u00ebrpoq\u00ebn t&#8217;i sabotonin k\u00ebto p\u00ebrpjekje kryesisht t\u00eb Jugosllav\u00ebve, me arsyetimin se me bekimin e Lidhjes s\u00eb Kombeve, interesat e Italis\u00eb kishin p\u00ebrpar\u00ebsi, nuk ja arrit\u00ebn q\u00eb pjes\u00ebmarrja  e  jugosllav\u00ebve, zviceran\u00ebve dhe belg\u00ebve n\u00eb bank\u00eb t\u00eb ulej posht\u00eb 25% p\u00ebrqind .<br \/>\nPer t\u00eb siguruar shumic\u00ebn vendimmarr\u00ebse italian\u00ebt b\u00ebn t\u00eb mundur q\u00eb pjes\u00ebmarrja e bankave jugosllave belge dhe zviceriane t\u00ea kryehej n\u00eb kurriz t\u00eb 49 % t\u00eb aksioneve t\u00eb rezervuara n\u00eb Marr\u00ebveshje p\u00ebr shqiptar\u00ebt .<\/p>\n<p> Udh\u00ebzime t\u00eb qarta p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim u d\u00ebrguan nga Mussolini n\u00eb 30 Mars tek Ministri Italian n\u00eb Durr\u00ebs . Sipas k\u00ebtyre udh\u00ebzimeve, 30 p\u00ebrqind e kapitalit aksioner t\u00eb shqiptar\u00ebve do t&#8217;u alokohej shqiptar\u00ebve q\u00eb jetonin dhe kishin lidhje me Italin\u00eb, ku nuk mungoi emri i Eqerem LIbohov\u00ebs, i cili ishte Ambasadori shqiptar n\u00eb Itali dhe v\u00ebllai i Mufid Libohov\u00ebs ministrit shqiptar t\u00eb financave.<br \/>\nKjo p\u00ebrqindje si\u00e7 parashikoi edhe i Ngarkuari me Pun\u00eb p\u00ebr Zyr\u00ebn e Jashtme Britanike n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebrfundoi n\u00eb duar t\u00eb italian\u00ebve. N\u00eb letrat e d\u00ebrguara prej tij qeveris\u00eb anglese shkruhet:<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb kam pak dyshim q\u00eb aksionet e n\u00ebnshkruara nga shqiptar\u00ebt n\u00eb Itali do t\u00eb dalin shum\u00eb shpejt n\u00eb treg dhe se italian\u00ebt do t&#8217;i blejn\u00eb ato&#8221; .<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb edhe 19 %  i  mbetur i cili duhej t\u00eb blihej nga shqiptar\u00ebt n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebrfundoi n\u00eb duart e italian\u00ebve.<br \/>\nShqiptar\u00ebt &#8220;e pavarur&#8221; dhe &#8220;liridash\u00ebs&#8221; nuk ishin m\u00ebsuar t\u00eb shikonin p\u00ebrtej gardhit t\u00eb tyre, i ruanin parat\u00eb n\u00eb sunduk apo t\u00eb varrosura n\u00eb oborr.<br \/>\nNdaj me shum\u00eb ciniz\u00ebm, G. Moojen, nj\u00eb zyrtar kolonial holandez, mendonte se Shqip\u00ebria ishte nj\u00eb vend ku \u201cnj\u00ebfar\u00eb men\u00e7urie financiare mund t\u00eb imponohej vet\u00ebm me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb revolveri\u201d<\/p>\n<p>Revolveri nuk u p\u00ebrdor dhe shqiptar\u00ebt nuk u paraqit\u00ebn  p\u00ebr t\u00eb bl\u00ebr\u00eb qoft\u00eb edhe nj\u00eb akson t\u00eb k\u00ebsaj bank\u00eb. Rezultati ishte: 25 p\u00ebrqind e kapitalit ju alokua bankave jugosllave, zvicerane dhe belge, 75 p\u00ebrqind mbahej direkt ose indirekt nga Italian\u00ebt .<br \/>\nShqiptar\u00ebt k\u00ebshtu lan\u00eb n\u00eb dor\u00eb t\u00eb italian\u00ebve drejtimin e politik\u00ebs monteare, e cila u orjentua m\u00eb shum\u00eb drejt stabilitetit sesa zhvillimit.<br \/>\nSipas mendimit t\u00eb Pernack nj\u00eb ekonomist i koh\u00ebs, \u201c politikat monetare dhe t\u00eb kreditit t\u00eb ndjekura nga Banka Komb\u00ebtare e Shqip\u00ebris\u00eb tregojn\u00eb se ajo nuk ishte aq e interesuar p\u00ebr nj\u00eb politik\u00eb e cila siguronte rritje ekonomike, por p\u00ebr stabilitetin e vler\u00ebs s\u00eb monedh\u00ebs dhe rritjen e p\u00ebrfitimit t\u00eb Bank\u00ebs. Qasja e kujdesshme e bank\u00ebs emetuese, sipas Pernack, \u201cfrenoi q\u00ebllimisht rritjen e nj\u00eb sistemi adekuat t\u00eb kreditit dhe  nevojave p\u00ebr kapital n\u00eb vend, duke e l\u00ebn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb prapambetur dhe t\u00eb pazhvilluar ekonomikisht\u201d.<\/p>\n<p> Si p\u00ebr dreq q\u00eblloi q\u00eb 100 vjetori i Bank\u00ebn s\u00eb Shqiperis\u00eb, t\u00eb  p\u00ebrkonte me dit\u00ebn q\u00eb \u00e7do ekran ishte i pushtuar nga entuziazmi dhe d\u00ebshira e zonj\u00ebs Kos, q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb   pakt\u00ebn nj\u00eb nga vendet e Ballkanit t\u00eb ec\u00eb p\u00ebrpara me negociatat .<br \/>\nZonja, Kos \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e saj q\u00eb si komisionere t\u00eb p\u00ebrpiqet apo t\u00eb d\u00ebshiroj\u00eb t\u00eb  mos e l\u00ebr postin pa asnj\u00eb arritje.<br \/>\nPor ironikisht ky entuziaz\u00ebm vjen dit\u00ebn e kujtes\u00ebs sesi  shqiptar\u00ebt trima t\u00eb pavarur e liridash\u00ebs nuk m\u00ebsuan asgj\u00eb nga historia e tyre .<br \/>\nEdhe pas 100 vitesh t\u00eb renditur tek nevojtar\u00ebt ato drejtohen nga strateg\u00eb po shqiptar\u00eb t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebr t\u00eb mbajtur pushtetin shesin e blejn\u00eb entuziazmin e t\u00eb huajve si arritje, duke ushqyer me lug\u00eb bosh shpresat p\u00ebr zhvillim  !<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/d41f2235-216e-459e-8d39-a565dd951b9c-186x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"186\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-91810\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/d41f2235-216e-459e-8d39-a565dd951b9c-186x300.jpeg 186w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/d41f2235-216e-459e-8d39-a565dd951b9c-635x1024.jpeg 635w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/d41f2235-216e-459e-8d39-a565dd951b9c.jpeg 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 186px) 100vw, 186px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Irena Beqiraj Dje u mbush\u00ebn 100 vjet nga formimi m\u00eb 2 Shtator 1925 i Bank\u00ebs Q\u00ebndrore Shqiptare, e cila u formua me 75% kapital italian dhe 25 % kapital serb zvicerian dhe belg. Historia e krijimit t\u00eb saj, ka nj\u00eb m\u00ebsim q\u00eb fatkeq\u00ebsisht shqiptar\u00ebt nuk e kan\u00eb m\u00ebsuar as pas 100 vitesh. Krijimi i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":91811,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-91809","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91809"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91809\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91812,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91809\/revisions\/91812"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91811"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}