{"id":91465,"date":"2025-08-21T09:54:48","date_gmt":"2025-08-21T09:54:48","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=91465"},"modified":"2025-08-21T09:54:48","modified_gmt":"2025-08-21T09:54:48","slug":"cilat-do-te-jene-demet-dhe-pasojat-qe-shkaktuan-zjarret-ne-shqiperi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/08\/21\/cilat-do-te-jene-demet-dhe-pasojat-qe-shkaktuan-zjarret-ne-shqiperi\/","title":{"rendered":"Cilat do t\u00eb jen\u00eb d\u00ebmet dhe pasojat q\u00eb shkaktuan zjarret n\u00eb Shqip\u00ebri."},"content":{"rendered":"<p>Nga Ing. Hasan Cani<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria po p\u00ebrballet me nj\u00eb sezon shkat\u00ebrrues zjarresh n\u00eb pyje dhe kullota. Pasojat e k\u00ebtij shkat\u00ebrrimi jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda. Tani p\u00ebr tani ne mund t\u00eb vler\u00ebsojme vet\u00ebm sip\u00ebrfaqen e djegur bazuar ne t\u00eb dh\u00ebnat e Sistemi Evropian i Informacionit p\u00ebr Zjarret n\u00eb Pyje (EFFIS).<br \/>\nZjarret kane perfshire ekonomi pyjore dhe kullosore  ne mbare vendin duke shkaktuar zhdukjen e te gjithe pasurive natyrore, pyje dhe kullota (biodivesitet). Sipas EFFIS, deri me 20 gusht 2025, u shkrumbuan 55332ha ose 4.62% e sip\u00ebrfaqes s\u00eb mbuluar me pyje n\u00eb Shqiperi.<br \/>\nP\u00ebr vleresimin e komponenteve te nevojshem per llogaritjen e sakte te vler\u00ebs s\u00eb d\u00ebmit ekonomik e mjedisor q\u00eb shkaktuan zjarret nevojitet koh\u00eb dhe pun\u00eb m\u00eb e thelluar. Kjo vler\u00eb d\u00ebmi (q\u00eb p\u00ebfshin humbjen e vler\u00ebs se p\u00ebrdorimit direkt dhe indirekt), t\u00eb prodhimeve drosore, prodhimeve jo drusore, kullotja, gjuetia, peshkimi, rekreacioni, ruatja e karbonit, prodhimet BMETV, ruajtja e biodiversitetit etj, pa dyshim shkon ne miliona euro. Nese kesaj vlere demi i shtohet edhe kostoja e rehabilitimit t\u00eb sip\u00ebrfaqeve, p\u00ebrmes ripyll\u00ebzimit me bim\u00ebsi dhe masave hidroteknike mbrojt\u00ebse ndaj erozionit t\u00eb tok\u00ebs, koston e fikjes s\u00eb zjarreve, humbja e t\u00eb ardhurave nga p\u00ebrdorimi i tok\u00ebs, kostoja e p\u00ebrgjith\u00ebshme e administrat\u00ebs dhe kostoja e pun\u00ebsimit alternativ, atehere ky d\u00ebm shkon n\u00eb qindra miliona euro.<br \/>\nEshte e vertete se zjarret kan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb dhe djegur edhe vendet e tjera te Ballkanit dhe te BE, por d\u00ebmi q\u00eb ka shkatuar zjarri n\u00eb k\u00ebto vende ne raport me siperfaqen \u00ebsht\u00eb shum\u00eb h\u00ebr\u00eb m\u00eb i vog\u00ebl se n\u00eb vendin tone. Pasojat q\u00eb kan\u00eb lan\u00eb zjarret n\u00eb vendet Ballkanike dhe disa vende te BE q\u00eb ne u referohemi tregohen ne tabelen e meposhtme:<br \/>\nN\u00ebqoft\u00ebse i referohemi Spanj\u00ebs q\u00eb ka nj\u00eb sip\u00ebrfaqe prej 27.7 milion ha pyje, (sip\u00ebrfaqja pyjore e Spanj\u00ebs \u00ebsht\u00eb e dyta m\u00eb e madhe n\u00eb vendet e Bashkimit Evropian) siperfaqja e djegur eshte vetem 1.43% e totalit.<br \/>\nTe gjithe vendet e treguara ne tabele kane vleren e siperfaqes se djegur (ne %) me te vogel se vlera perkatese p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb (4.62%). Kjo shpjegohet me nj\u00eb organizim strukture me profesionale, t\u00eb kompletuar me logjistik\u00ebn tok\u00ebsore dhe aj\u00ebrore bashk\u00ebkohore, si dhe nj\u00eb infrastrukture n\u00eb gjendjes shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb funksionimi te ketyre vendeve.<br \/>\nKy vit ka treguar edhe nj\u00eb her\u00eb se shkaqet e renies se zjarreve ne vendin tone po ndryshojne n\u00eb shum\u00eb raste dhe masat parandaluese dhe shuarja e tyre nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb nj\u00eb strategji e zbatueshme.<br \/>\nPrandaj lypset q\u00eb t\u00eb jet\u00eb Prioritet Komb\u00ebtare, p\u00ebrmes:<br \/>\n&#8211;  nj\u00eb qasje e re q\u00eb duhet t\u00eb integroi organizimin strukturor me profesionist, p\u00ebr mir\u00ebadministrimin e pasurive natyrore pyjore dhe kullosore, tok\u00ebs, pajisja me logjistik\u00ebn e domodoshme dhe infrastruktur\u00ebn funksionale, angazhimin e komunitetit, bot\u00ebs biznesit dhe uljen proaktive t\u00eb rrezikut t\u00eb zjarreve.<br \/>\n&#8211; gjth\u00eb sip\u00ebrfaqja e djegur t\u00eb shpallet n\u00eb konservim me mbrojtje strikte deri n\u00eb rehabilitim t\u00eb plot\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb rehabilitimin e sip\u00ebrfaqeve t\u00eb djegura, peizazheve t\u00eb prekura nga zjarret dhe n\u00eb nxitjen e p\u00ebrdorimit t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm t\u00eb tok\u00ebs p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar ekosisteme m\u00eb elastike.<br \/>\n&#8211; masa konkrete afatgjata, afatmesme dhe emergjente t\u00eb parandalimit t\u00eb zjarreve dhe eleminimit t\u00eb pasojave.<br \/>\n&#8211; iniciativa ligjore q\u00eb p\u00ebr d\u00ebmtuesit e fondit pyjor dhe kullosor pamvar\u00ebsisht form\u00ebs pron\u00ebsis\u00eb, p\u00ebrdorimit territorit dhe statusit t\u00eb mbrojtjes, t\u00eb mos ket\u00eb as gjykim shkurtuar dhe as amnisti p\u00ebr to.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1225a76e-df28-47ec-bdcd-1ff27fa2a422-300x256.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"256\" class=\"alignnone size-medium wp-image-91466\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1225a76e-df28-47ec-bdcd-1ff27fa2a422-300x256.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1225a76e-df28-47ec-bdcd-1ff27fa2a422-1024x874.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1225a76e-df28-47ec-bdcd-1ff27fa2a422-768x655.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1225a76e-df28-47ec-bdcd-1ff27fa2a422-1536x1310.jpeg 1536w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1225a76e-df28-47ec-bdcd-1ff27fa2a422-860x734.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1225a76e-df28-47ec-bdcd-1ff27fa2a422.jpeg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Ing. Hasan Cani Shqip\u00ebria po p\u00ebrballet me nj\u00eb sezon shkat\u00ebrrues zjarresh n\u00eb pyje dhe kullota. Pasojat e k\u00ebtij shkat\u00ebrrimi jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda. Tani p\u00ebr tani ne mund t\u00eb vler\u00ebsojme vet\u00ebm sip\u00ebrfaqen e djegur bazuar ne t\u00eb dh\u00ebnat e Sistemi Evropian i Informacionit p\u00ebr Zjarret n\u00eb Pyje (EFFIS). Zjarret kane perfshire ekonomi pyjore dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":91467,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-91465","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91465","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91465"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91465\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91468,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91465\/revisions\/91468"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91465"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91465"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91465"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}