{"id":90932,"date":"2025-07-27T10:13:09","date_gmt":"2025-07-27T10:13:09","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=90932"},"modified":"2025-07-27T10:13:09","modified_gmt":"2025-07-27T10:13:09","slug":"kur-pyjet-digjen-dhe-njerezit-heshtin-nje-histori-qe-perseritet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/07\/27\/kur-pyjet-digjen-dhe-njerezit-heshtin-nje-histori-qe-perseritet\/","title":{"rendered":"Kur pyjet digjen dhe njer\u00ebzit heshtin: nj\u00eb histori q\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet"},"content":{"rendered":"<p>Nga Abdulla Diku (Inxhinier Pyjesh)<\/p>\n<p>Dikur, pylli ishte pjes\u00eb e jet\u00ebs. Banor\u00ebt e fshatit ngjiteshin her\u00ebt n\u00eb m\u00ebngjes p\u00ebr t\u00eb mbledhur dru p\u00ebr dim\u00ebr, p\u00ebr t\u00eb vendosur aty blet\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb kullotur bag\u00ebtin\u00eb apo p\u00ebr t\u00eb ndjekur shtigjet q\u00eb njihnin m\u00eb mir\u00eb se sht\u00ebpin\u00eb e tyre. Pylli nuk ishte vet\u00ebm natyr\u00eb \u2013 ishte trash\u00ebgimi, ishte burim jete, ishte mbrojt\u00ebs i heshtur.<\/p>\n<p>Por sot, kur tymi ngrihet n\u00eb qiell nga ndonj\u00eb kresht\u00eb mali, shum\u00eb pak sy shikojn\u00eb me shqet\u00ebsim. Zjarret shp\u00ebrthejn\u00eb m\u00eb shpesh, zgjasin m\u00eb gjat\u00eb dhe djegin m\u00eb shum\u00eb \u2013 jo vet\u00ebm trungjet dhe deg\u00ebt e drur\u00ebve, por edhe lidhjen mes njeriut dhe natyr\u00ebs.<\/p>\n<p>Nga kujdestar\u00eb n\u00eb spektator\u00eb;<\/p>\n<p>Banor\u00ebt e fshatrave q\u00eb dikur i ruanin pyjet me fanatiz\u00ebm, sot rrall\u00ebher\u00eb nd\u00ebrhyjn\u00eb.<br \/>\nJo nga dembelizmi.<br \/>\nJo nga neglizhenca.<br \/>\nPor nga nj\u00eb ndjenj\u00eb braktisjeje dhe padrejt\u00ebsie ndaj tyre.<\/p>\n<p>Sepse uji i lumit t\u00eb tyre q\u00eb kalonte n\u00ebp\u00ebr ara e tokat e tyre, sot kalon n\u00ebp\u00ebr tuba \u00e7eliku drejt ndonj\u00eb HEC-i.<br \/>\nToka q\u00eb e punonin breza t\u00eb t\u00ebr\u00eb, \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb pa punuar, pasi pa uj\u00eb nuk prodhon asgj\u00eb.<br \/>\nPrerja e drur\u00ebve dhe kontrolli i pyllit nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb n\u00eb dor\u00ebn e tyre.<br \/>\nDikur kullotat ushqenin blegtorin\u00eb e banor\u00ebve, por sot as blegtoria nuk gjendet m\u00eb andej, pasi panelet diellore, braktisja e fshatit dhe mungesa e mb\u00ebshtetjes ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb banor\u00ebt t\u00eb heqin dor\u00eb.<br \/>\nPylli q\u00eb dikur ishte \u201ci tyre\u201d, tani \u00ebsht\u00eb \u201ci dikujt tjet\u00ebr\u201d q\u00eb s\u2019ka asnj\u00eb lidhje me fshatin.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb institucionet flasin p\u00ebr strategji, plane emergjence dhe investime, banor\u00ebt shohin se nuk jan\u00eb as pyet\u00ebs, as pjes\u00ebmarr\u00ebs, p\u00ebrfitues jo dhe jo.<br \/>\nDhe kur nuk je pjes\u00eb e di\u00e7kaje, v\u00ebshtir\u00eb ta mbrosh me zem\u00ebr.<\/p>\n<p>Zjarri si protest\u00eb e heshtur;<\/p>\n<p>N\u00eb raste ekstreme, disa individ\u00eb i v\u00ebn\u00eb vet\u00eb flak\u00ebn. Jo gjithmon\u00eb nga lig\u00ebsia. Ndonj\u00ebher\u00eb, si nj\u00eb akt i d\u00ebshp\u00ebruar proteste. Si nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb treguar se ata ekzistojn\u00eb, edhe pse askush nuk i d\u00ebgjon.<\/p>\n<p>Ky cik\u00ebl \u00ebsht\u00eb i rreziksh\u00ebm: sa m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrjashtohet komuniteti, aq m\u00eb shum\u00eb d\u00ebmtohet pylli. Dhe sa m\u00eb shum\u00eb d\u00ebmtohet pylli, aq m\u00eb shum\u00eb humbet vet\u00eb komuniteti \u2013 jo vet\u00ebm ekonomikisht, por edhe n\u00eb identitet.<br \/>\n&#8211; Uji p\u00ebr HEC-e<br \/>\n&#8211; Pylli p\u00ebr kompanit\u00eb e shfryt\u00ebzimit a strategjik\u00ebt e turizmit<br \/>\n&#8211; Diku tjet\u00ebr &#8211; zon\u00eb e mbrojtur ku t\u00eb gjith\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb p\u00ebrve\u00e7 komunitetit<br \/>\n&#8211; Kullotat p\u00ebr panele diellore.<br \/>\n&#8211; Mineralet p\u00ebr privatin, etj.<br \/>\n\u00c7far mbetet pastaj p\u00ebr komunitetin?<\/p>\n<p>Asgj\u00eb!<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, komunitetin nga nj\u00eb aleat t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm, e kemi kthyer n\u00eb nj\u00eb spektator (n\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb), n\u00eb mos nj\u00eb armik t\u00eb burimeve natyrore, shtetit dhe vetes.<\/p>\n<p>Zgjidhja: jo vet\u00ebm teknike, por njer\u00ebzore;<\/p>\n<p>Problemi i zjarreve nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm munges\u00eb mjetesh apo zjarrfik\u00ebsesh. \u00cbsht\u00eb munges\u00eb lidhjeje. P\u00ebr t\u00eb mbrojtur pyllin, duhet t\u00eb rind\u00ebrtojm\u00eb besimin. T\u2019i kthejm\u00eb komuniteteve ndjenj\u00ebn se pylli \u00ebsht\u00eb ende i tyre. T\u00eb mos ju merret uji, toka e jeta, pa dh\u00ebn\u00eb m\u00eb par\u00eb mund\u00ebsi, z\u00eb dhe p\u00ebrfitime.<br \/>\n&#8211; A keni par\u00eb a d\u00ebgjuar ndonj\u00eb thirrje p\u00ebr komunitetet lokale q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb menaxhimin e zjarreve?<br \/>\n&#8211; Keni par\u00eb ndonj\u00eb fushat\u00eb sensibilizimi p\u00ebr mbrojtjen e pyjeve nga zjarret?<br \/>\nJo!<br \/>\nDuket se dhe vet\u00eb shteti e ka kuptuar tashm\u00eb q\u00eb komunitetet nuk i ka aleat n\u00eb k\u00ebt\u00eb betej\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e pyjeve nga zjarret, dhe kjo, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shenj\u00eb e keqe jo vet\u00ebm p\u00ebr sot, por mbi t\u00eb gjitha p\u00ebr \u00e7far\u00eb na pret n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n<p>Pylli digjet kur nuk ka m\u00eb kujdestar\u00eb.<br \/>\nPastaj komuniteti hesht dhe nuk \u00ebsht m\u00eb aleat i nj\u00eb aseti t\u00eb till\u00eb kur nuk ka arsye t\u00eb kujdeset p\u00ebr t\u00eb.<\/p>\n<p>T\u00eb kuptohemi, kjo \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00ebra nga arsyet madhore t\u00eb k\u00ebsaj situate q\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb sot tek ne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Abdulla Diku (Inxhinier Pyjesh) Dikur, pylli ishte pjes\u00eb e jet\u00ebs. Banor\u00ebt e fshatit ngjiteshin her\u00ebt n\u00eb m\u00ebngjes p\u00ebr t\u00eb mbledhur dru p\u00ebr dim\u00ebr, p\u00ebr t\u00eb vendosur aty blet\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb kullotur bag\u00ebtin\u00eb apo p\u00ebr t\u00eb ndjekur shtigjet q\u00eb njihnin m\u00eb mir\u00eb se sht\u00ebpin\u00eb e tyre. Pylli nuk ishte vet\u00ebm natyr\u00eb \u2013 ishte trash\u00ebgimi, ishte [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":90933,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-90932","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90932","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90932"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90932\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90934,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90932\/revisions\/90934"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}