{"id":90863,"date":"2025-07-24T08:34:51","date_gmt":"2025-07-24T08:34:51","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=90863"},"modified":"2025-07-24T08:34:51","modified_gmt":"2025-07-24T08:34:51","slug":"ligji-per-arsimin-e-larte-rrenoi-universitetet-analiza-nga-prof-lili-sula","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/07\/24\/ligji-per-arsimin-e-larte-rrenoi-universitetet-analiza-nga-prof-lili-sula\/","title":{"rendered":"Ligji p\u00ebr arsimin e lart\u00eb rr\u00ebnoi universitetet&#8230;\/ Analiza nga Prof. Lili Sula"},"content":{"rendered":"<p>Ideja p\u00ebr nj\u00eb ligj t\u00eb ri p\u00ebr arsimin e lart\u00eb, 10 vite pas ligjit nr. 80 q\u00eb na u premtua si nj\u00eb epok\u00eb e re moderne, sot duhet t\u00eb pranohet si nj\u00eb d\u00ebshtim i plot\u00eb dhe me t\u00eb edhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb politike t\u00eb atyre q\u00eb e soll\u00ebn dhe e rr\u00ebnuan arsimin universitar.<\/p>\n<p>N\u00eb kaosin e p\u00ebrditsh\u00ebm t\u00eb mohimit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb pron\u00ebs nga Thethi n\u00eb Sarand\u00eb, t\u00eb shkarkimit nga puna m\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb t\u00eb vetme nga kryerilind\u00ebsi t\u00eb gjith\u00eb drejtuesve t\u00eb bashkive t\u00eb vendit, vjen si p\u00ebr ironi raporti i Bordit t\u00eb Akreditimit t\u00eb institucione t\u00eb arsimit t\u00eb lart\u00eb, i kuror\u00ebzuar me iden\u00eb e nj\u00eb ligji t\u00eb ri p\u00ebr rilindjen e d\u00ebshtimit.<br \/>\nE gjith\u00eb kjo \u00e7oroditje e strukturuar, me shum\u00eb vatra problematike \u00ebsht\u00eb nj\u00eb loj\u00eb p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrqendruar v\u00ebmendjen nga tjet\u00ebrsimi i vot\u00ebs s\u00eb zgjedhjeve t\u00eb 11 majit dhe p\u00ebr t\u00eb legjitimuar p\u00ebr t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebn her\u00eb grushtin e hekurt rilind\u00ebs.<\/p>\n<p>Universiteti dhe pedagogu jan\u00eb braktisur prej 2013 sepse diktaturat, si\u00e7 ka d\u00ebshmuar historia e urrejn\u00eb dijen, elit\u00ebn e shoq\u00ebris\u00eb dhe student\u00ebt.<\/p>\n<p>Sot, n\u00eb vitin e 13-t\u00eb t\u00eb qeverisjes rilindase,<\/p>\n<p>&#8211; universitete tona nuk shfaqen n\u00eb asnj\u00eb prej rankimeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe me rezultatet e deritanishme nuk do t\u00eb p\u00ebrfshihen edhe p\u00ebr shum\u00eb vite t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Lista \u00ebsht\u00eb e gjat\u00eb dhe flet vet\u00eb:<\/p>\n<p>&#8211;        M\u00eb pak se 40% e programeve studimore jan\u00eb akredituar; pjesa tjet\u00ebr l\u00ebshon karton\u00eb, jo diploma.<br \/>\n&#8211;        M\u00eb shum\u00eb se 40% e pedagog\u00ebve jan\u00eb me diplom\u00eb t\u00eb nivelit Master sepse p\u00ebr nj\u00eb dekad\u00eb u mbyll  doktoratura dhe universitetet u kthyen n\u00eb shkolla  t\u00eb larta vet\u00ebm me dy cikle duke diskriminuar student\u00ebt p\u00ebr t\u00eb ndjekur ciklin e tret\u00eb t\u00eb doktorat\u00eb- sepse rekrutimet p\u00ebr staf akademik jan\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht t\u00eb kontrolluara.<br \/>\n&#8211;        46% e personelit akademik punojn\u00eb me koh\u00eb t\u00eb pjesshme n\u00eb universitete, \u00e7ka e zvog\u00eblon ndjesh\u00ebm cil\u00ebsin\u00eb dhe p\u00ebrkushtimin.<br \/>\n&#8211;        Laborator\u00ebt dhe bibliotekat jan\u00eb simbol i mjerimit teknologjik; nd\u00ebrkomb\u00ebtarizimi \u00ebsht\u00eb fars\u00eb.<br \/>\n&#8211;        Autonomia akademike \u00ebsht\u00eb shkelur me k\u00ebmb\u00eb; presionet, shantazhet, dhe p\u00ebrdorimi politik i universiteteve jan\u00eb b\u00ebr\u00eb norma. Klima e frik\u00ebs, ngritjes s\u00eb kulisave p\u00ebr t\u00eb goditur integritetin e figur\u00ebs s\u00eb pedagogut \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb r\u00ebnd\u00eb se ajo e paraviteve \u201990, &#8211; politika e ka kapur bot\u00ebn universitare n\u00eb torb\u00ebn e pengjeve. Shkelet \u00e7do kod etik e standard institucional, u b\u00ebhet presion pedagog\u00ebve dhe p\u00ebrdoren student\u00eb nga ata q\u00eb propagandojn\u00eb pik\u00ebrisht t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, rektori q\u00eb i g\u00ebzohet telefonat\u00ebs s\u00eb sunduesit si nj\u00eb bekim dhe nuk nguron t\u00eb ndaj\u00eb me bot\u00ebn gazmendin q\u00eb kuror\u00ebzon karrier\u00ebn  &#8211; nj\u00eb mish\u00ebrim grotesk i kapjes s\u00eb dijes nga propaganda.<\/p>\n<p>&#8211;        K\u00ebrkohen arritje cil\u00ebsore n\u00eb universitete dhe produkte shkencore pa mb\u00ebshtetur financiarisht k\u00ebrkimin, por duke mashtruar vit pas viti e mandat pas mandati p\u00ebr rritje t\u00eb financimit. S\u2019ka si t\u00eb ket\u00eb cil\u00ebsi n\u00eb arsimin  e lart\u00eb, n\u00eb k\u00ebto kushte n\u00ebnfinancimi,  madje ka shterur edhe sasia, sepse sot n\u00eb auditor\u00ebt tan\u00eb ulen 40% m\u00eb pak student\u00eb se para 12 vitesh.<br \/>\n&#8211;        N\u00eb harres\u00eb pakti me universitetin, heshtje p\u00ebr plagjiaturat, u fshin\u00eb nga mendja student\u00ebt, bursat p\u00ebr deg\u00ebt prioritare pa marr\u00eb parasysh se universitetet themelohen si tempuj p\u00ebr\u00e7ues t\u00eb dijeve e n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb student\u00ebve dhe p\u00ebrkundrejt k\u00ebsaj tabloje t\u00eb zymt\u00eb u hodh teza propagandistike q\u00eb student\u00ebt e huaj t\u00eb studiojn\u00eb tek ne.<br \/>\n&#8211;        Mureve t\u00eb demagogjis\u00eb nuk u interesojn\u00eb student\u00ebt shqiptar\u00eb q\u00eb largohen p\u00ebr t\u00eb studiuar n\u00eb universitete jasht\u00eb vendit, n\u00eb institucione t\u00eb rankuara, me zero taks\u00eb vjetore, p\u00ebr t\u00eb fituar diploma e p\u00ebr t\u00eb punuar n\u00eb p\u00ebrputhje me fush\u00ebn e studimit, p\u00ebr t\u2019u paguar mir\u00eb e shum\u00eb m\u00eb mir\u00eb se pedagog\u00ebt e tyre e p\u00ebr t\u00eb siguruar cil\u00ebsi jetese normale.<br \/>\n&#8211;        Student\u00ebt po largohen masivisht \u2013 jo vet\u00ebm nga vendi, por sepse nuk kan\u00eb besim se dija k\u00ebtu vlen. Nd\u00ebrkoh\u00eb, propaganda p\u00ebr t\u00ebrheqjen e student\u00ebve t\u00eb huaj \u00ebsht\u00eb mask\u00eb p\u00ebr nj\u00eb shoq\u00ebri q\u00eb nuk po mban dot t\u00eb vet\u00ebt.<\/p>\n<p>N\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb vizioni p\u00ebr arsimin, kemi vet\u00ebm truke ligjore p\u00ebr t\u00eb mbuluar kolapsin real dhe universiteti gjendet n\u00eb k\u00ebt\u00eb faz\u00eb\u2013 jo p\u00ebr munges\u00eb t\u00eb potencialit, por p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb regjimi q\u00eb i druhet \u00e7do burimi t\u00eb liris\u00eb dhe mendimit t\u00eb lir\u00eb.<\/p>\n<p>Do t\u00eb ishte e sh\u00ebndetshme q\u00eb sunduesit t\u00eb grindeshin p\u00ebr fronin e dijes, por n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend, vet\u00ebm nj\u00eb patokrat sundon, nd\u00ebrsa universitar\u00ebt, p\u00ebrgjith\u00ebsisht, p\u00ebrkund\u00ebr gjith\u00e7kaje, k\u00ebndojn\u00eb n\u00eb kor heshtjen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ideja p\u00ebr nj\u00eb ligj t\u00eb ri p\u00ebr arsimin e lart\u00eb, 10 vite pas ligjit nr. 80 q\u00eb na u premtua si nj\u00eb epok\u00eb e re moderne, sot duhet t\u00eb pranohet si nj\u00eb d\u00ebshtim i plot\u00eb dhe me t\u00eb edhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb politike t\u00eb atyre q\u00eb e soll\u00ebn dhe e rr\u00ebnuan arsimin universitar. N\u00eb kaosin e p\u00ebrditsh\u00ebm [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":90864,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-90863","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90863"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90863\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90866,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90863\/revisions\/90866"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90864"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}