{"id":90238,"date":"2025-06-26T11:53:27","date_gmt":"2025-06-26T11:53:27","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=90238"},"modified":"2025-06-26T11:53:27","modified_gmt":"2025-06-26T11:53:27","slug":"irena-beqiraj-demografia-ushqimi-muzika-dhe-e-ardhmja-e-kombit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/06\/26\/irena-beqiraj-demografia-ushqimi-muzika-dhe-e-ardhmja-e-kombit\/","title":{"rendered":"Irena Beqiraj\/ Demografia, ushqimi, muzika dhe e ardhmja e kombit !"},"content":{"rendered":"<p>Ndonj\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb e nevojshme t\u00eb p\u00ebrpiqesh ta deshifrosh realitetin dhe parashikosh t\u00eb ardhmen nga t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb tjera p\u00ebrve\u00e7 treguesve kryesor\u00eb ekonomik\u00eb, ku n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb k\u00ebtyre t\u00eb fundit mbetet PBB-ja, megjith\u00eb pasakt\u00ebsit\u00eb n\u00eb matje edhe n\u00eb paraqitjen e saj.<br \/>\nPra, ka parametra t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb tregojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhmen e nj\u00eb kombi sesa thjesht statistikat ekonomike me t\u00eb cilat jan\u00eb m\u00ebsuar t\u00eb  &#8220;mburren&#8221; qeverit\u00eb .Sipas Jacques Attali -s\u00eb ka tre parametra q\u00eb duhen studiuar kur p\u00ebrpiqemi t\u00eb kuptojm\u00eb se ku po shkon nj\u00eb komb, edhe ato jan\u00eb demografia, ushqimi dhe muzika.<\/p>\n<p>1. Shqip\u00ebria po plaket shpejt !<br \/>\nMegjith\u00ebse sot Shqip\u00ebria nuk \u00ebsht\u00eb vendi m\u00eb i moshuar n\u00eb Europ\u00eb, ajo po plaket jasht\u00ebzakonisht shpejt. Nj\u00eb tregues i k\u00ebsaj dukurie \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqindja e popullsis\u00eb mbi 65 vje\u00e7. N\u00eb Europ\u00eb, u desh\u00ebn mesatarisht 26 vjet q\u00eb ky raport t\u00eb rritej nga 15% n\u00eb 20%;  n\u00eb Shtetet e Bashkuara u desh\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se 50 vjet .<br \/>\nN\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb dh\u00ebnat demografike tregojn\u00eb se  mosha mbi 65 nga 5.5% q\u00eb zinte n\u00eb vitin 1990, sot z\u00eb rreth 16%  t\u00eb totalit t\u00eb popullsis\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb parashikohet se popullsia mbi mosh\u00ebn 65 vje\u00e7 e lart do t\u00eb arrij\u00eb n\u00eb 26.4%  n\u00eb vitin 2050.<br \/>\nKostot e larta fiskale t\u00eb  plakjes me ritme t\u00eb shpejta jan\u00eb nj\u00ebra an\u00eb e problemit , nd\u00ebrkoh\u00eb ana tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb se plakja e popull\u00ebsis\u00eb \u00e7on n\u00eb nj\u00eb ekonomi  m\u00eb pak dinamike ku \u00e7do rritje prej 10 p\u00ebr qind  e popullsis\u00eb mbi mosh\u00ebn 65 e ul PBB-n\u00eb p\u00ebr frym\u00eb me rreth 5.5 p\u00ebr qind.  Nj\u00eb e treta e k\u00ebtij reduktimi vjen nga rritja e ngadalt\u00eb e pun\u00ebsimit;  dy t\u00eb tretat p\u00ebr shkak t\u00eb ngadal\u00ebsimit  t\u00eb produktivitetit t\u00eb pun\u00ebs. <\/p>\n<p>2. Ushqimi i kushtuesh\u00ebm dhe oreksi q\u00eb vjen nga uria ! <\/p>\n<p>\u00c7mimet n\u00eb Shqip\u00ebri po rriten shum\u00eb shpejt, duke e ngushtuar gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb hendekun me Bashkimin Europian. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Eurostat, \u00e7mimet e ushqimeve n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb 1% m\u00eb t\u00eb shtrenjta se mesatarja e Bashkimit Europian, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb t\u00eb ardhurat  jan\u00eb sa 41% e mesatares s\u00eb BE-s\u00eb. <\/p>\n<p>Ky hendek n\u00eb rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb ushqimeve dhe t\u00eb ardhurave p\u00ebr frym\u00eb nuk i lejon 50 % t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb p\u00ebrmbushin m\u00eb shum\u00eb se at\u00eb q\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr francez, Alexandre Dumas n\u00eb librin e tij &#8220;Fjalori i Kuzhin\u00ebs &#8221; e quajti &#8220;Oreksi q\u00eb vjen nga uria&#8221;  . Ky lloj oreksi \u00ebsht\u00eb pa pretendime, nuk  b\u00ebn buj\u00eb mjaftohet me nj\u00eb ushqim q\u00eb e ngop. <\/p>\n<p>3. Asnj\u00eb lajm i mir\u00eb edhe nga muzika ! <\/p>\n<p> Muzika tregon gjith\u00e7ka rreth kreativitetit t\u00eb nj\u00eb kombi : g\u00ebzimin e tij p\u00ebr jet\u00ebn, revolt\u00ebn e tij , marr\u00ebdh\u00ebniet midis njer\u00ebzve.  Po ashtu ajo  ka aft\u00ebsin\u00eb unike p\u00ebr t\u00eb ndezur imagjinat\u00ebn e pjes\u00ebs tjet\u00ebr t\u00eb bot\u00ebs p\u00ebr vendin ku ajo \u00ebsht\u00eb krijuar. <\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, q\u00eb tregu global i muzik\u00ebs vlen 41.5 miliard\u00eb dollar\u00eb dhe tejkalon at\u00eb t\u00eb mallrave tradicionale si kafeja apo duhani e b\u00ebn muzik\u00ebn nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr zhvillim ekonomik dhe treg\u00ebtar . Krijuesit me rritjen m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb gjenden n\u00eb tregjet n\u00eb zhvillim n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Afrik\u00ebn dhe Amerik\u00ebn Latine , gj\u00eb q\u00eb korrespondon me vendet me popullsi shumic\u00ebn n\u00ebn 30 vje\u00e7.<br \/>\nNdaj muzika nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb pasqyrim i kultur\u00ebs, por edhe nj\u00eb paralajm\u00ebrues i ndryshimit, nj\u00eb abstraksion paraprak i form\u00ebs s\u00eb gj\u00ebrave q\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb.<\/p>\n<p>As n\u00eb k\u00ebt\u00eb paramet\u00ebr duket se nuk kemi gjasa p\u00ebr zhvillim. Ne jemi nj\u00eb komb ku mesatarja e njer\u00ebzve shikon televizor rreth 5.5 or\u00eb n\u00eb dit\u00eb, nuk lexon libra, shkon shum\u00eb pak n\u00eb teat\u00ebr, apo koncerte . N\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimin publik artisti \/artistja \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb objekt. Suksesin n\u00eb muzik\u00eb nuk e p\u00ebrcakton cil\u00ebsia e muzik\u00ebs q\u00eb artisti performon por gjinjt\u00eb  e t\u00eb ndenjurat e rrumbullakosura, buz\u00ebt e fryra, facetat e bardha tek dh\u00ebmb\u00ebt, veshja, dhe keng\u00ebt q\u00eb ofrohen kan\u00eb  tekste vet\u00ebm me 10 fjal\u00eb dhe muzik\u00ebn tallava .<\/p>\n<p>Attali nuk beson n\u00eb t\u00eb ardhmen e kombeve si Shqip\u00ebria me nj\u00eb popullsi n\u00eb plakje dhe\/ose ushqimi tep\u00ebr i kushtuesh\u00ebm dhe\/ose me muzik\u00eb t\u00eb dob\u00ebt e cila d\u00ebgjohet vet\u00ebm n\u00eb tok\u00ebn e tyre dhe jo nga kombet e tjera.<br \/>\nPor ne nuk kemi pse t\u00eb shqet\u00ebsohemi p\u00ebr besimet dhe m\u00ebsimet e Attali-s\u00eb !  T\u00eb ardhmen e kombit e rregullojm\u00eb me nj\u00eb veprim matematikor.  Mjafton t\u00eb shprehim PBB -n\u00eb e Shqiperis\u00eb n\u00eb euro edhe mund t\u00eb mburremi se \u00ebsht\u00eb  rritur 3 her\u00eb. Po ta shprehim   n\u00eb lira turke, e ardhmja do t\u00eb dukej 14 her\u00eb m\u00eb e mir\u00eb !<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ndonj\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb e nevojshme t\u00eb p\u00ebrpiqesh ta deshifrosh realitetin dhe parashikosh t\u00eb ardhmen nga t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb tjera p\u00ebrve\u00e7 treguesve kryesor\u00eb ekonomik\u00eb, ku n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb k\u00ebtyre t\u00eb fundit mbetet PBB-ja, megjith\u00eb pasakt\u00ebsit\u00eb n\u00eb matje edhe n\u00eb paraqitjen e saj. Pra, ka parametra t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb tregojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhmen e nj\u00eb kombi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":90239,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-90238","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90238"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90238\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90240,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90238\/revisions\/90240"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90239"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}