{"id":89943,"date":"2025-06-17T09:29:19","date_gmt":"2025-06-17T09:29:19","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=89943"},"modified":"2025-06-17T09:29:19","modified_gmt":"2025-06-17T09:29:19","slug":"eduart-sharka-kur-biznesi-hesht-perballe-programit-qe-e-cliron-reflektim-pas-11-majit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/06\/17\/eduart-sharka-kur-biznesi-hesht-perballe-programit-qe-e-cliron-reflektim-pas-11-majit\/","title":{"rendered":"Eduart Sharka\/ Kur biznesi hesht p\u00ebrball\u00eb programit q\u00eb e \u00e7liron \u2013 reflektim pas 11 majit"},"content":{"rendered":"<p>N\u00ebse ka nj\u00eb segment t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb q\u00eb realisht duhet t\u00eb kishte qen\u00eb n\u00eb pararoj\u00eb t\u00eb betej\u00ebs elektorale p\u00ebr ndryshim m\u00eb 11 maj, ai ishte pa dyshim biznesi i ndersh\u00ebm. Dhe nuk po flas p\u00ebr bizneset q\u00eb mbijetojn\u00eb p\u00ebrmes tenderave apo af\u00ebrsis\u00eb me pushtetin, por p\u00ebr ata sip\u00ebrmarr\u00ebs q\u00eb punojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb, q\u00eb mbajn\u00eb gjall\u00eb ekonomin\u00eb reale, q\u00eb paguajn\u00eb taksat dhe luftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb mos u mbytur nga konkurrenca e pandershme dhe informaliteti. Pik\u00ebrisht k\u00ebta duhej t\u00eb ishin aleat\u00ebt tan\u00eb t\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Opozita paraqiti nj\u00eb program ekonomik t\u00eb qart\u00eb, t\u00eb djatht\u00eb dhe t\u00eb guximsh\u00ebm, q\u00eb kishte si pik\u00ebnisje dy parime themelore:<\/p>\n<p>\u201cBiznesi \u00ebsht\u00eb kali q\u00eb t\u00ebrheq karroc\u00ebn q\u00eb quhet shtet\u201d \u2013 Winston Churchill<br \/>\n\u201c100 dollar\u00eb jan\u00eb m\u00eb me vler\u00eb p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb n\u00eb xhepin e biznesit sesa n\u00eb xhepin e shtetit\u201d \u2013 Ronald Reagan<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb shtet normal, k\u00ebto nuk jan\u00eb thjesht shprehje t\u00eb bukura. Jan\u00eb busulla ideologjike. Dhe ato ishin edhe busulla jon\u00eb n\u00eb hartimin e programit ekonomik: m\u00eb pak shtet, m\u00eb pak burokraci, m\u00eb pak taksa \u2013 m\u00eb shum\u00eb liri p\u00ebr t\u00eb krijuar, p\u00ebr t\u00eb pun\u00ebsuar dhe p\u00ebr t\u00eb jetuar.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb ofronim?<br \/>\n\u2022 Taks\u00eb t\u00eb shesht\u00eb 10% p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb \u2013 nj\u00eb politik\u00eb q\u00eb do t\u00eb rris\u00eb t\u00eb ardhurat p\u00ebr frym\u00eb, do t\u00eb nxis\u00eb konsum t\u00eb brendsh\u00ebm dhe p\u00ebr rrjedhoj\u00eb do t\u00eb rris\u00eb xhiron p\u00ebr biznesin.<br \/>\n\u2022 Reduktim t\u00eb administrat\u00ebs publike, q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb e fryr\u00eb dhe e politizuar \u2013 nj\u00eb barr\u00eb e r\u00ebnd\u00eb mbi buxhetin, q\u00eb mbahet pik\u00ebrisht nga taksat e biznesit t\u00eb ndersh\u00ebm.<br \/>\n\u2022 Luft\u00eb ndaj narkoeuros dhe pastrimit t\u00eb parave \u2013 sepse nuk ka konkurrenc\u00eb t\u00eb ndershme n\u00eb nj\u00eb ekonomi ku qarkullojn\u00eb miliona euro t\u00eb pista q\u00eb deformojn\u00eb tregun, qirat\u00eb, pagat dhe \u00e7mimet.<br \/>\n\u2022 Mbrojtje t\u00eb produktit vendas dhe konkurrenc\u00eb t\u00eb drejt\u00eb n\u00eb treg \u2013 p\u00ebrmes politikave q\u00eb favorizojn\u00eb prodhuesit shqiptar\u00eb, frenojn\u00eb importet spekulative dhe u japin prioritet investimeve q\u00eb krijojn\u00eb vlera t\u00eb q\u00ebndrueshme n\u00eb vend.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha k\u00ebto, n\u00ebse implementoheshin, do t\u00eb krijonin nj\u00eb klim\u00eb t\u00eb re ekonomike. Jo p\u00ebr oligark\u00ebt \u2013 por p\u00ebr sip\u00ebrmarr\u00ebsin real, p\u00ebr nd\u00ebrtuesin e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb mir\u00ebqenies komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Ku ishte biznesi?<\/p>\n<p>Ne, si opozit\u00eb, besuam se ky mesazh do t\u00eb kuptohej, se nuk kishte nevoj\u00eb p\u00ebr p\u00ebrplasje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta apo ekspozim publik t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb biznesit p\u00ebr t\u00eb shmangur koston q\u00eb narkoshteti di ta shkaktoj\u00eb. Por kjo nuk ndodhi. Me shum\u00eb p\u00ebrjashtime t\u00eb nderuara, biznesi i ndersh\u00ebm heshti.<\/p>\n<p>Nuk di kush e ka fajin, por di q\u00eb heshtja \u00ebsht\u00eb e pajustifikueshme. Nuk mund t\u00eb k\u00ebrkosh liri tregu, ulje taksash, m\u00eb pak korrupsion e m\u00eb shum\u00eb rend, kur zgjedh t\u00eb mos reagosh kur ke nj\u00eb alternativ\u00eb q\u00eb t\u00eb ofron pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb as neutralitet, as kujdes \u2013 \u00ebsht\u00eb neglicenc\u00eb dhe konformiz\u00ebm.<\/p>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri, 33% e t\u00eb pun\u00ebsuarve jan\u00eb n\u00eb administrat\u00ebn publike \u2013 t\u00eb politizuar, t\u00eb patronazhuar, t\u00eb frik\u00ebsuar. Nd\u00ebrsa 67% e t\u00eb pun\u00ebsuarve jan\u00eb n\u00eb sektorin privat \u2013 q\u00eb paguan tatime, sigurime, qira dhe pagat e t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve. Po si ka mund\u00ebsi q\u00eb 33% me frik\u00eb vendosin m\u00eb shum\u00eb sesa 67% q\u00eb mbajn\u00eb vendin n\u00eb k\u00ebmb\u00eb?<\/p>\n<p>Sepse t\u00eb par\u00ebt jan\u00eb t\u00eb organizuar, t\u00eb dirigjuar dhe t\u00eb detyruar. T\u00eb dyt\u00ebt \u2013 t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb, t\u00eb p\u00ebr\u00e7ar\u00eb dhe shum\u00eb shpesh t\u00eb frik\u00ebsuar. Ky \u00ebsht\u00eb realiteti i nj\u00eb demokracie t\u00eb shtremb\u00ebruar nga frika dhe klientelizmi, ku sip\u00ebrmarrja e ndershme \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb pa p\u00ebrfaq\u00ebsim real dhe pa z\u00eb.<\/p>\n<p>Ky nuk \u00ebsht\u00eb justifikim, por nj\u00eb thirrje e ndershme p\u00ebr reflektim<\/p>\n<p>Ky artikull nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb fshehur t\u00eb metat apo mang\u00ebsit\u00eb tona si opozit\u00eb. Ne kemi p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr shum\u00eb gj\u00ebra q\u00eb duhen p\u00ebrmir\u00ebsuar, dhe do t\u2019i analizojm\u00eb ato pa dyshim. Ky artikull nuk \u00ebsht\u00eb as p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb se rezultati i zgjedhjeve ishte vet\u00ebm p\u00ebr faj t\u00eb tjetrit \u2013 megjith\u00ebse bindja ime \u00ebsht\u00eb se k\u00ebto nuk ishin zgjedhje t\u00eb lira dhe t\u00eb ndershme, por nj\u00eb fars\u00eb elektorale, ku makineria e shtetit u vu hapur n\u00eb funksion t\u00eb pushtetit dhe frik\u00ebs.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb reflektim i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb dhe personal i nj\u00eb njeriu q\u00eb ka pasur dhe ka kontakte t\u00eb vazhdueshme me biznesin gjat\u00eb fushat\u00ebs, dhe ka ndjer\u00eb nga af\u00ebr munges\u00ebn e reagimit t\u00eb atyre q\u00eb kishin m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb fituar nga nj\u00eb nd\u00ebrrim kursi ekonomik.<\/p>\n<p>Nj\u00eb lidhje filozofike q\u00eb nuk mund t\u00eb mohohet<\/p>\n<p>N\u00eb filozofin\u00eb politike per\u00ebndimore, lidhja mes biznesit t\u00eb ndersh\u00ebm dhe politik\u00ebs s\u00eb djatht\u00eb \u00ebsht\u00eb natyrale dhe pragmatike. Politikat e djathta e shohin sip\u00ebrmarrjen si burim zhvillimi, e jo si objekt grabitjeje apo kontrolli. Por n\u00eb Shqip\u00ebri, kjo lidhje shpesh ndrydhet nga nj\u00eb kompleks historik: nj\u00eb pjes\u00eb e sip\u00ebrmarr\u00ebsve, p\u00ebr shkak t\u00eb lidhjeve kulturore me t\u00eb shkuar\u00ebn partizane apo nostalgjis\u00eb p\u00ebr nj\u00eb \u201cshtet t\u00eb fort\u00eb\u201d, e kan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb afrohen me t\u00eb djatht\u00ebn, edhe kur interesi i tyre racional i \u00e7on aty.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb penges\u00eb kulturore q\u00eb duhet thyer. Sepse n\u00eb thelb, nuk mund t\u00eb k\u00ebrkosh ekonomi t\u00eb lir\u00eb dhe treg t\u00eb hapur, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb distanc\u00eb nga politika q\u00eb i mbron k\u00ebto vlera. Vet\u00ebm duke e kuptuar k\u00ebt\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie si natyrore, jo si tabu, mund t\u00eb \u00e7lirojm\u00eb jo vet\u00ebm sip\u00ebrmarrjen \u2013 por vet\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00ebse biznesi i ndersh\u00ebm nuk zgjohet sot, rrezikon t\u00eb mos ket\u00eb m\u00eb as treg, as liri, as dinjitet. Heshtja nuk t\u00eb mbron \u2013 vet\u00ebm e vonon goditjen, derisa t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb von\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00ebse ka nj\u00eb segment t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb q\u00eb realisht duhet t\u00eb kishte qen\u00eb n\u00eb pararoj\u00eb t\u00eb betej\u00ebs elektorale p\u00ebr ndryshim m\u00eb 11 maj, ai ishte pa dyshim biznesi i ndersh\u00ebm. Dhe nuk po flas p\u00ebr bizneset q\u00eb mbijetojn\u00eb p\u00ebrmes tenderave apo af\u00ebrsis\u00eb me pushtetin, por p\u00ebr ata sip\u00ebrmarr\u00ebs q\u00eb punojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb, q\u00eb mbajn\u00eb gjall\u00eb ekonomin\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":89944,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-89943","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89943","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89943"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89945,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89943\/revisions\/89945"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/89944"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}