{"id":89904,"date":"2025-06-14T15:18:28","date_gmt":"2025-06-14T15:18:28","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=89904"},"modified":"2025-06-14T15:18:28","modified_gmt":"2025-06-14T15:18:28","slug":"sonila-meco-teherani-tel-avivi-dhe-tirana-ime-e-vogel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/06\/14\/sonila-meco-teherani-tel-avivi-dhe-tirana-ime-e-vogel\/","title":{"rendered":"Sonila Me\u00e7o\/ Teherani, Tel Avivi dhe Tirana ime e vog\u00ebl"},"content":{"rendered":"<p>Agjensit\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare njoftojn\u00eb:<br \/>\n\u201cIrani ka paralajm\u00ebruar Franc\u00ebn, SHBA-n\u00eb dhe Britanin\u00eb e Madhe se bazat ushtarake dhe anijet e tyre n\u00eb rajon do t\u00eb sh\u00ebnjestrohen n\u00ebse p\u00ebrpiqen t\u00eb pengojn\u00eb goditjet q\u00eb Teherani synon t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb ndaj Izraelit.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb vendin ton\u00eb me \u201cinvestitor\u00eb strategjik\u00eb\u201d jemi larg asaj q\u00eb ndodh, por jemi bashk\u00ebkoh\u00ebs, ndajm\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin qiell ku fluturojn\u00eb raketa, dron\u00eb e avion\u00eb luftarak\u00eb, q\u00eb synojn\u00eb asgj\u00ebsime shtetesh, jo thjesht regjimesh. E v\u00ebshtir\u00eb n\u2019palc\u00eb t\u00eb analizosh, t\u00eb zhvesh\u00ebsh konfliktin nga retorika morale dhe zhytjen e tij n\u00eb logjik\u00ebn e ftoht\u00eb t\u00eb realpolitik\u00ebs, aty ku mbijetesa, fuqia dhe balancat jan\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme e vendimtare se e drejta apo morali.<\/p>\n<p>Kurth pas kurthi, por me \u00e7\u2019duken bath\u00ebt Izraeli n\u00eb betej\u00ebn ekzistenciale k\u00ebt\u00eb donte, gaf\u00ebn e shpejt\u00eb t\u00eb Iranit p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar interesat amerikane e europiane n\u00eb rajon. Sepse k\u00ebsisoj nuk mbetet konflikt izraelito-iranian n\u00eb rajon, por n\u00eb skakier\u00ebn globale gjeopolitike, q\u00eb praktikisht qendr\u00ebn nuk e ka n\u00eb Tel Aviv, sado flak\u00eb t\u00eb dalin prej aty. Por n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr luft\u00eb t\u00eb st\u00ebrzgjatur e st\u00ebrmunduese, q\u00eb ekspozoi Europ\u00ebn e dob\u00ebt, Amerik\u00ebn e t\u00ebrhequr, bot\u00ebn si\u00e7 nuk mund t\u00eb jet\u00eb m\u00eb, at\u00eb ruso-ukrainase. <\/p>\n<p>Putin luste prej koh\u00ebsh t\u2019ja linin Ukrain\u00ebn, pas 12 qershorit nuk lut, por ofrohet si nd\u00ebrmjet\u00ebs me nj\u00eb kart\u00eb m\u00eb shum\u00eb n\u00eb dor\u00eb, q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbaj Iranin me aleat\u00eb, mblidhni mendjen me Ukrain\u00ebn. <\/p>\n<p>Izraeli e dinte se nj\u00eb sulm ndaj impianteve b\u00ebrthamore t\u00eb Iranit nuk ia shmangte k\u00ebtij t\u00eb fundit mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb dispononte nj\u00eb arm\u00eb t\u00eb till\u00eb. Rusia, po edhe Koreja e Veriut po deshe do ndihmonin me shum\u00eb d\u00ebshir\u00eb p\u00ebr ta arritur q\u00ebllimin n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb a tjet\u00ebr. Izraeli fitoi koh\u00eb patjet\u00ebr me sulmin ndaj impianteve b\u00ebrthamore, duke e d\u00ebmtuar Iranin n\u00eb p\u00ebrpjekjen q\u00eb e cil\u00ebson si aktin e zhdukjes s\u00eb shtetit izraelit. Por po provon fort t\u00eb krijoj\u00eb mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr ndryshim regjimi n\u00eb Iran, duke detyruar nj\u00ebkohsh\u00ebm Amerik\u00ebn dhe Europ\u00ebn t\u00eb merren seriozisht me Iranin, sidomos kur ai \u201ci vjen n\u00eb der\u00eb\u201d me k\u00ebrc\u00ebnimet e or\u00ebs s\u00eb fundit.<\/p>\n<p>Izraeli \u00ebsht\u00eb tek narrativa e mbijetes\u00ebs ekzistenciale. Pas 7 tetorit ai sillet si nj\u00eb i rrethuar q\u00eb ka t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb gjith\u00e7ka. Kjo i lejon t\u00eb veproj\u00eb jasht\u00eb normave nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe kush i k\u00ebrkon llogari, quhet armiq\u00ebsor. Nuk po mjaftonte kjo strategji, kjo retorik\u00eb, sepse opinioni publik po shkat\u00ebrrohej nga imazhet e Palestin\u00ebs. Edhe sepse Europa e \u00e7artur dhe e lodhur ishte me fokus tek Ukraina. At\u00ebher\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr shtres\u00eb narrative i shtohet s\u00eb m\u00ebparshmes: \u201chiqni dor\u00eb nga t\u00eb tjer\u00ebt q\u00eb t\u00eb m\u00eb ruani mua n\u00eb rajonin ku jam aleati juaj m\u00eb i fort\u00eb\u201d. Tani topi \u00ebsht\u00eb n\u00eb duart e Per\u00ebndimit, i shtr\u00ebnguar t\u00eb zgjedh\u00eb n\u00eb prioritete mes Ukrain\u00ebs dhe Izraelit. Presioni mediatik, diplomatik dhe nga lobet e fuqishme rrezikon t\u00eb kaloj\u00eb Ukrain\u00ebn n\u00eb plan t\u00eb dyt\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur m\u00eb par\u00eb mikun strategjik n\u00eb Lindje q\u00eb rrezikon ekzistenc\u00ebn.<\/p>\n<p>Irani nga ana tjet\u00ebr nuk e nis dot drejtp\u00ebrdrejt luft\u00ebn, sepse do t\u00eb p\u00ebrballej me nj\u00eb forc\u00eb ushtarake superiore. Por e mb\u00ebshtet Hamasin, Hezbollahun, t\u00eb gjith\u00eb anti-izraelit\u00ebt n\u00eb vij\u00eb t\u00eb zjarrit rajonal. Duke i b\u00ebr\u00eb rezistenc\u00eb ndryshimit t\u00eb regjimit brenda tij. Ndryshim i pamundur prej dekadash, qyshse i bihej Irakut t\u00eb d\u00ebgjonte Irani. Dhe nis nj\u00eb narrativ\u00eb t\u00eb re ndaj Per\u00ebndimit: \u201cDo godasim bazat tuaja n\u00ebse pengoni sulmet ndaj Izraelit.\u201d Irani nuk po k\u00ebrc\u00ebnon Izraelin, por ata q\u00eb e mbrojn\u00eb Izraelin. Dhe k\u00ebt\u00eb e b\u00ebn q\u00eb t\u00eb shkaktoj\u00eb panik, ndarje dhe kosto para se t\u00eb filloj\u00eb lufta reale. Kjo edhe sepse Irani \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb \u201chap\u00ebsir\u00eb ndihm\u00ebse e Rusis\u00eb\u201d, q\u00eb e mban Per\u00ebndimin t\u00eb shp\u00ebrqendruar. Sa m\u00eb shum\u00eb Per\u00ebndimi t\u00eb zhytet n\u00eb Lindjen e Mesme, aq m\u00eb i lir\u00eb \u00ebsht\u00eb Putini n\u00eb Ukrain\u00eb. Irani b\u00ebhet k\u00ebshtu qershia e hidhur e tort\u00ebs s\u00eb tensionit gjeopolitik. <\/p>\n<p>Dhe k\u00ebsisoj kurth pas kurthi, reapolitika na tregon se Izraeli k\u00ebrkon nj\u00eb fitore strategjike mbi Iranin ose t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr ta frenuar at\u00eb.<br \/>\nIrani k\u00ebrkon t\u00eb tregoj\u00eb se nuk frik\u00ebsohet nga Per\u00ebndimi dhe se \u00ebsht\u00eb gati p\u00ebr konflikt n\u00eb em\u00ebr t\u00eb \u201caksesit strategjik\u201d n\u00eb rajon. SHBA nuk d\u00ebshiron luft\u00eb t\u00eb re, por as nuk mund t\u00eb toleroj\u00eb q\u00eb Izraeli t\u00eb rr\u00ebzohet ose t\u00eb sulmohet me raketa nga Irani. <\/p>\n<p>Po Europa? Europa ku b\u00ebjm\u00eb pjes\u00eb gjeografikisht e ku n\u00eb 2030-\u00ebn do t\u00eb na integroj\u00eb politikisht lideri yn\u00eb global? Europa k\u00ebrkon stabilitet rajonal n\u00eb Lindjen e Mesme, q\u00eb t\u00eb mos shp\u00ebrthej\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr val\u00eb refugjat\u00ebsh, ekstremizmi apo kaosi af\u00ebr kufijve t\u00eb saj; mos t\u00eb t\u00ebrbohen \u00e7mimet e naft\u00ebs dhe energjis\u00eb, mos t\u00eb humbas\u00eb burimet e tyre n\u00eb rajon; mos t\u00eb shp\u00ebrqendrohet  fokusi nga Ukraina, sepse e di q\u00eb nj\u00eb fitore e Rusis\u00eb do t\u00eb thot\u00eb dob\u00ebsim i rendit europian t\u00eb pasluft\u00ebs.<br \/>\nPra, Europa k\u00ebrkon q\u00eb bota t\u00eb mos shp\u00ebrthej\u00eb, pa qen\u00eb e gatshme ta ndal\u00eb.<br \/>\nK\u00ebrkon paqe strategjike, por i mungon fuqia p\u00ebr ta imponuar. Dhe kjo e b\u00ebn t\u00eb reagoj\u00eb n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb veproj\u00eb. <\/p>\n<p>Europa gjendet n\u00eb paradoks, nuk ka nj\u00eb z\u00eb t\u00eb unifikuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb kriz\u00eb. Franca, Gjermania, Italia flasin me z\u00ebra t\u00eb ndrysh\u00ebm.<br \/>\nEuropa nuk ka kapacitet ushtarak t\u00eb pavarur p\u00ebr t\u00eb ndikuar n\u00eb sken\u00ebn Izrael\u2013Iran.<br \/>\nEuropa ka presion t\u00eb brendsh\u00ebm nga elektorati pro palestinez dhe val\u00ebt e emigrant\u00ebve, q\u00eb i kufizojn\u00eb \u00e7do manov\u00ebr.<br \/>\n\u00cbsht\u00eb ekonomikisht e nd\u00ebrlidhur me Lindjen e Mesme, por politikisht e varur nga SHBA.<br \/>\nN\u00eb Ukrain\u00eb, Europa e pa veten si bart\u00ebse vlerash. N\u00eb Gaz\u00eb, e pa si streh\u00eb t\u00eb paq\u00ebndrueshme t\u00eb hipokrizis\u00eb.<br \/>\nN\u00eb p\u00ebrplasjen aktuale Izrael\u2013Iran \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb spektatore q\u00eb shpreson t\u00eb mos e p\u00ebrfshij\u00eb flaka. Por bota nuk funksionon m\u00eb k\u00ebshtu.<\/p>\n<p>Kur Per\u00ebndimi \u00ebsht\u00eb i p\u00ebr\u00e7ar\u00eb, nuk ka as \u201cneutralitet\u201d, as \u201cmosangazhim dinjitoz\u201d. Ka thjesht boshll\u00ebk q\u00eb mbushet nga Rusia, Irani dhe Kina. Dhe ky boshll\u00ebk po rritet. <\/p>\n<p>Tani vijme tek halli yn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb mesele.<br \/>\nN\u00eb hart\u00ebn e krizave globale, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb si ai komshiu q\u00eb s\u2019e fton kush n\u00eb sherr, por i thyhet dritarja nga rr\u00ebmuja.<br \/>\nN\u00eb konfliktin Izrael\u2013Iran dhe luft\u00ebn Rusi\u2013Ukrain\u00eb, Shqip\u00ebria nuk ka rol, por ka risqe.<br \/>\nSi vend i NATO-s, mund t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr baz\u00eb, hap\u00ebsir\u00eb ajrore apo logjistik\u00eb, pa qen\u00eb hi\u00e7 pjes\u00eb e vendimmarrjes.<br \/>\nSi ekonomi e brisht\u00eb, do goditet direkt nga rritja e \u00e7mimeve, naft\u00ebs, inflacionit, panikut n\u00eb treg.<br \/>\nSi vend tranziti gjeografik, mund t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb val\u00eb t\u00eb reja emigracioni. T\u00eb b\u00ebhet prit\u00ebse e komuniteteve n\u00eb rrezik si\u00e7 ka b\u00ebr\u00eb edhe m\u00eb her\u00ebt.<br \/>\nSi satelit diplomatik i Per\u00ebndimit, nuk ka fleksibilitet, por as garanci. <\/p>\n<p>Gjithsesi jemi larg, por n\u00ebn t\u00eb nj\u00ebjtin qiell.<br \/>\nDhe mes raketave n\u00eb Tel Aviv, k\u00ebrc\u00ebnimeve nga Teherani dhe panikut n\u00eb Uashington mund t\u00eb komentojm\u00eb kriz\u00ebn globale si\u00e7 do qe mir\u00eb t\u00eb analizojm\u00eb arsyet e \u00e7mimeve r\u00eb larta, trafikut n\u00eb \u00e7do cep, ndotjes s\u00eb ajrit e ujit, vjedhjen e vot\u00ebs n\u00eb Peqin, munges\u00ebn e ila\u00e7eve n\u00eb Onkologjik, korrupsionin, krimin, etj etj.<\/p>\n<p>Edhe kjo imja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje modeste p\u00ebr t\u00eb kuptuar bot\u00ebn nga nj\u00eb cep q\u00eb as vet\u00eb bota nuk e llogarit n\u00eb ekuacion. Shkruaj p\u00ebr Teheranin dhe Tel Avivin, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nga dritarja ime shoh kulla e beton, pluhur e tym, trafik e kaos. Por ndoshta pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shkruaj, q\u00eb t\u00eb mos harroj se edhe kur nuk e ndryshon dot bot\u00ebn, mund t\u00eb pakt\u00ebn ta lexosh me kujdes e t\u00eb mos hesht\u00ebsh p\u00ebr t\u00eb. Autoironia nuk \u00ebsht\u00eb justifikim, por m\u00ebnyra ime p\u00ebr t\u00eb mbijetuar n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb q\u00eb shpesh i merr seriozisht vet\u00ebm ata q\u00eb e rrezikojn\u00eb v\u00ebrtet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Agjensit\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare njoftojn\u00eb: \u201cIrani ka paralajm\u00ebruar Franc\u00ebn, SHBA-n\u00eb dhe Britanin\u00eb e Madhe se bazat ushtarake dhe anijet e tyre n\u00eb rajon do t\u00eb sh\u00ebnjestrohen n\u00ebse p\u00ebrpiqen t\u00eb pengojn\u00eb goditjet q\u00eb Teherani synon t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb ndaj Izraelit.\u201d N\u00eb k\u00ebt\u00eb vendin ton\u00eb me \u201cinvestitor\u00eb strategjik\u00eb\u201d jemi larg asaj q\u00eb ndodh, por jemi bashk\u00ebkoh\u00ebs, ndajm\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin qiell [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":89905,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-89904","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89904"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89906,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89904\/revisions\/89906"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/89905"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}