{"id":88834,"date":"2025-05-03T17:20:00","date_gmt":"2025-05-03T17:20:00","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=88834"},"modified":"2025-05-03T17:20:00","modified_gmt":"2025-05-03T17:20:00","slug":"macja-ajo-qe-ka-sjelle-ne-jeten-e-njeriut-kuptimin-e-shpirtit-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/05\/03\/macja-ajo-qe-ka-sjelle-ne-jeten-e-njeriut-kuptimin-e-shpirtit-2\/","title":{"rendered":"Macja, ajo q\u00eb ka sjell\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e njeriut kuptimin e shpirtit"},"content":{"rendered":"<p>Jules Verne thoshte se \u201cUn\u00eb besoj se macet jan\u00eb shpirtra q\u00eb erdh\u00ebn n\u00eb tok\u00eb.\u201d E but\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb do, por gjithmon\u00eb e gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb kthetrat n\u00ebse \u00ebsht\u00eb e nevojshme. \u201cMacet u soll\u00ebn n\u00eb bot\u00eb p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar dogm\u00ebn, sipas s\u00eb cil\u00ebs t\u00eb gjitha gj\u00ebrat u krijuan p\u00ebr t&#8217;i sh\u00ebrbyer njeriut.\u201d kumton, Paul Grey.<br \/>\nNe nuk mund ta deshifrojm\u00eb dot, se si ajo u b\u00eb pjes\u00eb e jet\u00ebs son\u00eb. Sepse ishte gjithnj\u00eb aty duke na pritur. Dhe ne mbet\u00ebm, si f\u00ebmij\u00eb edhe t\u00eb rritur, t\u00eb afeksionuar dhe t\u00eb lidhur pazgjidhshm\u00ebrisht pas tyre. Qimebuta dhe v\u00ebshtrimnjell\u00ebse, ledhatare dhe trazova\u00e7e. Flen\u00eb dhe zgjohen me ne, duke qen\u00eb gjithnj\u00eb aty me nj\u00eb prani q\u00eb kurr\u00eb nuk e menduam se si z\u00ebvend\u00ebsohej.<br \/>\nM\u00eb shum\u00eb se mjaullima, v\u00ebshtrimi, loj\u00ebrat dhe tekat, e b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb leshatore, mjeshtren e rr\u00ebmbimit t\u00eb dashuris\u00eb dhe p\u00ebrkujdesit. Doug Larson \u00ebsht\u00eb i mendimit se \u201cMacja mund t\u00eb jet\u00eb fare mir\u00eb miku m\u00eb i mir\u00eb i njeriut, por ajo kurr\u00eb nuk do t\u00eb p\u00ebrkulej p\u00ebr ta pranuar k\u00ebt\u00eb.\u201d<br \/>\nDhe p\u00ebr njeriun ishte e pamundur t\u00eb mos magjepsej nga nj\u00eb kafsh\u00eb kaq e pakapshme, por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, e aft\u00eb p\u00ebr t&#8217;u dh\u00ebn\u00eb dashuri t\u00eb pamas\u00eb, atyre q\u00eb kan\u00eb durimin p\u00ebr t\u00eb merituar nj\u00eb nder t\u00eb till\u00eb. Dashuria e saj e pafund duhet pushtuar dit\u00eb pas dite. \u00cbsht\u00eb e kot\u00eb t\u00eb mohosh provat e fakteve: macja nuk i jep askujt dashurin\u00eb e saj t\u00eb \u00e7muar n\u00ebse nuk e meriton dhe nuk mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb kafsh\u00eb tjet\u00ebr me nj\u00eb instinkt t\u00eb till\u00eb rrept\u00ebsisht\u00eb t\u00eb pagabuesh\u00ebm. Nuk t\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndet me z\u00eb t\u00eb lart\u00eb, kur kthehesh n\u00eb sht\u00ebpi, por e shprehin m\u00eb sinqerisht se asnj\u00eb tjet\u00ebr mir\u00ebseardhjen tuaj, madje edhe kur jan\u00eb indiferente. P\u00ebr Ernest Hemingway: \u201cMacet posedojn\u00eb ndershm\u00ebri absolute emocionale: qeniet njer\u00ebzore p\u00ebr nj\u00eb arsye ose nj\u00eb tjet\u00ebr jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb fshehin ndjenjat e tyre, nj\u00eb mace nuk \u00ebsht\u00eb. Gjestet e saj t\u00eb g\u00ebzimit jan\u00eb t\u00eb matura dhe p\u00ebrmbajn\u00eb nuanca shum\u00eb t\u00eb vogla, q\u00eb vet\u00ebm shpirtrat fisnik\u00eb jan\u00eb n\u00eb gjendje t&#8217;i kuptojn\u00eb.\u201d<br \/>\nMacja \u00ebsht\u00eb shpirti i v\u00ebrtet\u00eb i lir\u00eb q\u00eb mb\u00ebshtet but\u00ebsisht putrat e saj n\u00eb k\u00ebt\u00eb tok\u00eb. Syt\u00eb e saj joshin kur beb\u00ebzat magjeps\u00ebse ovale ngushtohen. Macet kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr syt\u00eb e tyre t\u00eb ndritsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ndri\u00e7uar rrug\u00ebn q\u00eb ne duhet t\u00eb p\u00ebrshkojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb peshuar frym\u00ebn n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie. Nj\u00eb shprehje irlandeze thot\u00eb se \u201cSyt\u00eb e nj\u00eb mace jan\u00eb dritare q\u00eb na lejojn\u00eb t\u00eb shohim n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb tjet\u00ebr.\u201d Dhe ajo nuk e ka plot\u00ebsisht gabim. \u201cKush mund t\u00eb besonte se nuk ka nj\u00eb shpirt pas atyre syve vezullues.\u201d Theophile Gautier.<br \/>\nDinak dhe adoleshent, por gati t\u00eb k\u00ebrcej\u00eb nga kolltuku i rehatsh\u00ebm, n\u00eb t\u00eb cilin po fle kur nuk e prisni. Dhe d\u00ebshira p\u00ebr t\u00eb lexuar n\u00eb syt\u00eb e saj shpejt kthehet n\u00eb dor\u00ebheqje. Gjith\u00e7ka tek ajo \u00ebsht\u00eb misterioze dhe n\u00eb v\u00ebshtrimin e saj t\u00eb thell\u00eb duket se mund t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb tek ju dhe t\u00eb kap\u00eb disponimin. \u201cNuk ka asgj\u00eb m\u00eb t\u00eb \u00ebmb\u00ebl se ndjenja e paqes q\u00eb fut kur pushon dhe nuk ka asgj\u00eb m\u00eb t\u00eb gjall\u00eb se natyra e saj kur \u00ebsht\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje.\u201d, mendonte Christopher Smart.<br \/>\nV\u00ebzhguese e paepur, ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qenie sodit\u00ebse e matur dhe e rezervuar, megjith\u00ebse nuk ngurron t\u00eb hidhet n\u00eb gazet\u00ebn apo librin q\u00eb po lexoni, nd\u00ebrsa mbetet i pandjesh\u00ebm p\u00ebrball\u00eb \u00e7do qortimi. Ajo meriton t\u00eb jet\u00eb gjithmon\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes. \u201cNuk ka asgj\u00eb m\u00eb t\u00eb \u00ebmb\u00ebl se ndjenja e paqes q\u00eb fut kur \u00ebsht\u00eb n\u00eb pushim, dhe nuk ka asgj\u00eb m\u00eb t\u00eb gjall\u00eb se natyra e saj kur \u00ebsht\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje.\u201d Christopher Smart.<br \/>\nAjo ka jetuar me burrin p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, megjithat\u00eb ka ruajtur shpirtin e saj t\u00eb eg\u00ebr dhe rebel. At\u00eb frym\u00eb q\u00eb ne njer\u00ebzit q\u00eb jemi n\u00eb gjendje t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb vet\u00ebm burgje do t\u00eb donim ta kishim, sepse kemi frik\u00eb nga liria, si\u00e7 thot\u00eb Kafka n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrkufizim.  Dhe lirin\u00eb macja, ndryshe nga ne, ka arritur ta zot\u00ebroj\u00eb dhe ta b\u00ebj\u00eb nj\u00eb filozofi t\u00eb jet\u00ebs.<br \/>\nNe e kemi zili at\u00eb p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si arrin t\u00eb rr\u00ebmbej\u00eb v\u00ebmendjen dhe p\u00ebrkushtimin, dashurin\u00eb dhe lajkatimin.<br \/>\nMacja \u00ebsht\u00eb ikonike si shpirti i pavarur, ecja e saj, e heshtur dhe pritshm\u00ebria e p\u00ebrk\u00ebdheljes, vet\u00ebm kur ka nevoj\u00eb. Ajo nuk pranon imponime dhe nuk shqet\u00ebsohet t\u00eb vij\u00eb menj\u00ebher\u00eb tek ne n\u00ebse th\u00ebrrasim dhe k\u00ebrkojm\u00eb q\u00eb ajo t\u00eb na kushtohet. Ajo ka gj\u00ebra t\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebr momentin; ndoshta po v\u00ebzhgon ardhjet dhe ikjet e njer\u00ebzve n\u00eb rrug\u00eb ose \u00ebsht\u00eb mb\u00ebshtjell\u00eb n\u00eb nj\u00eb divan dhe kush e di se nuk d\u00ebshiron t\u00eb nd\u00ebrpritet n\u00eb mendimet e saj spekulative.<br \/>\nMacja \u00ebsht\u00eb kuintesenca e eleganc\u00ebs dhe inteligjenc\u00ebs. Aristokratike dhe dinjitoze edhe kur rr\u00ebmon n\u00ebp\u00ebr plehra. Dashamir i past\u00ebrtis\u00eb dhe shum\u00eb i ashp\u00ebr n\u00eb gjykimin ndaj nesh. Sikur ajo ndonj\u00ebher\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorte t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn pap\u00ebrkulshm\u00ebri n\u00eb vler\u00ebsimin e vetvetes! Por jo, ajo e konsideron veten t\u00eb p\u00ebrsosur. Ajo \u00ebsht\u00eb vetja dhe aq se e vret mendjen t\u00eb imitoj\u00eb.<br \/>\nPo ajo \u00ebsht\u00eb macja. Tek ajo rrjedh i nj\u00ebjti gjak i nj\u00eb tigri. Nuk e lejon veten t\u00eb zbutet dhe nuk b\u00ebn kurr\u00eb asgj\u00eb p\u00ebr t\u00eb k\u00ebnaqur nj\u00eb qenie dyk\u00ebmb\u00ebshe q\u00eb ndan jet\u00ebn e saj me t\u00eb.<br \/>\nOse e doni ose e urreni, ajo as se e vret mendjen p\u00ebr k\u00ebt\u00eb.<br \/>\nCila kafsh\u00eb tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb zgjoj\u00eb kaq shum\u00eb kuriozitet? Pa hequr asgj\u00eb nga qeni, nj\u00eb qenie engj\u00ebllore q\u00eb duket se nuk i p\u00ebrket k\u00ebsaj toke, macja p\u00ebrmban di\u00e7ka kaq t\u00eb pakapshme dhe t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb mposhtur sigurit\u00eb tona dhe t\u00eb gjitha ato m\u00ebsime t\u00eb vjetruara q\u00eb i vendosin kafsh\u00ebt n\u00eb nj\u00eb pozicion dyt\u00ebsor.<br \/>\nMacja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kombinim perfekt i natyr\u00ebs, artit dhe poezis\u00eb. Sipas Guy de Maupassant, \u201cAsgj\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb e \u00ebmb\u00ebl, asgj\u00eb nuk i jep l\u00ebkur\u00ebs nj\u00eb ndjesi m\u00eb delikate, m\u00eb t\u00eb rafinuar, m\u00eb t\u00eb rrall\u00eb se leshi i ngroht\u00eb dhe i gjall\u00eb i nj\u00eb maceje\u201d.<br \/>\nDhe nj\u00eb protagonist i padiskutuesh\u00ebm i let\u00ebrsis\u00eb.. Shkrimtar\u00ebt dhe poet\u00ebt kan\u00eb vuajtur hirin dhe sharmin e ekzistenc\u00ebs s\u00eb saj. Dhe ndoshta \u00ebsht\u00eb prej tyre q\u00eb ne do t\u00eb nuk reshtim t\u00eb flasim p\u00ebr macen, k\u00ebt\u00eb kafsh\u00eb t\u00eb mrekullueshme.<br \/>\nColette \u00ebsht\u00eb m\u00eb sqimatarja, ajo ishte e mendimit se \u201cMacja \u00ebsht\u00eb kafsha s\u00eb cil\u00ebs Krijuesi i ka dh\u00ebn\u00eb syrin m\u00eb t\u00eb mpreht\u00eb, g\u00ebzofin m\u00eb t\u00eb but\u00eb, vrimat e hund\u00ebs m\u00eb delikate, nj\u00eb vesh t\u00eb l\u00ebvizsh\u00ebm, nj\u00eb puth\u00eb t\u00eb pashembullt dhe nj\u00eb kthet\u00ebr t\u00eb lakuar t\u00eb huazuar nga dega e tr\u00ebndafilit.\u201d<br \/>\nSecili nga ne p\u00ebrgjat\u00eb jet\u00ebs ka pritur dhe p\u00ebrcjell\u00eb shum\u00eb mace, por asnj\u00ebra prej tyre nuk i ngjante tjetr\u00ebs dhe secila iku p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb kujtime q\u00eb koha do ta ket\u00eb t\u00eb pamundur t\u2019i shp\u00ebrb\u00ebj\u00eb. Sepse \u00e7do mace q\u00eb vjen n\u00eb jet\u00ebn ton\u00eb, mban\u00eb t\u00eb gjall\u00eb, kujtimin e asaj q\u00eb z\u00ebvend\u00ebsoi, pa tentuar q\u00eb t\u2019i mbivendoset dashuris\u00eb q\u00eb la tek ne. \u00c7do mace \u00ebsht\u00eb unike dhe men\u00e7uria. Ajo \u00e7far\u00eb ajo zot\u00ebron \u00ebsht\u00eb e paimagjinueshme dhe e paarritshme p\u00ebr ne qeniet njer\u00ebzore, shpesh t\u00eb d\u00ebrrmuar nga vuajtjet e jet\u00ebs. Kushdo q\u00eb \u00ebsht\u00eb me fat dhe t\u00eb ket\u00eb pranin\u00eb e nj\u00eb maceje pran\u00eb vetes, vet\u00ebm ata do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje ta kuptoj\u00eb.<br \/>\nP\u00ebrgatiti: Albert Vataj<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jules Verne thoshte se \u201cUn\u00eb besoj se macet jan\u00eb shpirtra q\u00eb erdh\u00ebn n\u00eb tok\u00eb.\u201d E but\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb do, por gjithmon\u00eb e gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb kthetrat n\u00ebse \u00ebsht\u00eb e nevojshme. \u201cMacet u soll\u00ebn n\u00eb bot\u00eb p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar dogm\u00ebn, sipas s\u00eb cil\u00ebs t\u00eb gjitha gj\u00ebrat u krijuan p\u00ebr t&#8217;i sh\u00ebrbyer njeriut.\u201d kumton, Paul [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":88835,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-88834","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88834"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88836,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88834\/revisions\/88836"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/88835"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}