{"id":8772,"date":"2022-07-11T08:14:12","date_gmt":"2022-07-11T08:14:12","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=8772"},"modified":"2022-07-11T08:14:12","modified_gmt":"2022-07-11T08:14:12","slug":"prof-as-dr-osman-metalla-bashkepunimi-treg-pune-universitet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/07\/11\/prof-as-dr-osman-metalla-bashkepunimi-treg-pune-universitet\/","title":{"rendered":"Prof.As.Dr Osman Metalla\/Bashk\u00ebpunimi Treg Pune- Universitet!"},"content":{"rendered":"<p>Gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb sot sip\u00ebrmarr\u00ebsit anemban\u00eb v\u00ebndit ankohen p\u00ebr munges\u00eb t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore. Ankohen nd\u00ebrtuesit se nuk kan\u00eb njer\u00ebz p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar nevojat q\u00eb kompanit\u00eb e tyre kan\u00eb p\u00ebr mbulimin e v\u00ebllimit t\u00eb punimeve. E nj\u00ebjta gj\u00eb tashme n\u00eb sektorin e turizmit. S\u00ebrish bizneset ankohen se nuk gjejn\u00eb kamarier\u00eb e menaxher\u00eb t\u00eb kualifikuar p\u00ebr t\u00eb prballuar v\u00ebllimin e pun\u00ebs me t\u00eb cilin sektori i turizmit ka filluar t\u00eb p\u00ebrballet. E k\u00ebshtu n\u00ebse do ti merja me radhe t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt, \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjta histori \u2013 nuk ka jer\u00ebz\u2026 <\/p>\n<p>P\u00ebrse jemi n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb? Vall\u00eb kaq shpejt u rrudh popullsia e v\u00ebndit dhe nuk ka m\u00eb t\u00eb rinj p\u00ebr t\u00eb punuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb v\u00ebnd? N\u00eb fakt arsyet jan\u00eb t\u00eb shumta. <\/p>\n<p>S\u00eb pari, un do t\u00eb rendisja pikerisht emigrimi masiv, i cili p\u00ebr hir t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs n\u00eb k\u00ebto vitet e fundit \u00ebsht\u00eb shnderruar n\u00eb nj\u00eb epidemi q\u00eb ka p\u00ebrfshir\u00eb pothuaj cdo familje Shqiptare. Kudo dhe me k\u00ebdo q\u00eb bie biseda, do t\u00eb d\u00ebgjosh patjeter q\u00eb dikush \u00ebsht\u00eb larguar ose \u00ebsht\u00eb duke e menduar largimin. Kjo \u00ebsht\u00eb e dhimbshme. Vet\u00ebm n\u00eb dekad\u00ebn e fundit mbi gjys\u00ebm milioni shqiptar\u00eb jan\u00eb larguar p\u00ebrtej kufijve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Dhe ky \u00ebsht\u00eb emigrimi m\u00eb i madh pas atij t\u00eb viteve \u201990. N\u00ebse n\u00eb at\u00eb koh\u00eb largimi ishte krejt\u00ebsisht i kuptuesh\u00ebm, kur v\u00ebndi ishte me nj\u00eb ekonomi inekzistente dhe njer\u00ebzit largoheshin p\u00ebr mbijetes\u00eb, sot, mbase kriteri ekonomik nuk \u00ebsht\u00eb nxit\u00ebsi kryesor i emigrimit. Politikat qeveris\u00ebse, kan\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb shum\u00ebkush t\u00eb humbas\u00eb besimin se ky v\u00ebnd b\u00ebhet dhe natyrisht kjo b\u00ebn q\u00eb t\u00eb largohen! <\/p>\n<p>N\u00eb v\u00ebnd q\u00eb t\u00eb mendohen politika t\u00eb frenimit dhe t\u00eb nxitjes s\u00eb q\u00ebndrimit t\u00eb rinis\u00eb n\u00eb vend, duke rritur shkall\u00ebn e formalizimit t\u00eb ekonomis\u00eb, duke rregulluar m\u00eb mir\u00eb sistemin e sigurimeve dhe t\u00eb shp\u00ebrblimit, si\u00a0 zgjidhje qeveris\u00ebse ofrohet krijimi i leht\u00ebsirave p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb fuqi pun\u00ebtore nga v\u00ebnde t\u00eb tjera si Filipinet, Bangladeshi, Pakistani, Egjipti etj. <\/p>\n<p>Po a \u00ebsht\u00eb kjo zgjidhja? Ankohemi se nuk ka profesionist\u00eb kur n\u00eb v\u00ebnd shpenzohen miliona e miliarda p\u00ebr arsimimin e t\u00eb rinjve. P\u00ebrfundimi? \u2013 pjesa m\u00eb e madhe p\u00ebrfundojn\u00eb n\u00eb v\u00ebndet e Evrop\u00ebs. Dhe disa nga arsyet i rendit\u00ebm m\u00eb lart! <\/p>\n<p>Sot ka nj\u00eb sistem t\u00eb shkollave profesionale n\u00eb v\u00ebnd, por dhe n\u00eb arsimin e lart\u00eb ofrohen programe profesionale p\u00ebr p\u00ebrgatitjen e specialist\u00ebve t\u00eb lart\u00eb. Universiteti i Durr\u00ebsit dhe konkretisht Fakulteti i Studimeve Profesionale \u00ebsht\u00eb lider n\u00eb ofrimin e arsimit t\u00eb lart\u00eb profesional Nj\u00eb num\u00ebr programesh t\u00eb tilla jaft t\u00eb domosdoshme p\u00ebr tregun e pun\u00ebs si \u201cTeknologji automobilash\u201c, \u201cHidroteknk\u00eb\u201c, \u201cTeknik Elektrik\u201c \u201cSisteme kondicionimi\u201c, \u201cmenaxher\u00eb nd\u00ebrtimi dhe transporti tok\u00ebsor dhe detar\u201c, \u201cspecialist rrjetesh dhe informatik\u00eb praktike\u201c, e shum\u00eb deg\u00eb t\u00eb tjera. Ofrohen programe studimi bachelor ne shkencat teknike mjek\u00ebsore si Infermieri, Fizioterapi, Mami, Navigacion dhe Menaxhim detar, etj., dhe pjesa m\u00eb e madhe e k\u00ebtyre t\u00eb diplomuarve p\u00ebrfundojn\u00eb n\u00eb v\u00ebndet e BE. <\/p>\n<p>N\u00eb munges\u00eb t\u00eb politikave t\u00eb duhura mb\u00ebshtet\u00ebse n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, mendoj se dhe vet\u00eb tregu i pun\u00ebs ka nj\u00eb rol. Universiteti b\u00ebn p\u00ebrpjekje t\u00eb bashk\u00ebpunoj\u00eb, por bashk\u00ebpunimi duhet t\u00eb jet\u00eb dykah\u00ebsh. N\u00eb momentin kur tregu ka nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr fuqi pun\u00ebtore e p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebr punonj\u00ebs t\u00eb kualifikuar sipas sektor\u00ebve, vet\u00eb tregu duhet t\u00eb jet\u00eb me aktiv dhe t\u00eb ofrohet pran\u00eb Universiteteve. Nj\u00eb sh\u00ebmbull tipik i p\u00ebrfshirjes s\u00eb tregut t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb arsimin profesional \u00ebsht\u00eb Gjermania e cila \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb lider t\u00eb arsimimit prfesional (vocational education). N\u00eb Gjermani, aft\u00ebsimi profesional siguron p\u00ebrfshirjen e tregut t\u00eb pun\u00ebs dhe pun\u00ebsim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm. Nga ana tjet\u00ebr, institucionet e arsimit t\u00eb lart\u00eb duhet t\u00eb sigurojn\u00eb q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb aft\u00ebsi t\u00eb larta profesionale n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb k\u00ebrkesave t\u00eb tregut t\u00eb pun\u00ebs. Nj\u00eb metod\u00eb p\u00ebr t\u00eb kap\u00ebrcyer k\u00ebt\u00eb sfid\u00eb \u00ebsht\u00eb forcimi i programeve duale t\u00eb arsimit professional, sistem i cili kombinon trainimin professional me nj\u00eb diplome t\u00eb integruar n\u00eb sistemin akademik bachelor. N\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtij sistemi, tregu i pun\u00ebs b\u00ebhet bashk\u00ebkontribues n\u00eb p\u00ebrgatitjen e student\u00ebve n\u00eb programet profesionale dhe n\u00eb fund p\u00ebrfitimi \u00ebsht\u00eb se ata tashm\u00eb kan\u00eb nj\u00eb grup t\u00eb rinjsh t\u00eb gatsh\u00ebm p\u00ebr tu integruar direkt n\u00eb tregun e pun\u00ebs. <\/p>\n<p>Aktualisht n\u00eb Shqip\u00ebri ky model ekziston n\u00ebp\u00ebrmjet programeve t\u00eb studimeve t\u00eb integruara me praktik\u00ebn. Dhe n\u00eb Universitetin e Durr\u00ebsit jan\u00eb 3 programe t\u00eb tilla. Fatkeq\u00ebsisht interesi nga tregu nuk ka qen\u00eb n\u00eb nivelin e k\u00ebrkuar. Mbase dhe ngjarjet e tilla si t\u00ebrmeti i vitit 2019 dhe Pandemia e Covid-19 kan\u00eb patur efektet e tyre n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim. Kompanit\u00eb mb\u00ebshtesin student\u00ebt p\u00ebrgjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb studimeve (sigurisht e gjitha kjo e rregulluar me kontrata) dhe u ofrojn\u00eb atyre mund\u00ebsine e zhvillimit t\u00eb praktikave profesionale, dhe n\u00eb fund student\u00ebt jan\u00eb direkt t\u00eb pun\u00ebsuar nga kompanit\u00eb. Ky model mendoj se duhet t\u00eb zgjerohet dhe duhet t\u00eb aplikohet, dhe bashk\u00ebpunimi Universitet- treg pune, duhet t\u00eb intensifikohet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb edhe kompanit\u00eb sigurojn\u00eb personel t\u00eb kualifkuar me dijet specifike q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ata. <\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb koha q\u00eb Universitetet dhe tregu i pun\u00ebs t\u00eb rrisin n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb bashk\u00ebpunimin e tyre! Dhomat e treg\u00ebtis\u00eb dhe industris\u00eb duhet t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb si nj\u00eb promotor n\u00eb rritjen e m\u00ebtejshme t\u00eb k\u00ebtij bashk\u00ebpunimi. Praktika q\u00eb aktualisht kemi me dhom\u00ebn e Industris\u00eb dhe treg\u00ebtis\u00eb n\u00eb Durr\u00ebs \u00ebsht\u00eb positive, por mendoj se ky bashk\u00ebpunim duhet t\u00eb konkretizohet me bashk\u00ebpunime konkrete Universtet \u2013 treg pune. P\u00ebrfitimi \u00ebsht\u00eb i dyansh\u00ebm. Le t\u00eb shpresojm\u00eb q\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebpunim i till\u00eb do t\u00eb ndikoj\u00eb dhe n\u00eb frenimin e largimit t\u00eb t\u00eb rinjve nga ky v\u00ebnd\u2026<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/C96CD38E-840E-4239-A690-F4F9F677F51A-300x225.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" class=\"alignnone size-medium wp-image-8773\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/C96CD38E-840E-4239-A690-F4F9F677F51A-300x225.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/C96CD38E-840E-4239-A690-F4F9F677F51A-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/C96CD38E-840E-4239-A690-F4F9F677F51A-768x576.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/C96CD38E-840E-4239-A690-F4F9F677F51A-860x645.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/C96CD38E-840E-4239-A690-F4F9F677F51A.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb sot sip\u00ebrmarr\u00ebsit anemban\u00eb v\u00ebndit ankohen p\u00ebr munges\u00eb t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore. Ankohen nd\u00ebrtuesit se nuk kan\u00eb njer\u00ebz p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar nevojat q\u00eb kompanit\u00eb e tyre kan\u00eb p\u00ebr mbulimin e v\u00ebllimit t\u00eb punimeve. E nj\u00ebjta gj\u00eb tashme n\u00eb sektorin e turizmit. S\u00ebrish bizneset ankohen se nuk gjejn\u00eb kamarier\u00eb e menaxher\u00eb t\u00eb kualifikuar p\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8774,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-8772","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-opinione"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8772","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8772"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8772\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8775,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8772\/revisions\/8775"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}