{"id":87670,"date":"2025-03-15T12:50:13","date_gmt":"2025-03-15T12:50:13","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=87670"},"modified":"2025-03-15T12:50:13","modified_gmt":"2025-03-15T12:50:13","slug":"zgjedhja-e-kryepeshkopit-te-ri-te-koash-it","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/03\/15\/zgjedhja-e-kryepeshkopit-te-ri-te-koash-it\/","title":{"rendered":"Zgjedhja e kryepeshkopit t\u00eb ri t\u00eb KOASh-it"},"content":{"rendered":"<p>Nga Foti Cici<\/p>\n<p>Nes\u00ebr zgjidhet kryepeshkopi i ri i Kish\u00ebs Ortodokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb (KOASh), n\u00eb nj\u00eb mbledhje t\u00eb mbyllur t\u00eb Sinodit t\u00eb KOASh-it, ku shtat\u00eb kryeprift\u00ebrinjt\u00eb do t\u00eb votojn\u00eb kryetarin e tyre.<\/p>\n<p>T\u00eb shtat\u00eb kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb kandidojn\u00eb, p\u00ebr vet\u00ebm kat\u00ebr prej tyre jan\u00eb shfaqur si kandidat\u00eb q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb mb\u00ebshtetje:<\/p>\n<p>Fatmir Abedin Pelushi (Mitropoliti i Kor\u00e7\u00ebs, Joani)<br \/>\nArtan Lufti Merdani (Mitropliti i Elbasanit, Andoni)<br \/>\nAdrian Pelivan Hyka (Mitropoliti i Fierit, Nikolla)<br \/>\nEnkeled Gjolek Mamaj (Peshkopi i Kruj\u00ebs, Anastasi). <\/p>\n<p>P\u00ebr sa u p\u00ebrket tre t\u00eb tjer\u00ebve, dy jan\u00eb grek\u00eb dhe nj\u00ebri shqiptar, Mitropoliti i Beratit, Asti BakallBashi, i cili nuk p\u00ebrfillet p\u00ebr kandidat nga asnj\u00ebra pal\u00eb, p\u00ebr arsye t\u00eb problemeve t\u00eb r\u00ebnda me sh\u00ebndetin mendor. Ai ka dhunuar brenda n\u00eb kish\u00eb (me grushta) disa klerik\u00eb, kur nuk i merrte rregullisht ila\u00e7et. Ka pasur edhe raste kur kan\u00eb sjell\u00eb psikiat\u00ebr fshehtas nga Greqia, p\u00ebr ta qet\u00ebsuar me gjilp\u00ebra\u2026<\/p>\n<p>P\u00ebr sa u p\u00ebrket dy grek\u00ebve q\u00eb jan\u00eb an\u00ebtar\u00eb t\u00eb Sinodit, mitropoliti 85-vje\u00e7ar i Gjirokastr\u00ebs dhe mitropoliti titullar n\u00eb Kryepeshkopat\u00eb, k\u00ebta  p\u00ebrjashtohen nga kandidimi, por jo sepse i pengon Statuti, apo se nuk i duan shqiptar\u00ebt, por se sh\u00ebrbimet e posa\u00e7me greke q\u00eb drejtojn\u00eb KOASh-in e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb qart\u00eb: Kryepeshkopi i ri duhet t\u00eb jet\u00eb shqiptar, i em\u00ebruar prej tyre, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb shkomb\u00ebtarizimi i komunitetit ortodoks dhe projektet e shumta n\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapen edhe m\u00eb gjer\u00eb dhe t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb suksesshme. <\/p>\n<p>P\u00ebrndryshe, nj\u00eb kryepeshkop tjet\u00ebr grek do t\u00eb krijonte nj\u00eb problem imazhi, duke ushqyer grupime t\u00eb ndryshme politike p\u00ebr ta kapur si tem\u00eb p\u00ebrfitimi, duke b\u00ebr\u00eb zhurm\u00eb mbi komb\u00ebsin\u00eb e kryepeshkopit t\u00eb ri, gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb shkakonte ngadal\u00ebsime n\u00eb projektet greke n\u00eb Shqip\u00ebri, por dhe investime m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha greke p\u00ebr t\u2019u mbyllur goj\u00ebn \u201cnacionalist\u00ebve\u201d.<\/p>\n<p>*   *   *<\/p>\n<p>P\u00ebr parantez\u00eb, kjo ndodhi me \u201cautoqefalist\u00ebt\u201d n\u00eb vitet 1990, t\u00eb cil\u00ebt b\u00ebn\u00eb shum\u00eb rr\u00ebmuj\u00eb me Janullatosin, madje pushtuan edhe nj\u00eb kish\u00eb n\u00eb Elbasan, por n\u00eb vijim u blen\u00eb dhe e ky\u00e7\u00ebn.<\/p>\n<p>Shteti grek ka shum\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb bot\u00ebn shqiptare, n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb diaspor\u00eb, sidomos me politikan\u00ebt, dhe ata e din\u00eb shum\u00eb mir\u00eb se shqiptar\u00ebt jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00eb n\u00eb k\u00ebsi pun\u00ebsh. <\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, t\u00eb gjitha partit\u00eb jan\u00eb t\u00eb interesuara n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen ortodokse, p\u00ebrderisa shumica e projekteve greke n\u00eb Shqip\u00ebri (nd\u00ebrtime kishash, institucionesh ortodokse, varrezash ushtarake, mbi 500 rroga zyrtare, por edhe qindra rroga t\u00eb fshehta t\u00eb agjentur\u00ebs greke n\u00eb vendin ton\u00eb, etj), b\u00ebhen  me fonde t\u00eb err\u00ebta, t\u00eb cilat futen me m\u00ebnyra t\u00eb paligjshme. <\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb b\u00ebr\u00eb tradit\u00eb q\u00eb shqiptar\u00eb me pozit\u00eb t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb para t\u00eb madhe nga fondet greke q\u00eb futen n\u00eb Shqip\u00ebri, duke filluar q\u00eb nga policit\u00eb kufitare, p\u00ebr t\u00eb kaluar thes\u00ebt me cash, e deri tek politikan\u00eb t\u00eb lart\u00eb, p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb her\u00eb heshtje e her\u00eb vendime shtet\u00ebrore q\u00eb favorizojn\u00eb aktivitetet greqizuese n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/p>\n<p>*   *   *<\/p>\n<p>Zgjedhjet e nes\u00ebrme jan\u00eb protokollare dhe votimi i fsheht\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb aspak i fsheht\u00eb, sepse kryepeshkopi \u00ebsht\u00eb em\u00ebruar e vendosur dhe nuk priten supriza. Edhe pse ka ngr\u00ebnie midis dy an\u00ebtar\u00ebve shqiptar\u00eb t\u00eb Sinodit (luft\u00eb p\u00ebr pla\u00e7k\u00eb), shteti grek e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb qart\u00eb se z\u00ebvend\u00ebsuesi i Janullatosit do t\u00eb jet\u00eb nx\u00ebn\u00ebsi i tij p\u00ebr 33 vjet, Mitropoliti i Kor\u00e7\u00ebs, Joani (Fatmir Abedin Pelushi).<\/p>\n<p>Kushtet e shtetit grek p\u00ebr z\u00ebvend\u00ebsuesin e Janullatosit jan\u00eb p\u00ebrcaktuar q\u00eb para dy dhjet\u00ebvje\u00e7ar\u00ebve, kur Janullatosi ishte 75 vje\u00e7: Kryepeshkopi i ardhsh\u00ebm nuk duhet t\u00eb jet\u00eb nga familje ortodokse, por myslimane, dhe duhet t\u00eb ket\u00eb dh\u00ebn\u00eb prova afatgjata p\u00ebr projektet greke n\u00eb Shqip\u00ebri. <\/p>\n<p>P\u00ebrderisa kandidat\u00ebt e komunitetit ortodoks, shqiptar\u00eb dhe t\u00eb komb\u00ebsive t\u00eb tjera, jan\u00eb p\u00ebrjashtuar, sinodi u plot\u00ebsua gradualisht me shqiptar\u00eb nga familje myslimane, si\u00e7 renditen n\u00eb krye. Edhe n\u00ebse ndodhnin p\u00ebrmbysje politike, apo n\u00ebse kishte nd\u00ebrhyrje nga kisha ruse p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb disa an\u00ebtar\u00eb t\u00eb Sinodit, me q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb zgjedhur dik\u00eb tjet\u00ebr, shteti grek i ka marr\u00eb t\u00eb gjitha masat: T\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e Sinodit jan\u00eb njer\u00ebz t\u00eb shtetit grek, t\u00eb rekrutuar n\u00eb sh\u00ebrbime t\u00eb err\u00ebta. <\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, shteti grek ka liri p\u00ebr t\u00eb em\u00ebruar at\u00eb q\u00eb e meriton m\u00eb tep\u00ebr, sepse Fatmir Pelushi ka dh\u00ebn\u00eb provat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe afatgjata p\u00ebr greqizimin e qarkut kishtar t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs p\u00ebr tre dhjet\u00ebvje\u00e7ar\u00eb; me futjen e greqishtes n\u00eb sh\u00ebrbesa, me hapjen e shkollave greke, me deklarimin t\u00eb mbi 90% t\u00eb klerik\u00ebve si grek\u00eb, me nd\u00ebrtimin e varrezave ushtarake greke, si dhe p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e shkomb\u00ebtarizimit ortodoks n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. <\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, z. Pelushi \u00ebsht\u00eb kandidati m\u00eb i p\u00eblqyer edhe p\u00ebr faktin se nuk ka studiuar n\u00eb Greqi, nuk flet greqisht, gj\u00eb q\u00eb ka ndihmuar shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb imponuar projektet greke n\u00eb Shqip\u00ebri, &#8220;sepse nuk i imponojm\u00eb ne, me minoritar\u00eb grek\u00eb, por b\u00ebhen nga vet\u00eb shqiptar\u00ebt, sepse i duan ata vet\u00eb\u201d&#8230;<\/p>\n<p>*    *    *<\/p>\n<p>Shteti grek nuk pranon t\u00eb b\u00ebj\u00eb bisedime dhe marr\u00ebveshje me shqiptar\u00eb ortodoks\u00eb n\u00eb krye t\u00eb KOASh-it, sepse zyrtarisht nuk njeh nj\u00eb identitet t\u00eb till\u00eb, p\u00ebrndryshe do t\u00eb kund\u00ebrshtonte vetveten: Greqia njeh vet\u00ebm grek\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt i rendisin si greqishtfol\u00ebs dhe shqipfol\u00ebs, si dhe shqiptar\u00eb mysliman\u00eb &#8220;t\u00eb konvertuar nga grek\u00ebt&#8221;. N\u00eb besoren greke feja p\u00ebrcakton komb\u00ebsin\u00eb dhe jo me domosdo gjuha a gjaku. Ky \u00ebsht\u00eb q\u00ebndrimi zyrtar i Greqis\u00eb. <\/p>\n<p>Pasqyra e kryesis\u00eb s\u00eb KOASh-it, me shqiptar\u00eb nga familje myslimane, rr\u00ebzon tez\u00ebn greke t\u00eb Vorio Epirit. Ku jan\u00eb &#8220;qindra mij\u00ebra grek\u00eb&#8221;, apo dhe &#8220;dhjet\u00ebra mij\u00ebra&#8221;, n\u00eb m\u00ebtimin m\u00eb t\u00eb but\u00eb? <\/p>\n<p>Kaq ateist\u00eb, t\u00eb paaft\u00eb dhe t\u00eb paqen\u00eb jan\u00eb grek\u00ebt e &#8220;Vorio Epirit&#8221;, saq\u00eb nuk kan\u00eb sot asnj\u00eb peshkop nga minoriteti grek, edhe pse p\u00ebr 33 vjet Kisha Ortodokse n\u00eb Shqip\u00ebri drejtohet nga shteti grek, me kryepeshkop grek?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Foti Cici Nes\u00ebr zgjidhet kryepeshkopi i ri i Kish\u00ebs Ortodokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb (KOASh), n\u00eb nj\u00eb mbledhje t\u00eb mbyllur t\u00eb Sinodit t\u00eb KOASh-it, ku shtat\u00eb kryeprift\u00ebrinjt\u00eb do t\u00eb votojn\u00eb kryetarin e tyre. T\u00eb shtat\u00eb kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb kandidojn\u00eb, p\u00ebr vet\u00ebm kat\u00ebr prej tyre jan\u00eb shfaqur si kandidat\u00eb q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb mb\u00ebshtetje: Fatmir Abedin Pelushi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":87671,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-87670","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87670","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87670"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87670\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87672,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87670\/revisions\/87672"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87671"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}