{"id":87513,"date":"2025-03-10T16:39:38","date_gmt":"2025-03-10T16:39:38","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=87513"},"modified":"2025-03-10T16:39:38","modified_gmt":"2025-03-10T16:39:38","slug":"irena-beqiraj-europa-ne-zgrip-te-ekzistences-si-treg-i-perbashket","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2025\/03\/10\/irena-beqiraj-europa-ne-zgrip-te-ekzistences-si-treg-i-perbashket\/","title":{"rendered":"Irena Beqiraj\/ Europa n\u00eb zgrip t\u00eb ekzistenc\u00ebs si treg i p\u00ebrbashk\u00ebt!"},"content":{"rendered":"<p>Q\u00eb prej viteve 80-t\u00eb receta e zhvillimit  ekonomik ka qen\u00eb Konsensusi i Washingtonit i cili mb\u00ebshtetej n\u00eb pik\u00ebpamjet  neoliberale t\u00eb zhvillimit.<br \/>\nEdhe politikat q\u00eb p\u00ebrfshihesin n\u00eb paket\u00ebn zhvillimore neoliberale kan\u00eb rezultuar t\u00eb sukseshme p\u00ebrsa I p\u00ebrket reduktimit t\u00eb varferis\u00eb, ose  n\u00eb kalimin e shum\u00eb kombeve nga vende me te ardhura t\u00eb ulta n\u00eb vende me t\u00eb ardhura t\u00eb mesme p\u00ebr frym\u00eb<\/p>\n<p> Por ka rezultuar se politikat e Konsensusit t\u00eb Washingtonit :<\/p>\n<p>1. Nuk garantojn\u00eb m\u00eb zhvillimin me arritjen e k\u00ebtij stadi, pasi p\u00ebr t\u00eb kaluar n\u00eb vend me t\u00eb ardhura t\u00eb larta p\u00ebr frym\u00eb duhet q\u00eb ekonomit\u00eb t\u00eb fitojn\u00eb aftesin\u00eb p\u00ebr inovacion. K\u00ebshtu nga 101 vende q\u00eb ishin ne vendet me t\u00eb ardhura t\u00eb mesme per frym\u00eb 89 kan\u00eb ngecur n\u00eb nivelin e vendeve me t\u00eb ardhura t\u00eb mesme.<br \/>\n2.  Ka luftuar varferin\u00eb por ka nxitur edhe pabarazin\u00eb midis kombeve edhe brenda tyre . Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb zhvillimi nuk ka qen\u00eb qendruesh\u00ebm.<br \/>\n3. N\u00eb politikat  ekonomike rrall\u00eb p\u00ebrfshihej   komponenti I siguris\u00eb  , pasi supozohej se globalizimi , nd\u00ebrvar\u00ebsia ekonomike siguronte paqen.<\/p>\n<p> Nd\u00ebrkoh\u00eb u harrua q\u00eb matra  mbi t\u00eb cil\u00ebn u krijuan insitucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare  pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore ishte : &#8221; fitoni pushtet , respektoni pushtetin , p\u00ebrdoreni pushtetin me zgjuarsi!<br \/>\nN\u00eb suaz\u00ebn e globalizimit disa nga vendet  fituan pushtet ekonomik me t\u00eb madh ekonomik ( kryesisht ato q\u00eb ishin ofruesit me t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb lend\u00ebs s\u00eb par\u00eb, edhe t\u00eb fuqis\u00eb puntore). Nd\u00ebrkoh\u00eb disa prej tyre (si Kina ) prej  t\u00eb arritur vendet e zhvilluara p\u00ebrdoren  politika t\u00eb targetuara industriale edhe b\u00ebn\u00eb superfuqi ekonomike . <\/p>\n<p>T\u00eb pushtuar nga Hubris per\u00ebndimi refuzonte ta njihte pushtetin ekonomik t\u00eb tyre  ne institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare duke mos e respektuar at\u00eb . Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb prej 94 , SHBA e cila ishte n\u00eb Nato pik\u00ebrisht p\u00ebr te mbajtur Rusin\u00eb jasht\u00eb edhe Gjermanin\u00eb n\u00ebn kontroll, filloi ta perdor\u00eb pa zgjuarsi pushtetin e vet .<\/p>\n<p>Esht\u00eb e vertet\u00eb q\u00eb siguria europiane ka qen\u00eb e gargantuar nga SHBA , por nga ana tjet\u00ebr kjo i ka siguruar asaj q\u00eb pozicioni I dollarit si monedha baz\u00eb e rezerv\u00ebs valuatore nd\u00ebrkomb\u00ebtare  t\u00eb mos prekej .<\/p>\n<p>E pra ishte Europa, vetmja q\u00eb humbi edhe pushtetin ekonomik ( duke kaluar n\u00eb vend t\u00eb 3 n\u00eb ekonomin\u00eb bot\u00ebrore )  por edhe l\u00ebshoi  pushtetin gjeopolitik duke mos pasur nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb jashtme neutrale edhe duke qen\u00eb ndjekse e politikave te aleatit t\u00eb saj SHBA-s\u00eb.   <\/p>\n<p>Ndaj me t\u00eb drejt\u00eb sot Macron thot\u00eb se &#8221;  Europa duhet t\u00eb rizbuloj\u00eb shijen e rrezikut t\u00eb ambicjes edhe t\u00eb pushtetit&#8221;<\/p>\n<p>2. A mjafton fondi 800 miliard\u00eb i riarmatimit , qe Europa t\u00eb fitoj\u00eb pushtetin e humbur ?<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa fondi qartazi do te p\u00ebrdorej p\u00ebr investime n\u00eb infrastruktur\u00ebn energjitike edhe ushtarake , duke rritur mundesin\u00eb p\u00ebr inovacion brenda Europ\u00ebs, jo thjesht p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb armatime nga t\u00eb tret\u00ebt, pyetja mbetet si do t\u00eb sigurohet ky fond?<br \/>\nNj\u00eb mund\u00ebsi ishte q\u00eb Banka e Investimeve Europiane t\u00eb emetonte nj\u00eb eurobond europian I cili t\u00eb sigurohet nga Banka Qendrore Europiane . Por n\u00eb kushtet e nj\u00eb ekonomie me premisa  inflacioniste si rezultat I tkurrjes  s\u00eb ofert\u00ebs kjo duket e rrezikshme .<\/p>\n<p> Komisioni Evropian nuk mund t\u00eb emetoj\u00eb as obligacionet e veta , si\u00e7 b\u00ebri p\u00ebr t\u00eb financuar NextGenerationEU, pasi k\u00ebto obligacione t\u00eb Komisionit do ta kishin riskun e lart\u00eb si p\u00ebr investitor\u00ebt ashtu edhe p\u00ebr qeverit\u00eb e shteteve an\u00ebtare.  Investitor\u00ebt  e din\u00eb se  burimet e Komisioni  varet nga madh\u00ebsin\u00eb e kontributeve t\u00eb shteteve an\u00ebtare pra nga  buxhetet e tyre, edhe Komisioni nuk ka asnj\u00eb mekaniz\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ndikuar ne rritjen e buxheteve t\u00eb vendeve an\u00ebtare . Nd\u00ebrsa vendet antare mund ti shohin obligacionet si nj\u00eb   presion te mund\u00ebsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb rritur kontributet e e tyre n\u00eb buxhetin e ardhshem te  BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>Ndaj alternativa e vetme p\u00ebr financimin e programit t\u00eb riarmatimit do t\u00eb ishte krijimi i federat\u00ebs europiane me nj\u00eb qeveri federale t\u00eb zgjedhur, e cila do te kishte fuqi p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb hua dhe p\u00ebr t\u00eb taksuar , si edhe fuqi p\u00ebr imponuar euron si monedh\u00eb po aq t\u00eb r\u00ebndesishme sa dollari te rezerv\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare .<\/p>\n<p>A do te mundet Europa t\u00eb filloj\u00eb realisht t\u00eb mendoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb bashkim federal, nderkoh\u00eb q\u00eb helmi nacionalist edhe populist  ka depertuar ne nje pjes\u00eb te r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb elektoratit europian? <\/p>\n<p>Pa k\u00ebt\u00eb kap\u00ebrcim, si\u00e7 thot\u00eb Draghi &#8220;Europa ka humbur t\u00eb gjitha arsyet e ekzistenc\u00ebs s\u00eb saj si treg i p\u00ebrbashk\u00ebt .<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u00eb prej viteve 80-t\u00eb receta e zhvillimit ekonomik ka qen\u00eb Konsensusi i Washingtonit i cili mb\u00ebshtetej n\u00eb pik\u00ebpamjet neoliberale t\u00eb zhvillimit. Edhe politikat q\u00eb p\u00ebrfshihesin n\u00eb paket\u00ebn zhvillimore neoliberale kan\u00eb rezultuar t\u00eb sukseshme p\u00ebrsa I p\u00ebrket reduktimit t\u00eb varferis\u00eb, ose n\u00eb kalimin e shum\u00eb kombeve nga vende me te ardhura t\u00eb ulta n\u00eb vende me [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":87514,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-87513","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87513","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87513"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87513\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87515,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87513\/revisions\/87515"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}