{"id":8205,"date":"2022-07-07T08:19:37","date_gmt":"2022-07-07T08:19:37","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=8205"},"modified":"2022-07-07T08:19:37","modified_gmt":"2022-07-07T08:19:37","slug":"kriza-ekonomike-ja-profesionet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/07\/07\/kriza-ekonomike-ja-profesionet\/","title":{"rendered":"Kriza ekonomike. Ja profesionet&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Profesionet m\u00eb t\u00eb sigurta gjat\u00eb nj\u00eb krize ekonomike, dhe ato m\u00eb t\u00eb pasigurta <\/p>\n<p>Pandemia, lufta n\u00eb Ukrain\u00eb dhe s\u00eb fundmi kriza e naft\u00ebs jan\u00eb 3 episode t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme q\u00eb na kan\u00eb sjell\u00eb n\u00eb situat\u00ebn aktuale ku: <\/p>\n<p>T\u00eb pasurit mendojn\u00eb si e si t\u00eb sigurojn\u00eb asetet; <\/p>\n<p>Klasa e mesme i druhet mund\u00ebsis\u00eb se inflacioni do t\u2019ua zhvler\u00ebsoj\u00eb kursimet; <\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa klasa e ul\u00ebt, mundohet t\u00eb ruaj\u00eb qet\u00ebsin\u00eb dhe ato pak kursime q\u00eb ka \u2013 n\u00ebse ka. <\/p>\n<p>Racionimi i shpenzimeve tashm\u00eb ka nisur zyrtarisht. <\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb si kjo, \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb mir\u00eb t\u00eb sjellim nd\u00ebrmend episode t\u00eb ngjashme n\u00eb histori p\u00ebr t\u00eb par\u00eb n\u00ebse mund t\u00eb na ndihmojn\u00eb t\u00eb kuptojm\u00eb di\u00e7ka m\u00eb shum\u00eb rreth situat\u00ebs aktuale. <\/p>\n<p>Dhe nuk duhet t\u00eb shohim shum\u00eb larg. Recesioni i vitit 2008-2009 \u00ebsht\u00eb n\u00eb memorien kolektive t\u00eb gjithsecilit prej nesh. <\/p>\n<p>Duke ndjekur k\u00ebt\u00eb vij\u00eb logjike, edhe pse asnj\u00eb profesion nuk \u00ebsht\u00eb 100% i sigurt, m\u00eb posht\u00eb do t\u00eb lexoni rreth disa prej veprimtarive m\u00eb t\u00eb sigurta gjat\u00eb krizave dhe disa prej m\u00eb t\u00eb pasigurtave. <\/p>\n<p>Sipas Byros\u00eb s\u00eb Statistikave t\u00eb Pun\u00ebs n\u00eb SHBA, gjat\u00eb kolapsit ekonomik t\u00eb Wall Street n\u00eb vitin 2007, sektor\u00ebt e nd\u00ebrtimit dhe prodhimit p\u00ebsuan nj\u00eb kriz\u00eb t\u00eb theksuar p\u00ebr sa i p\u00ebrket vendeve t\u00eb pun\u00ebs. <\/p>\n<p>Arsyeja pse mendohet t\u00eb jet\u00eb fakti q\u00eb gjat\u00eb krizave, njer\u00ebzit b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm duke mos b\u00ebr\u00eb shpenzime t\u00eb m\u00ebdha si blerja e nj\u00eb makine apo edhe e nj\u00eb sht\u00ebpie.<br \/>\nN\u00eb fakt profesor Jon Hopkins rreshton 32 profesionet t\u00eb sigurta duke nisur q\u00eb nga psikiat\u00ebr, fizioterapis\u00eb, pun\u00ebtor funeralesh, agjent siguracionesh etj, por do ndalim n\u00eb kat\u00ebr m\u00eb klasiket. <\/p>\n<p>K\u00ebto jan\u00eb disa nga industrit\u00eb q\u00eb kan\u00eb provuar t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb sigurta edhe gjat\u00eb periudhave t\u00eb recesionit apo krizave:<br \/>\nPun\u00ebt n\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsi <\/p>\n<p>Pun\u00ebt n\u00eb administrat\u00eb shtet\u00ebrore <\/p>\n<p>Profesionet e IT dhe teknologji. Arsimi\/m\u00ebsimdh\u00ebnia <\/p>\n<p>Sipas profesorit t\u00eb ekonomis\u00eb n\u00eb John Hopkins University, Laurance Ball, ajo q\u00eb i lidh t\u00eb kat\u00ebrta k\u00ebto fusha \u00ebsht\u00eb mungesa e var\u00ebsis\u00eb ndaj inflacionit dhe\u00a0 ndryshimeve apo luhatjeve n\u00eb normat e interesit. <\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, t\u00eb kat\u00ebrta k\u00ebto fusha p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb sh\u00ebrbime t\u00eb nevojshme vazhdimisht p\u00ebr njer\u00ebzit \u2013 pavar\u00ebsisht ekonomis\u00eb.<br \/>\nN\u00ebse tregu i pun\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb form\u00eb t\u00eb mir\u00eb, njer\u00ebzit jan\u00eb m\u00eb t\u00eb prirur t\u2019i drejtohen shkollave profesionale apo universiteteve n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb aft\u00ebsohen dhe t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb zanat ose profesion dhe t\u00eb b\u00ebhen m\u00eb konkurrues n\u00eb tregun e pun\u00ebs. <\/p>\n<p>Disa nga profesionet m\u00eb t\u00eb pasigurta gjat\u00eb nj\u00eb recesioni? <\/p>\n<p>Nd\u00ebrtimi <\/p>\n<p>Industria e nd\u00ebrtimit \u00ebsht\u00eb tejet e varur ndaj \u2018sh\u00ebndetit t\u00eb nj\u00eb ekonomie\u2019. <\/p>\n<p>N\u00eb momentin q\u00eb njer\u00ebzit e kan\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb marrin kredi apo t\u00eb paguajn\u00eb kredin\u00eb, projektet e nd\u00ebrtimit nuk mund t\u00eb realizohen dot ose lihen pezull. Kjo m\u00eb pas ndikon n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb nivelet e k\u00ebsaj industrie duke nisur nga nd\u00ebrtuesit tek elektricist\u00ebt, kontraktuesit, marangoz\u00ebt etj. <\/p>\n<p>Aredimi i sht\u00ebpis\u00eb <\/p>\n<p>Gjat\u00eb periudhave t\u00eb krizave ekonomike, familjar\u00ebt jan\u00eb m\u00eb pak t\u00eb fokusuar ndaj blerjeve dyt\u00ebsore si\u00e7 jan\u00eb aredimet p\u00ebr t\u00eb sht\u00ebpin\u00eb q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb nj\u00eb divan t\u00eb ri apo nj\u00eb pale perde. <\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, shqet\u00ebsimi kryesor i njer\u00ebzve \u00ebsht\u00eb ose t\u00eb kursejn\u00eb n\u00ebse i kan\u00eb mund\u00ebsit\u00eb, ose t\u00eb racionojn\u00eb shpenzimet duke u fokusuar tek gj\u00ebrat m\u00eb t\u00eb nevojshme si ushqimi, shkollimi apo faturat utilitare. <\/p>\n<p>Industria e makinave <\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00eb krize, njer\u00ebzit mundohen t\u00eb jetojn\u00eb me ato q\u00eb kan\u00eb \u2013 dhe n\u00eb raste t\u00eb caktuara mund edhe t\u00eb shesin disa prej tyre. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja p\u00ebrse nj\u00eb makin\u00eb e re nuk \u00ebsht\u00eb detyrimisht n\u00eb maj\u00eb t\u00eb list\u00ebs s\u00eb njer\u00ebzve gjat\u00eb nj\u00eb krize. Aq m\u00eb pak kur \u00e7mimet e karburanteve luhaten \u00e7do jav\u00eb. <\/p>\n<p>Hoteleri-turizmi <\/p>\n<p>Jo vet\u00ebm gjat\u00eb pandemis\u00eb, por gjat\u00eb \u00e7do recesioni industria e par\u00eb q\u00eb preket \u00ebsht\u00eb hoteleri-turizmi. <\/p>\n<p>Kjo sepse gjat\u00eb periudhave t\u00eb krizave njer\u00ebzit mundohen t\u00eb mos dalin mbr\u00ebmjeve dhe t\u00eb mos shpenzojn\u00eb duke b\u00ebr\u00eb udh\u00ebtime ekstravagante. Edhe lloji i pushimeve ndryshon gjat\u00eb nj\u00eb recesioni, teksa pushuesit mundohen t\u00eb gjejn\u00eb vende m\u00eb ekonomike p\u00ebr t\u00eb shpenzuar disa dit\u00eb pushimi. <\/p>\n<p>Muzika dhe arg\u00ebtimi <\/p>\n<p>Si\u00e7 e pam\u00eb edhe gjat\u00eb pandemis\u00eb, k\u00ebng\u00ebtar\u00ebt p\u00ebsuan nj\u00eb zhg\u00ebnjim t\u00eb madh. Gjat\u00eb krizave njer\u00ebzit mundohen t\u00eb evitojn\u00eb koncertet apo kinemat\u00eb duke u munduar t\u00eb gjejn\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb ekonomike p\u00ebr t\u2019u arg\u00ebtuar apo p\u00ebr t\u00eb shpenzuar koh\u00ebn e lir\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Profesionet m\u00eb t\u00eb sigurta gjat\u00eb nj\u00eb krize ekonomike, dhe ato m\u00eb t\u00eb pasigurta Pandemia, lufta n\u00eb Ukrain\u00eb dhe s\u00eb fundmi kriza e naft\u00ebs jan\u00eb 3 episode t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme q\u00eb na kan\u00eb sjell\u00eb n\u00eb situat\u00ebn aktuale ku: T\u00eb pasurit mendojn\u00eb si e si t\u00eb sigurojn\u00eb asetet; Klasa e mesme i druhet mund\u00ebsis\u00eb se inflacioni do t\u2019ua [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8206,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":{"0":"post-8205","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ekonomia"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8205"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8205\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8207,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8205\/revisions\/8207"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8206"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}