{"id":79334,"date":"2024-06-24T10:23:51","date_gmt":"2024-06-24T10:23:51","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=79334"},"modified":"2024-06-24T10:23:51","modified_gmt":"2024-06-24T10:23:51","slug":"attali-ka-nje-shpjegim-te-vecante-rreth-luftes-se-rusise-ne-ukraine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2024\/06\/24\/attali-ka-nje-shpjegim-te-vecante-rreth-luftes-se-rusise-ne-ukraine\/","title":{"rendered":"Attali ka nj\u00eb shpjegim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb rreth luft\u00ebs s\u00eb Rusis\u00eb n\u00eb Ukrain\u00eb:"},"content":{"rendered":"<p> \u201cAjo q\u00eb po ndodh \u00ebsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe p\u00ebr Ukrain\u00ebn n\u00eb sken\u00ebn gjeopolitike. Ukraina \u00ebsht\u00eb furnizuese e grurit, duke ushqyer Egjiptin dhe shum\u00eb shtete t\u00eb tjera afrikane. Por jo shum\u00eb njer\u00ebz e din\u00eb se Ukraina prodhon 80% t\u00eb misrit, \u00e7ka \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr Kin\u00ebn. Meq\u00eb ra fjala, kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse Kina ka nevoj\u00eb p\u00ebr paqe n\u00eb rajon, pasi misri \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr derrat, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb ushqimin kryesor n\u00eb Kin\u00eb. Rrjedhimisht, kuptojm\u00eb se Ukraina nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shtet dosido, por nj\u00eb shtet ky\u00e7 i politik\u00ebs ushqimore globale, e cila, si\u00e7 e dim\u00eb t\u00eb gjith\u00eb, \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb baz\u00eb p\u00ebr sigurin\u00eb\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Jacques Attali , mendon se kjo kriz\u00eb n\u00eb lindje t\u00eb Europ\u00ebs duhet t\u2019i b\u00ebj\u00eb europian\u00ebt t\u00eb kuptojn\u00eb nj\u00eb gj\u00eb kryesore: nevoj\u00ebn p\u00ebr investime n\u00eb  fush\u00ebn e mbrojtjes. Nd\u00ebrsa interesant \u00ebsht\u00eb parashikimi i tij p\u00ebr at\u00eb q\u00eb do t\u00eb jet\u00eb superfuqia bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>\u201cPo hyjm\u00eb n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku nuk ka asnj\u00eb superfuqi, sakt\u00ebsisht si n\u00eb fund t\u00eb Perandoris\u00eb Romake, ku nuk kishte asnj\u00eb tjet\u00ebr ose n\u00eb shekullin e shtat\u00eb, q\u00eb nuk ishte periudh\u00eb dekadence apo barbarizmi, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb gjithmon\u00eb, por nj\u00eb periudh\u00eb lul\u00ebzimi me shum\u00eb diversitet. Pra k\u00ebtu mund t\u00eb futemi n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb ku tregu do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i fort\u00eb se politikan\u00ebt, kompanit\u00eb v\u00ebrtet do t\u00eb udh\u00ebheqin bot\u00ebn, e cila do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb kaotike. Nuk do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb G7, nuk do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb G20, nuk do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb G2, por do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb G zero. Kjo t\u00eb b\u00ebn t\u00eb mendosh se Europa ka p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e saj p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb histori q\u00eb t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb superfuqi\u201d, thekson ai.<\/p>\n<p>Jacques Attali u ndal dhe n\u00eb  nism\u00ebn e Komunitetit Politik Europian nga  Presidenti Macron, nj\u00eb ide origjinale q\u00eb u parashtrua nga Presidenti Mitterrand, ku ai ka qen\u00eb edhe K\u00ebshilltar i tij n\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>Ai beson se kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ide e mir\u00eb, gjithmon\u00eb n\u00ebse s\u2019do t\u00eb ket\u00eb fatin e s\u00eb par\u00ebs dhe n\u00ebse s\u2019do t\u00eb b\u00ebhen gabimet e s\u00eb par\u00ebs.<br \/>\n\u201cAmerikan\u00ebt b\u00ebn\u00eb t\u00eb pamundur\u00ebn p\u00ebr ta \u201cvrar\u00eb\u201d k\u00ebt\u00eb nism\u00eb. Ata nuk d\u00ebshironin nj\u00eb Europ\u00eb politike t\u00eb fort\u00eb dhe as nj\u00eb Rusi demokratike brenda Europ\u00ebs\u201d,<\/p>\n<p>Sfidat  e Europes<\/p>\n<p>\u201cTri sfidat kryesore t\u00eb s\u00eb nes\u00ebrmes jan\u00eb: ndryshimet klimaterike; rreziqet e luft\u00ebrave dhe diktatur\u00ebs; dhe rreziku i artificializimit t\u00eb jet\u00ebs dhe jo inteligjenca artificiale&#8221;.<\/p>\n<p>Sipas Jacques Attali, \u201ce gjith\u00eb bota do t\u00eb p\u00ebrballet me k\u00ebt\u00eb n\u00eb mes t\u00eb nj\u00eb periudhe ku Kina do t\u00eb ket\u00eb d\u00ebshtuar t\u00eb jet\u00eb numri nj\u00eb n\u00eb bot\u00eb, ku SHBA-t\u00eb do t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb dob\u00ebta se asnj\u00ebher\u00eb, ku India do t\u00eb ket\u00eb zhvillim t\u00eb madh, ku Afrika do t\u00eb jet\u00eb kontinenti num\u00ebr nj\u00eb n\u00eb bot\u00eb p\u00ebr sa i takon popullsis\u00eb. N\u00ebse ne nuk arrijm\u00eb t\u00eb shkojm\u00eb drejt ekonomis\u00eb s\u00eb jet\u00ebs at\u00ebher\u00eb klima do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e nxeht\u00eb, temperatura do t\u00eb jet\u00eb kat\u00ebr grad\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se sot, dhe ndoshta gjysma e njer\u00ebzimit do t\u00eb ndjehet si n\u00eb ferr dhe do t\u00eb zhvendoset. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja q\u00eb duhet ta shmangim k\u00ebt\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen dhe t\u00eb l\u00ebvizim sa m\u00eb shpejt q\u00eb t\u00eb jet\u00eb e mundur n\u00eb drejtim t\u00eb ekonomis\u00eb s\u00eb jet\u00ebs. Dhe n\u00ebse e b\u00ebjm\u00eb k\u00ebt\u00eb n\u00eb Europ\u00eb, mund t\u00eb b\u00ebhemi udh\u00ebheq\u00ebs<br \/>\nt\u00eb bot\u00ebs\u201d.<br \/>\n Jacques Attali<\/p>\n<p>Publikuar nga Dr. Shefqet Deliallisi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cAjo q\u00eb po ndodh \u00ebsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe p\u00ebr Ukrain\u00ebn n\u00eb sken\u00ebn gjeopolitike. Ukraina \u00ebsht\u00eb furnizuese e grurit, duke ushqyer Egjiptin dhe shum\u00eb shtete t\u00eb tjera afrikane. Por jo shum\u00eb njer\u00ebz e din\u00eb se Ukraina prodhon 80% t\u00eb misrit, \u00e7ka \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr Kin\u00ebn. Meq\u00eb ra fjala, kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse Kina [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":79335,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-79334","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79334","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=79334"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79334\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":79336,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79334\/revisions\/79336"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/79335"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=79334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=79334"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=79334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}