{"id":71710,"date":"2024-03-04T09:55:48","date_gmt":"2024-03-04T09:55:48","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=71710"},"modified":"2024-03-04T09:55:48","modified_gmt":"2024-03-04T09:55:48","slug":"inteligjenca-artificiale-mban-premtime-joshese-per-boten-ne-zhvillim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2024\/03\/04\/inteligjenca-artificiale-mban-premtime-joshese-per-boten-ne-zhvillim\/","title":{"rendered":"Inteligjenca Artificiale mban premtime josh\u00ebse p\u00ebr bot\u00ebn n\u00eb zhvillim"},"content":{"rendered":"<p>Mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb rritjen e kapitalit njer\u00ebzor dhe zhvillimin ekonomik, shkruan The Economist<\/p>\n<p>\u00a0Teknologjia e re sjell me vete shpres\u00ebn e \u00ebmb\u00ebl p\u00ebr pasuri m\u00eb t\u00eb madhe dhe prandaj, t\u00eb gjitha vendet hyjn\u00eb n\u00eb gar\u00eb p\u00ebr ta shfryt\u00ebzuar dhe p\u00ebr t\u00eb mos mbetur mbrapa vendeve t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Satya Nadella, drejtuesi i kompanis\u00eb Microsoft, thot\u00eb se nuk mund ta harroj\u00eb faktin se vendlindja e tij India, nuk p\u00ebrfitoi nga Revolucioni Industrial. (Sigurisht q\u00eb prodhuesit indian\u00eb nuk g\u00ebzonin t\u00eb nj\u00ebjtat kushte n\u00eb gar\u00eb. At\u00ebher\u00eb, Britania ishte rivali dhe sundimtari i tyre).<\/p>\n<p>Shum\u00eb teknologji, si kurset e edukimit online, kan\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb buj\u00eb n\u00eb vendet n\u00eb zhvillim, por nuk kan\u00eb nxitur ndonj\u00eb rritje t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb ekonomike. Disa njer\u00ebz shqet\u00ebsohen se edhe Inteligjenca Artificiale do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb zhg\u00ebnjim p\u00ebr jugun e globit.<\/p>\n<p>Deri tani, fituesit e m\u00ebdhenj duket se kan\u00eb qen\u00eb vendet per\u00ebndimore, q\u00eb nxituan p\u00ebr ta shfryt\u00ebzuar teknologjin\u00eb q\u00eb n\u00eb fillim, si edhe firmat startup n\u00eb San Francisko dhe 7 firmat teknologjike \u201cmadh\u00ebshtore\u201d t\u00eb Amerik\u00ebs, ku p\u00ebrfshihet edhe Microsoft dhe q\u00eb e rrit\u00ebn vler\u00ebn totale t\u00eb tregut me plot 4.6 trilion\u00eb dollar\u00eb, q\u00eb nga dalja n\u00eb treg e platform\u00ebs s\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale ChatGPT, n\u00eb n\u00ebntor 2022.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, Inteligjenca Artificiale pritet t\u00eb shnd\u00ebrroj\u00eb edhe jet\u00ebt e njer\u00ebzve n\u00eb vendet n\u00eb zhvillim. Teksa p\u00ebrhapet, kjo teknologji mund t\u00eb rris\u00eb produktivitetin dhe t\u00eb zvog\u00ebloj\u00eb boshll\u00ebqet n\u00eb kapitalin njer\u00ebzor, shum\u00eb m\u00eb shpejt se m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit n\u00eb vendet n\u00eb zhvillim, nuk kan\u00eb pse t\u00eb jen\u00eb marr\u00ebs pasiv\u00eb t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale, por mund t\u2019i japin form\u00eb asaj, sipas nevojave t\u00eb tyre. Efekti m\u00eb i mir\u00eb i mundsh\u00ebm i Inteligjenc\u00ebs Artificiale do t\u00eb ishte rritja e nivelit t\u00eb t\u00eb ardhurave n\u00eb vendet n\u00eb zhvillim, derisa t\u00eb kapej niveli i bot\u00ebs s\u00eb pasur.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Premtimet<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, Inteligjenca Artificiale mbart shum\u00eb premtime t\u00ebrheq\u00ebse p\u00ebr vendet n\u00eb zhvillim. Ashtu si n\u00eb Per\u00ebndim, kjo teknologji do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb mjet i dobish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb gjitha q\u00ebllimet p\u00ebr konsumator\u00ebt dhe pun\u00ebtor\u00ebt, duke e b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb marrjen dhe interpretimin e t\u00eb dh\u00ebnave.<\/p>\n<p>Disa vende pune do t\u00eb eliminohen, por do t\u00eb krijohen t\u00eb reja. P\u00ebr shkak se vendet n\u00eb zhvillim kan\u00eb m\u00eb pak pun\u00ebtor\u00eb zyrash, ndryshimet q\u00eb duhet t\u00eb kryejn\u00eb firmat dhe p\u00ebrfitimet q\u00eb do t\u00eb ken\u00eb ato nga Inteligjenca Artificiale, mund t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb vogla se n\u00eb Per\u00ebndim.<\/p>\n<p>FMN-ja thot\u00eb se nj\u00eb e pesta deri n\u00eb nj\u00eb t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebn e pun\u00ebtor\u00ebve n\u00eb vendet n\u00eb zhvillim, jan\u00eb t\u00eb rrezikuar nga p\u00ebrhapja e teknologjis\u00eb s\u00eb re, krahasuar me nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn n\u00eb vendet e pasura.<\/p>\n<p>Por nj\u00eb p\u00ebrfitim shum\u00eb i madh mund t\u00eb vij\u00eb nga sh\u00ebrbimet publike m\u00eb t\u00eb mira dhe me qasje m\u00eb t\u00eb lart\u00eb. Ekonomit\u00eb n\u00eb zhvillim jan\u00eb frenuar prej koh\u00ebsh nga mungesa e pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb arsimuar dhe t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm.<\/p>\n<p>M\u00ebsuesit e shkollave fillore n\u00eb Indi kan\u00eb dy her\u00eb m\u00eb shum\u00eb nx\u00ebn\u00ebs se koleg\u00ebt amerikan\u00eb, por nuk jan\u00eb t\u00eb pajisur mir\u00eb.<\/p>\n<p>Mjek\u00ebt n\u00eb Afrik\u00eb jan\u00eb t\u00eb pakt\u00eb; ata t\u00eb trajnuar si\u00e7 duhet, jan\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb pakt\u00eb. Breza t\u00eb t\u00ebra f\u00ebmij\u00ebsh marrin nj\u00eb shkollim t\u00eb dob\u00ebt, shum\u00eb njer\u00ebz kan\u00eb sh\u00ebndet t\u00eb dob\u00ebt dhe nuk jan\u00eb t\u00eb aft\u00eb t\u00eb p\u00ebrparojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb treg pune gjithnj\u00eb e m\u00eb global.<\/p>\n<p>Politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit dhe sip\u00ebrmarr\u00ebsit n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn po mundohen t\u00eb gjejn\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr t\u00eb shfryt\u00ebzuar Inteligjenc\u00ebn Artificiale. P\u00ebr shembull, India ka nd\u00ebrthurur Inteligjenc\u00ebn Artificiale me softuer\u00ebt e t\u00eb folurit, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb fermer\u00ebt analfabet\u00eb t\u00eb ndihmohen nga nj\u00eb robot p\u00ebr t\u00eb aplikuar p\u00ebr kredi qeveritare.<\/p>\n<p>Nx\u00ebn\u00ebsit n\u00eb Kenia s\u00eb shpejti do t\u00eb ken\u00eb n\u00eb dispozicion nj\u00eb chatbot q\u00eb do t\u2019i ndihmoj\u00eb me detyrat e sht\u00ebpis\u00eb dhe ky chatbot mund t\u00eb p\u00ebrshtas\u00eb metod\u00ebn e m\u00ebsimdh\u00ebnies me p\u00ebrgjigjet q\u00eb i jep nx\u00ebn\u00ebsi.<\/p>\n<p>Studiuesit n\u00eb Brazil po v\u00ebn\u00eb n\u00eb prov\u00eb Inteligjenc\u00ebn Artificiale n\u00eb fush\u00ebn mjek\u00ebsore q\u00eb do t\u2019i ndihmoj\u00eb punonj\u00ebsit e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor, t\u00eb trajtojn\u00eb m\u00eb shpejt pacient\u00ebt. T\u00eb dh\u00ebnat mjek\u00ebsore t\u00eb grumbulluara n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, mund t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e diagnoz\u00ebs.<br \/>\nN\u00ebse Inteligjenca Artificiale mund t\u2019i b\u00ebj\u00eb njer\u00ebzit n\u00eb vendet m\u00eb t\u00eb varfra m\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm dhe m\u00eb t\u00eb arsimuar, at\u00ebher\u00eb, me kalimin e koh\u00ebs, ata do t\u00eb kapin hapin e vendeve m\u00eb t\u00eb pasura.<\/p>\n<p>K\u00ebto p\u00ebrfitime mund t\u00eb p\u00ebrhapen m\u00eb shpejt se val\u00ebt e m\u00ebparshme t\u00eb teknologjis\u00eb. U desh\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se 50 vjet q\u00eb teknologjit\u00eb e reja t\u00eb shpikura n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XX, t\u00eb arrinin n\u00eb shumic\u00ebn e vendeve.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, Inteligjenca Artificiale do t\u00eb p\u00ebrhapet p\u00ebrmes pajisjeve q\u00eb zot\u00ebrohen tashm\u00eb nga shum\u00eb njer\u00ebz n\u00eb vendet n\u00eb zhvillim: celular\u00ebt smartphone. Me kalimin e koh\u00ebs, chatbot-et do t\u00eb b\u00ebhen shum\u00eb m\u00eb t\u00eb lira p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb dhe bler\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, teknologjia mund t\u00eb p\u00ebrshtatet edhe me nevojat lokale. Deri tani, nuk ka shum\u00eb shenja q\u00eb tregojn\u00eb se Inteligjenca Artificiale po p\u00ebrhapet sipas modelit \u201cfituesi i merr t\u00eb gjitha\u201d si\u00e7 ndodhi me mediat sociale dhe firmat e k\u00ebrkimit n\u00eb internet n\u00eb Amerik\u00eb.<br \/>\nKjo do t\u00eb thot\u00eb se do t\u00eb ket\u00eb shum\u00ebllojshm\u00ebri qasjesh. Disa zhvillues n\u00eb Indi po marrin tashm\u00eb modele per\u00ebndimore dhe po i rregullojn\u00eb ato duke i p\u00ebrshtatur me t\u00eb dh\u00ebnat lokale, p\u00ebr t\u00eb ofruar nj\u00eb sh\u00ebrbim n\u00eb gjuh\u00ebn vendase, duke shmangur kostot e m\u00ebdha kapitale t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb modeleve t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale nga e para.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr ide q\u00eb po merr hov edhe n\u00eb Per\u00ebndim, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtimi i modeleve m\u00eb t\u00eb vogla dhe m\u00eb t\u00eb lira. Nj\u00eb grup m\u00eb i vog\u00ebl aft\u00ebsish, n\u00eb vend t\u00eb aft\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb \u00e7do informacion t\u00eb mundsh\u00ebm, mund t\u2019i p\u00ebrshtatet mjaft mir\u00eb nevojave t\u00eb posa\u00e7me.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, nj\u00eb pajisje mjek\u00ebsore me Inteligjenc\u00eb Artificiale nuk ka nevoj\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb vargje zbavit\u00ebse n\u00eb stilin e William Shakespeare, sepse k\u00ebt\u00eb e b\u00ebn tashm\u00eb ChatGPT me shum\u00eb sukses.<\/p>\n<p>Kjo gj\u00eb k\u00ebrkon fuqi kompjuterike dhe grupe t\u00eb dh\u00ebnash t\u00eb porositura, por mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb p\u00ebrshtatjen e Inteligjenc\u00ebs Artificiale n\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb t\u00eb ndryshme dhe t\u00eb dobishme.<\/p>\n<p>Fitimet<\/p>\n<p>Disa vende po korrin tashm\u00eb fitimet e Inteligjenc\u00ebs Artificiale. Kina vjen e dyta pas Amerik\u00ebs p\u00ebr nga njohurit\u00eb teknologjike dhe xhepat e thell\u00eb t\u00eb gjigant\u00ebve t\u00eb saj t\u00eb internetit. Industria e jashtme e Indis\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrjetoj\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi, pasi disa detyra t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme po merren p\u00ebrsip\u00ebr nga Inteligjenca Artificiale.<\/p>\n<p>Por vendi \u00ebsht\u00eb sht\u00ebpia e shum\u00eb kompanive startup, si dhe e miliona zhvilluesve t\u00eb teknologjis\u00eb dhe qeveria indiane d\u00ebshiron t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb Inteligjenc\u00ebn Artificiale p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar infrastruktur\u00ebn dixhitale.<br \/>\nKjo do t\u00eb thot\u00eb se vendi \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb pozicion t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb inovuar dhe p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrshtatur.<\/p>\n<p>Vendet e Gjirit Persik, si Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Arabia Saudite, d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb nj\u00eb industri t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale teksa po zhvendosen larg naft\u00ebs. Ata tashm\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb kapitalin dhe po importojn\u00eb talentin.<\/p>\n<p>\u00c7do vend do t\u2019i jap\u00eb form\u00eb k\u00ebsaj teknologjie t\u00eb re, sipas m\u00ebnyr\u00ebs dhe nevojave t\u00eb veta. P\u00ebr shembull, chatbot-et kineze jan\u00eb trajnuar p\u00ebr t\u00eb shmangur si tem\u00eb presidentin Xi Jinping; zhvilluesit e Indis\u00eb jan\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb uljen e barrierave gjuh\u00ebsore; vendet e Gjirit Persik po nd\u00ebrtojn\u00eb nj\u00eb model t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale n\u00eb gjuh\u00ebn arabe.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse jugu i globit nuk do t\u00eb arrij\u00eb kurr\u00eb t\u2019i heq\u00eb kuror\u00ebn Amerik\u00ebs, ai mund t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb shum\u00eb nga kjo teknologji e re.<\/p>\n<p>E ardhmja e teknologjis\u00eb<\/p>\n<p>Natyrisht, ka ende shum\u00eb gj\u00ebra q\u00eb mund t\u00eb shkojn\u00eb keq. Teknologjia \u00ebsht\u00eb ende n\u00eb zhvillim. Fuqia kompjuterike mund t\u00eb b\u00ebhet shum\u00eb e shtrenjt\u00eb; t\u00eb dh\u00ebnat lokale duhet t\u00eb grumbullohen dhe t\u00eb ruhen.<\/p>\n<p>Disa praktikues mund t\u00eb mos ken\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e duhur p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga njohurit\u00eb, ose mund t\u00eb mos ken\u00eb nxitjen p\u00ebr t\u00eb provuar gj\u00ebra t\u00eb reja.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse vendet n\u00eb Afrik\u00ebn N\u00ebnsahariane do t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb nga p\u00ebrmir\u00ebsimet n\u00eb kapitalin njer\u00ebzor dhe sh\u00ebrbimet qeveritare, teknologjia do t\u00eb p\u00ebrhapet m\u00eb ngadal\u00eb atje se gjetiu, sepse k\u00ebto jan\u00eb shtete pa lidhje, qeverisje dhe rregullore t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p>Lajmi i mir\u00eb \u00ebsht\u00eb se investimet p\u00ebr t\u00eb shpejtuar p\u00ebrhapjen e inteligjenc\u00ebs Artificiale, do t\u00eb japin shum\u00eb shp\u00ebrblime. Evolucioni i Inteligjenc\u00ebs Artificiale \u00ebsht\u00eb ende i pasigurt, por nuk ka dyshim se kjo teknologji do t\u00eb ket\u00eb shum\u00eb p\u00ebrdorime dhe do t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohet.<\/p>\n<p>Vendet n\u00eb zhvillim kan\u00eb p\u00ebsuar zhg\u00ebnjime m\u00eb par\u00eb. K\u00ebt\u00eb her\u00eb, ato kan\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb mrekullueshme dhe fuqin\u00eb p\u00ebr ta kapur at\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb rritjen e kapitalit njer\u00ebzor dhe zhvillimin ekonomik, shkruan The Economist \u00a0Teknologjia e re sjell me vete shpres\u00ebn e \u00ebmb\u00ebl p\u00ebr pasuri m\u00eb t\u00eb madhe dhe prandaj, t\u00eb gjitha vendet hyjn\u00eb n\u00eb gar\u00eb p\u00ebr ta shfryt\u00ebzuar dhe p\u00ebr t\u00eb mos mbetur mbrapa vendeve t\u00eb tjera. Satya Nadella, drejtuesi i kompanis\u00eb Microsoft, thot\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":71711,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[111],"tags":[],"class_list":{"0":"post-71710","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-technologji"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=71710"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71712,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71710\/revisions\/71712"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/71711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=71710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=71710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=71710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}