{"id":67322,"date":"2023-12-27T10:10:19","date_gmt":"2023-12-27T10:10:19","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=67322"},"modified":"2023-12-27T10:10:19","modified_gmt":"2023-12-27T10:10:19","slug":"dw-ish-presidenti-i-bundestagut-wolfgang-schauble-ka-nderruar-jete-ne-moshen-81-vjecare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/12\/27\/dw-ish-presidenti-i-bundestagut-wolfgang-schauble-ka-nderruar-jete-ne-moshen-81-vjecare\/","title":{"rendered":"DW: Ish-presidenti i Bundestagut, Wolfgang Sch\u00e4uble ka nd\u00ebrruar jet\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn 81-vje\u00e7are."},"content":{"rendered":"<p>Wolfgang Sch\u00e4uble &#8211; shuhet nj\u00eb institucion politik gjerman<\/p>\n<p>Politikani shum\u00eb i njohur gjerman nga radh\u00ebt e Partis\u00eb Kristiandemokrate, Wolfgang Sch\u00e4uble nd\u00ebrroi jet\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn 81-vje\u00e7are. Ai ka mbajtur pozicione shum\u00eb t\u00eb larta shtet\u00ebrore. Ndaj tij \u00ebsht\u00eb kryer edhe nj\u00eb atentat&#8230;<\/p>\n<p>Wolfgang Sch\u00e4uble &#8211; shuhet nj\u00eb institucion politik gjerman<\/p>\n<p>Volker Witting<br \/>\nPolitikani shum\u00eb i njohur gjerman nga radh\u00ebt e Partis\u00eb Kristiandemokrate, Wolfgang Sch\u00e4uble nd\u00ebrroi jet\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn 81-vje\u00e7are. Ai ka mbajtur pozicione shum\u00eb t\u00eb larta shtet\u00ebrore. Ndaj tij \u00ebsht\u00eb kryer edhe nj\u00eb atentat.<\/p>\n<p>Ish-presidenti i Bundestagut, Wolfgang Sch\u00e4uble ka nd\u00ebrruar jet\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn 81-vje\u00e7are. Politikani i CDU u shua\u00a0n\u00eb qet\u00ebsi, pas nj\u00eb s\u00ebmundjeje t\u00eb gjat\u00eb dhe t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, n\u00eb sht\u00ebpi me familjen e tij t\u00eb mart\u00ebn n\u00eb mbr\u00ebmje rreth or\u00ebs 20:00, kumtoi familija. N\u00eb karrier\u00ebn e tij t\u00eb gjat\u00eb politike, Sch\u00e4uble ka mbajtur poste t\u00eb shumta politike n\u00eb institucione t\u00eb ndryshme. Nga skena politike e vendit largohet nj\u00eb institucion i v\u00ebrtet politik. Nj\u00eb politikan me pasion, nj\u00eb person q\u00eb me energji\u00a0e p\u00ebrkushtim ka ushtruar detyrat e tij\u00a0t\u00eb shumta politike. Nj\u00eb njeri q\u00eb nuk u p\u00ebrkul kurr\u00eb nga goditjet e r\u00ebnda t\u00eb fatit.<\/p>\n<p>Wolfgang Sch\u00e4uble (i lindur m\u00eb 1942) ishte di\u00e7ka si vet\u00eb historia politike e Republik\u00ebs Federale t\u00eb\u00a0Gjermanis\u00eb. Politikani i CDU ka qen\u00eb deputet i Bundestagut pa nd\u00ebrprerje q\u00eb nga viti 1972. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rekord: n\u00eb rreth 150 vjet t\u00eb historis\u00eb komb\u00ebtare parlamentare, askush nuk e ka arritur k\u00ebt\u00eb para tij. Nj\u00eb jet\u00eb pa politik\u00eb ishte e paimagjinueshme p\u00ebr Sch\u00e4uble.<\/p>\n<p>&#8220;Un\u00eb jam nj\u00eb parlamentar me pasion\u201d, thoshte ai vazhdimisht. I pyetur n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb se si ndihej q\u00eb kishte form\u00ebsuar politik\u00ebn n\u00eb Bundestag p\u00ebr rreth gjysm\u00eb shekulli, Sch\u00e4uble u p\u00ebrgjigj &#8211; me nj\u00eb buz\u00ebqeshje enigmatike, me syt\u00eb q\u00eb vezullojn\u00eb, e ndoshta edhe me nj\u00eb prekje ironie intelektuale q\u00eb ishte tipike p\u00ebr t\u00eb: &#8220;K\u00ebshtu mund ta shihni se sa arg\u00ebtuese mund t\u00eb jet\u00eb politika\u201d.<\/p>\n<p>Wolfgang Sch\u00e4uble: &#8220;Jeta \u00ebsht\u00eb shpres\u00eb&#8221;<\/p>\n<p>Dy pika kthese form\u00ebsuan jet\u00ebn politike dhe private t\u00eb k\u00ebtij burri nga Badeni: nj\u00eb tentativ\u00eb vrasjeje n\u00eb vitin 1990, e cila e detyroi at\u00eb t\u00eb jetonte n\u00eb karroc\u00eb invalidi\u00a0q\u00eb at\u00ebher\u00eb. Dhjet\u00eb vjet m\u00eb von\u00eb atij iu desh t\u00eb hiqte dor\u00eb nga udh\u00ebheqja e partis\u00eb CDU dhe bashk\u00eb me t\u00eb nga perspektiva p\u00ebr t&#8217;u b\u00ebr\u00eb nj\u00eb dit\u00eb kancelar.<br \/>\nI biri i nj\u00eb politikani lokal t\u00eb CDU-s\u00eb nga Freiburgu ka studiuar p\u00ebr ekonomi dhe m\u00eb von\u00eb u b\u00eb edhe doktor i shkencave juridike. Helmut Kohl, kancelar i sapozgjedhur asokohe, e thirri at\u00eb n\u00eb selin\u00eb e at\u00ebhershme t\u00eb qeveris\u00eb n\u00eb Bonn n\u00eb vitin 1984. Ai u em\u00ebrua shef i Kancelaris\u00eb dhe k\u00ebshtu organizator i pushtetit. N\u00eb vitin 1989, Sch\u00e4uble u b\u00eb Minist\u00ebr i Brendsh\u00ebm, nd\u00ebrsa momenti i p\u00ebrshtatsh\u00ebm politik e katapultoi at\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes. Pas r\u00ebnies s\u00eb Murit, ai luajti nj\u00eb rol ky\u00e7 n\u00eb negocimin e traktatit t\u00eb bashkimit midis Republik\u00ebs Federale t\u00eb Gjermanis\u00eb dhe RDGJ. Vet\u00ebm disa jav\u00eb m\u00eb von\u00eb, m\u00eb 12 tetor 1990, nj\u00eb i s\u00ebmur\u00eb mendor q\u00eblloi me arm\u00eb zjarri dhe e plagosi r\u00ebnd\u00eb Sch\u00e4ublen n\u00eb nj\u00eb tubim elektoral. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb ai ka qen\u00eb n\u00eb nj\u00eb karroc\u00eb invalidi &#8211; i paralizuar nga rruaza e tret\u00eb torakale e posht\u00eb.<\/p>\n<p>Dor\u00ebzimi nuk ishte opsion p\u00ebr t\u00eb! Ai nuk hezitoi shum\u00eb gjat\u00eb. Tha me vete: &#8220;Nuk mund ta ndryshoj fatin, por do t\u00eb jetoj sa t\u00eb jem gjall\u00eb\u201d. Gjasht\u00eb jav\u00eb pas sulmit, ai dha konferenc\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb p\u00ebr shtyp nd\u00ebrsa ishte ulur n\u00eb nj\u00eb karroc\u00eb invalidi.<\/p>\n<p>Vorbulla e afer\u00ebs s\u00eb donacioneve t\u00eb partis\u00eb CDU<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1998, Wolfgang Sch\u00e4uble u b\u00eb kryetar i CDU-s\u00eb. Kancelari Helmut Kohl vazhdimisht theksonte se do t\u00eb d\u00ebshironte q\u00eb Sch\u00e4uble t\u00eb ishte pasardh\u00ebsi i tij si kancelar. Gj\u00ebrat rrodh\u00ebn\u00a0ndryshe. N\u00eb fund t\u00eb vitit 1999 u b\u00eb e ditur se kishte donacione t\u00eb paligjshme partiake p\u00ebr CDU dhe llogari sekrete gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb kancelarit Helmut Kohl. Vet\u00ebm disa jav\u00eb m\u00eb von\u00eb, Wolfgang Sch\u00e4uble pranoi se kishte marr\u00eb 100.000 euro nga nj\u00eb tregtar arm\u00ebsh p\u00ebr fondet e fshehta t\u00eb CDU-s\u00eb. Ai dha dor\u00ebheqje nga posti i kryetarit t\u00eb partis\u00eb. Ishte kjo nj\u00eb &#8220;goditje e fort\u00eb\u201d, tha Sch\u00e4uble n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb me NZZ.<\/p>\n<p>Minist\u00ebr me parime<br \/>\nGjat\u00eb viteve kur CDU ishte n\u00eb opozit\u00eb (1998-2005), Wolfgang Sch\u00e4uble u p\u00ebrqendrua n\u00eb politik\u00ebn e jashtme dhe t\u00eb siguris\u00eb. N\u00eb koalicionin e madh nga viti 2005, ai fillimisht u b\u00eb minist\u00ebr i Brendsh\u00ebm e m\u00eb pas edhe minist\u00ebr i Financave. Opozita e quante ate &#8220;nj\u00eb qen i ashp\u00ebr&#8221;. P\u00ebr shembull, ai mb\u00ebshteti nj\u00eb ligj t\u00eb siguris\u00eb s\u00eb aviacionit q\u00eb mund\u00ebsonte rr\u00ebzimin e nj\u00eb avioni q\u00eb \u00ebsht\u00eb rr\u00ebmbyer nga terrorist\u00ebt. Propozimi d\u00ebshtoi.<\/p>\n<p>N\u00ebn kujdesin e tij si Minist\u00ebr i Financave (nga viti 2009), kaloi paketa m\u00eb e madhe ligjore e masave shtr\u00ebnguese n\u00eb historin\u00eb e Republik\u00ebs Federale. Wolfgang Sch\u00e4uble nuk b\u00ebri vet\u00ebm miq me k\u00ebt\u00eb vendim. Gjat\u00eb kriz\u00ebs s\u00eb euros, ai\u00a0u b\u00eb armik i shum\u00eb grek\u00ebve sepse vendosi disiplin\u00eb t\u00eb rrept\u00eb kursimesh n\u00eb vend.<\/p>\n<p>Posti m\u00eb i mir\u00eb &#8211; kryetar Parlamenti<\/p>\n<p>N\u00eb tetor 2017, Wolfgang Sch\u00e4uble u b\u00eb president i Bundestagut &#8211; njeriu i dyt\u00eb n\u00eb shtet. Por p\u00ebr t\u00eb ishte ndoshta zgjidhja m\u00eb e mir\u00eb e mundshme. Wolfgang Sch\u00e4uble ishte shum\u00eb i respektuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb post dhe nj\u00eb nga orator\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Me mendjen e tij t\u00eb mpreht\u00eb, kuptimin e thell\u00eb t\u00eb demokracis\u00eb dhe humorit gjerman, ai i drejtonte seancat e Bundestagut si askush tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>&#8220;Parlamentari i pasionuar\u201d ndoshta kishte gjetur pozicionin e tij t\u00eb \u00ebndrrave. Ai edhe p\u00ebr AfD-n\u00eb populiste dhe rebele t\u00eb krahut t\u00eb djatht\u00eb t\u00eb respektonte rregullat parlamentare &#8211; me kund\u00ebrfjalime t\u00eb mprehta, qortime dhe gjoba. Por ai qortonte edhe kancelaren\u00a0Angela Merkelkur ajo e kalonte koh\u00ebn e saj t\u00eb t\u00eb folurit. Sch\u00e4uble ishte nj\u00eb autoritet i padiskutuesh\u00ebm parlamentar dhe i till\u00eb<\/p>\n<p>till\u00eb q\u00ebndroi deri n\u00eb fund, edhe pas zgjedhjeve t\u00eb vitit 2021 kur ishte vet\u00ebm nj\u00eb deputet &#8220;normal\u201d i Bundestagut. Dikush si Wolfgang Sch\u00e4uble nuk mund ta imagjinonte kurr\u00eb t\u00eb mos ishte m\u00eb an\u00ebtar i Parlamentit.<br \/>\nBurim frym\u00ebzimi edhe n\u00eb pleq\u00ebri<\/p>\n<p>Wolfgang Sch\u00e4uble mbeti nj\u00eb burim idesh, nj\u00eb vizionar politik konservator dhe burim frym\u00ebzimi deri n\u00eb pleq\u00ebri. Ai gjithmon\u00eb k\u00ebrkonte sfida intelektuale. N\u00eb fillim t\u00eb vitit 2021 ai publikoi nj\u00eb lib\u00ebr me titull: &#8220;P\u00ebrvojat e kufijve \u2013 si rritemi n\u00ebp\u00ebr kriza\u201d. Libri \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka si kredo e jet\u00ebs s\u00eb tij si politikan. Ai tregonte kuriozitetin e Sch\u00e4uble-s, i g\u00ebzohej shk\u00ebmbimit t\u00eb argumenteve dhe arg\u00ebtohej me risit\u00eb. Wolfgang Sch\u00e4uble e shihte edhe pandemin\u00eb korona si nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb kap\u00ebrcyer &#8220;pal\u00ebvizshm\u00ebrin\u00eb&#8221; n\u00eb Gjermani. &#8220;Shum\u00eb njer\u00ebz n\u00eb vendin ton\u00eb mendojn\u00eb se ndryshimi \u00ebsht\u00eb i nevojsh\u00ebm&#8221;, thoshte ai.<\/p>\n<p>Nj\u00eb fjali mund t\u00eb jet\u00eb ndoshta edhe lajtmotiv i jet\u00ebs s\u00eb tij: &#8220;Ne kemi lirin\u00eb p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb bot\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jetojm\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, kemi lirin\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb gj\u00ebra t\u00eb m\u00ebdha&#8221;. Wolfgang Sch\u00e4uble besonte n\u00eb k\u00ebt\u00eb, n\u00eb koh\u00ebn e jet\u00ebs s\u00eb tij. Ai la pas vete gruan e tij Ingeborg dhe kat\u00ebr f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/511270cd-5730-4671-b96e-bd31db8ec45a-300x230.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"230\" class=\"alignnone size-medium wp-image-67323\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/511270cd-5730-4671-b96e-bd31db8ec45a-300x230.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/511270cd-5730-4671-b96e-bd31db8ec45a-1024x784.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/511270cd-5730-4671-b96e-bd31db8ec45a-768x588.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/511270cd-5730-4671-b96e-bd31db8ec45a-860x658.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/511270cd-5730-4671-b96e-bd31db8ec45a.jpeg 1074w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/b5d68259-7409-482d-a94e-cfa4260c254e-300x205.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"205\" class=\"alignnone size-medium wp-image-67324\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/b5d68259-7409-482d-a94e-cfa4260c254e-300x205.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/b5d68259-7409-482d-a94e-cfa4260c254e-1024x701.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/b5d68259-7409-482d-a94e-cfa4260c254e-768x526.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/b5d68259-7409-482d-a94e-cfa4260c254e-860x589.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/b5d68259-7409-482d-a94e-cfa4260c254e.jpeg 1063w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/96971fe6-f4e4-412c-b06b-6b552c31c75a-300x231.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"231\" class=\"alignnone size-medium wp-image-67325\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/96971fe6-f4e4-412c-b06b-6b552c31c75a-300x231.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/96971fe6-f4e4-412c-b06b-6b552c31c75a-1024x789.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/96971fe6-f4e4-412c-b06b-6b552c31c75a-768x592.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/96971fe6-f4e4-412c-b06b-6b552c31c75a-860x663.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/96971fe6-f4e4-412c-b06b-6b552c31c75a.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wolfgang Sch\u00e4uble &#8211; shuhet nj\u00eb institucion politik gjerman Politikani shum\u00eb i njohur gjerman nga radh\u00ebt e Partis\u00eb Kristiandemokrate, Wolfgang Sch\u00e4uble nd\u00ebrroi jet\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn 81-vje\u00e7are. Ai ka mbajtur pozicione shum\u00eb t\u00eb larta shtet\u00ebrore. Ndaj tij \u00ebsht\u00eb kryer edhe nj\u00eb atentat&#8230; Wolfgang Sch\u00e4uble &#8211; shuhet nj\u00eb institucion politik gjerman Volker Witting Politikani shum\u00eb i njohur gjerman [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":67326,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-67322","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bota","8":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67322"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67322\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67327,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67322\/revisions\/67327"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/67326"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}