{"id":61723,"date":"2023-10-11T07:32:32","date_gmt":"2023-10-11T07:32:32","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=61723"},"modified":"2023-10-11T07:32:32","modified_gmt":"2023-10-11T07:32:32","slug":"nasa-me-14-tetor-do-te-ndodh-eklipsi-diellor-unazor-jo-ne-evrope-tjetri-ne-vitin-2090","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/10\/11\/nasa-me-14-tetor-do-te-ndodh-eklipsi-diellor-unazor-jo-ne-evrope-tjetri-ne-vitin-2090\/","title":{"rendered":"NASA: M\u00eb 14 tetor do t\u00eb ndodh eklipsi diellor unazor  (jo n\u00eb Evrop\u00eb). Tjetri n\u00eb vitin 2090"},"content":{"rendered":"<p>Unaza e shk\u00eblqyer e zjarrit do t\u00eb jet\u00eb e dukshme n\u00eb tet\u00eb shtete t\u00eb SHBA-s\u00eb k\u00ebt\u00eb tetor <\/p>\n<p>Nj\u00eb eklips diellor unazor ndodh kur H\u00ebna kalon midis Diellit dhe Tok\u00ebs<\/p>\n<p>Harta interaktive zbulon zonat p\u00ebr pamjen m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb eklipsit <\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb jav\u00eb, miliona njer\u00ebz do t\u00eb ken\u00eb mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb shohin ngjarjen m\u00eb emocionuese astronomike t\u00eb vitit, teksa nj\u00eb eklips i rrall\u00eb i &#8216;Unaz\u00ebs s\u00eb Zjarrit&#8217; p\u00ebrfshin hemisfer\u00ebn per\u00ebndimore. <\/p>\n<p>M\u00eb 14 tetor, pjesa m\u00eb e madhe e Amerik\u00ebs Veriore, Jugore dhe Qendrore do t\u00eb trajtohet me nj\u00eb paraqitje t\u00eb shkurt\u00ebr t\u00eb nj\u00eb eklipsi unazor, i cili b\u00ebn q\u00eb Dielli t\u00eb shfaqet si nj\u00eb unaz\u00eb e shk\u00eblqyeshme djeg\u00ebse.<br \/>\nDuke filluar nga ora 09:15 PT, ose ora 16:15 BST, eklipsi do t\u00eb ndjek\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb q\u00eb t\u00eb \u00e7on nga Bregu Per\u00ebndimor i SHBA deri n\u00eb Brazilin Verior dhe Oqeanin Atlantik.<br \/>\nNd\u00ebrsa e gjith\u00eb SHBA-ja do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shoh\u00eb nj\u00eb eklips t\u00eb pjessh\u00ebm, ata n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb shtegut do t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shohin rreth 90 p\u00ebr qind t\u00eb Diellit t\u00eb err\u00ebsuar p\u00ebr deri n\u00eb pes\u00eb minuta. <\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb jet\u00eb hera e par\u00eb n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb dekad\u00eb q\u00eb eklipsi unazor do t\u00eb duket mbi Amerik\u00ebn e Veriut. <\/p>\n<p>Rruga e eklipsit fillon n\u00eb shtetin e Oregonit p\u00ebrpara se t\u00eb udh\u00ebtoj\u00eb drejt bregut per\u00ebndimor n\u00ebp\u00ebrmjet Nevad\u00ebs, Utah, New Mexico dhe Teksas. Ata n\u00eb Kolorado, Arizona, Idaho dhe Kaliforni do t\u00eb ken\u00eb gjithashtu nj\u00eb shans p\u00ebr t\u00eb par\u00eb err\u00ebsimin maksimal t\u00eb Diellit n\u00ebse jan\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn e duhur t\u00eb shtetit. Duke kaluar n\u00ebp\u00ebr SHBA, rruga e eklipsit do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb udh\u00ebtoj\u00eb mbi Meksik\u00eb dhe n\u00eb Amerik\u00ebn e Jugut p\u00ebrmes Kolumbis\u00eb.<\/p>\n<p>Rruga m\u00eb n\u00eb fund do t\u00eb l\u00ebviz\u00eb n\u00ebp\u00ebr nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Brazilit p\u00ebrpara se t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb mbi Oqeanin Atlantik n\u00eb per\u00ebndim t\u00eb diellit. Michael Zeiler, hartograf dhe ndjek\u00ebs i eklipsit n\u00eb\u00a0GreatAmericanEclipse.com, i tha\u00a0Space.com\u00a0q\u00eb njer\u00ebzit q\u00eb p\u00ebrdorin syze eklipsi do t\u00eb shohin qart\u00eb nj\u00eb &#8216;unaz\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyer t\u00eb drit\u00ebs s\u00eb diellit&#8217; gjat\u00eb eklipsit. <\/p>\n<p>Un\u00eb do t\u00eb rekomandoja Parqet Komb\u00ebtare t\u00eb SHBA-s\u00eb n\u00eb zon\u00ebn &#8220;Four Corners&#8221; ku takohen Kolorado, New Mexico, Utah dhe Ariana, sepse \u00ebsht\u00eb nj\u00eb koh\u00eb me diell t\u00eb vitit pas sezonit t\u00eb musoneve dhe para stuhive t\u00eb dimrit&#8221;, tha Zeiler. <\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb ndihmuar gjuetar\u00ebt e rinj t\u00eb eklipsit,\u00a0NASA ka krijuar nj\u00eb gjurmues interaktiv t\u00eb eklipsit\u00a0i cili zbulon zonat m\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr t\u00eb par\u00eb k\u00ebt\u00eb ngjarje fenomenale qiellore. Ai p\u00ebrmban shtresa detajesh q\u00eb entuziast\u00ebt e hap\u00ebsir\u00ebs mund t&#8217;i ndezin ose \u00e7aktivizojn\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb p\u00ebrqindjen e diellit q\u00eb do t\u00eb mbulohet n\u00eb kulmin e eklipsit n\u00eb zona t\u00eb ndryshme. Skygazers gjithashtu mund t\u00eb shohin shtegun dhe format e antumbr\u00ebs &#8211; pjesa m\u00eb e err\u00ebt e hijes dhe ku shfaqet unaza &#8211; dhe gjys\u00ebm, e cila \u00ebsht\u00eb pjesa m\u00eb e ndritshme e hijes, ku \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm vet\u00ebm nj\u00eb eklips i pjessh\u00ebm. <\/p>\n<p>NASA ka p\u00ebrfshir\u00eb gjithashtu nj\u00eb &#8216;widget num\u00ebrimin mbrapsht&#8217;, i cili siguron nj\u00eb koh\u00ebmat\u00ebs se kur eklipsi do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb mbulimin maksimal p\u00ebr \u00e7do qytet.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb e shkakton nj\u00eb eklips diellor? <\/p>\n<p>T\u00eb dy eklipset unazore dhe totale t\u00eb diellit ndodhin kur H\u00ebna hedh hijen e saj mbi nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Tok\u00ebs. Kur dielli, Toka dhe H\u00ebna renditen n\u00eb nj\u00eb vij\u00eb n\u00eb nj\u00eb ngjarje t\u00eb cil\u00ebsuar nga astronom\u00ebt si\u00a0Syzygy, drita q\u00eb udh\u00ebton nga Dielli bllokohet. Nd\u00ebrsa Dielli \u00ebsht\u00eb 400 her\u00eb m\u00eb i madh se H\u00ebna, ai \u00ebsht\u00eb gjithashtu rreth 400 her\u00eb m\u00eb larg, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se H\u00ebna mund ta err\u00ebsoj\u00eb plot\u00ebsisht Diellin gjat\u00eb nj\u00eb eklipsi total. Megjithat\u00eb, gjat\u00eb nj\u00eb eklipsi unazor, H\u00ebna \u00ebsht\u00eb n\u00eb pik\u00ebn e saj m\u00eb t\u00eb larg\u00ebt nga Toka, e quajtur apogje e saj, af\u00ebrsisht 251,000 milje (405,500 km) larg. Kjo do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb H\u00ebna hedh nj\u00eb hije m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl dhe skaji i Diellit \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm nga Toka, duke lejuar q\u00eb nj\u00eb unaz\u00eb zjarri t\u00eb jet\u00eb e dukshme. Si t\u00eb shikoni me siguri eklipsin diellor N\u00ebse keni fatin t\u00eb jeni n\u00eb rrug\u00ebn e eklipsit t\u00eb Unaz\u00ebs s\u00eb Zjarrit t\u00eb vitit 2023, gj\u00ebja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t&#8217;u mbajtur mend \u00ebsht\u00eb se kurr\u00eb nuk duhet ta shikoni direkt Diellin me sy t\u00eb lir\u00eb. Edhe gjat\u00eb eklipsit, Dielli do t\u00eb mbetet po aq i ndritsh\u00ebm dhe ekspozimi do t\u00eb rrezikoj\u00eb d\u00ebmtimin e p\u00ebrhersh\u00ebm t\u00eb syve tuaj. Syzet e zakonshme t\u00eb diellit nuk do t\u00eb ofrojn\u00eb mbrojtje pasi ato nuk mund t\u00eb bllokojn\u00eb mjaftuesh\u00ebm drit\u00ebn.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb par\u00eb eklipsin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt, duhet t\u00eb p\u00ebrdorni syze speciale t\u00eb eklipsit t\u00eb cilat bllokojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb drit\u00eb sesa nj\u00eb pal\u00eb syze t\u00eb zakonshme. P\u00ebrndryshe, mund t\u00eb p\u00ebrdorni nj\u00eb projektor me vrima p\u00ebr t\u00eb projektuar form\u00ebn e eklipsit n\u00eb nj\u00eb flet\u00eb letre ose ekran ku mund t\u00eb shihet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt. P\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb projektor me vrima, b\u00ebni nj\u00eb vrim\u00eb t\u00eb vog\u00ebl n\u00eb nj\u00eb kart\u00eb dhe mbajeni at\u00eb deri te Dielli. Drita do t\u00eb kaloj\u00eb p\u00ebrmes vrim\u00ebs dhe mund t\u00eb projektohet n\u00eb nj\u00eb cop\u00eb letre t\u00eb mbajtur pas saj. <\/p>\n<p>Kur do t\u00eb jet\u00eb i duksh\u00ebm nj\u00eb eklips n\u00eb MB? <\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, nj\u00eb eklips i plot\u00eb diellor \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm \u00e7do 400 vjet nga \u00e7do vend i vet\u00ebm, megjithat\u00eb, eklipset e pjesshme jan\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb t\u00eb zakonshme. Eklipsi i fundit diellor total i Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar ndodhi m\u00eb 11 gusht 1999 dhe mund t\u00eb shihej mbi pjes\u00eb t\u00eb Cornwall dhe Devon nd\u00ebrsa pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb MB p\u00ebrjetuan nj\u00eb eklips t\u00eb pjessh\u00ebm. P\u00ebr t\u00eb par\u00eb eklipsin e pjessh\u00ebm t\u00eb radh\u00ebs nuk do t\u00eb duhet t\u00eb prisni shum\u00eb, pasi nj\u00eb do t\u00eb jet\u00eb i duksh\u00ebm nga MB m\u00eb 29 mars 2025.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, p\u00ebr ata q\u00eb jan\u00eb t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar p\u00ebr t\u00eb par\u00eb nj\u00eb eklips total, pritja juaj do t\u00eb jet\u00eb pak m\u00eb e gjat\u00eb pasi hera tjet\u00ebr q\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb MB do t\u00eb jet\u00eb shtatori i vitit 2090. Eklipsi tjet\u00ebr total q\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb kudo do t\u00eb jet\u00eb vitin e ardhsh\u00ebm m\u00eb 8 prill mbi Meksik\u00eb, SHBA dhe Kanada.<\/p>\n<p>Diagrami i nj\u00eb eklipsi unazor<\/p>\n<p>Eklipsi spektakolar \u00ebsht\u00eb kur nj\u00eb &#8216;unaz\u00eb djeg\u00ebse&#8217; shfaqet n\u00eb qiellin e Tok\u00ebs. Kjo ndodh kur Toka, Dielli dhe H\u00ebna rreshtohen pasi H\u00ebna \u00ebsht\u00eb n\u00eb pik\u00ebn m\u00eb t\u00eb larg\u00ebt nga Toka n\u00eb orbit\u00ebn e saj. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb err\u00ebsoj\u00eb plot\u00ebsisht Diellin, duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb nj\u00eb &#8216;unaz\u00eb djeg\u00ebse&#8217; t\u00eb shfaqet n\u00eb qiell.<br \/>\nKjo tregohet n\u00eb pjes\u00ebn B t\u00eb diagramit n\u00eb t\u00eb majt\u00eb. Ekrani magjeps\u00ebs i drit\u00ebs ndodh \u00e7do gjasht\u00eb muaj ose m\u00eb shum\u00eb, por nuk \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm nga MB q\u00eb nga viti 2003. Her\u00ebn tjet\u00ebr q\u00eb britanik\u00ebt do t\u00eb mund ta shohin do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb 10 qershor 2021, kur do t\u00eb jet\u00eb i duksh\u00ebm n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin. Burimi:\u00a0NASA<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/17d86c65-7f7b-462a-8f3e-c19906d8d3b4-300x223.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"223\" class=\"alignnone size-medium wp-image-61729\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/17d86c65-7f7b-462a-8f3e-c19906d8d3b4-300x223.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/17d86c65-7f7b-462a-8f3e-c19906d8d3b4-1024x761.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/17d86c65-7f7b-462a-8f3e-c19906d8d3b4-768x571.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/17d86c65-7f7b-462a-8f3e-c19906d8d3b4-860x639.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/17d86c65-7f7b-462a-8f3e-c19906d8d3b4.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e489e6a4-1dc6-4a6a-9269-bbac76924a0c-300x249.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"249\" class=\"alignnone size-medium wp-image-61730\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e489e6a4-1dc6-4a6a-9269-bbac76924a0c-300x249.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e489e6a4-1dc6-4a6a-9269-bbac76924a0c-1024x850.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e489e6a4-1dc6-4a6a-9269-bbac76924a0c-768x637.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e489e6a4-1dc6-4a6a-9269-bbac76924a0c-860x713.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e489e6a4-1dc6-4a6a-9269-bbac76924a0c.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/eb545d9a-085a-4be7-9657-9bf75f1e68f6-300x219.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"219\" class=\"alignnone size-medium wp-image-61731\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/eb545d9a-085a-4be7-9657-9bf75f1e68f6-300x219.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/eb545d9a-085a-4be7-9657-9bf75f1e68f6-1024x748.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/eb545d9a-085a-4be7-9657-9bf75f1e68f6-768x561.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/eb545d9a-085a-4be7-9657-9bf75f1e68f6-860x628.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/eb545d9a-085a-4be7-9657-9bf75f1e68f6.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bb48d1bd-fb61-423e-861a-d46361a40e8f-300x207.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"207\" class=\"alignnone size-medium wp-image-61732\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bb48d1bd-fb61-423e-861a-d46361a40e8f-300x207.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bb48d1bd-fb61-423e-861a-d46361a40e8f-1024x706.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bb48d1bd-fb61-423e-861a-d46361a40e8f-768x530.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bb48d1bd-fb61-423e-861a-d46361a40e8f-860x593.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bb48d1bd-fb61-423e-861a-d46361a40e8f.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Unaza e shk\u00eblqyer e zjarrit do t\u00eb jet\u00eb e dukshme n\u00eb tet\u00eb shtete t\u00eb SHBA-s\u00eb k\u00ebt\u00eb tetor Nj\u00eb eklips diellor unazor ndodh kur H\u00ebna kalon midis Diellit dhe Tok\u00ebs Harta interaktive zbulon zonat p\u00ebr pamjen m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb eklipsit K\u00ebt\u00eb jav\u00eb, miliona njer\u00ebz do t\u00eb ken\u00eb mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb shohin ngjarjen m\u00eb emocionuese astronomike t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":61732,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"class_list":{"0":"post-61723","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kryesore"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61723","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61723"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61723\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61734,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61723\/revisions\/61734"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61723"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}