{"id":61139,"date":"2023-10-05T09:48:35","date_gmt":"2023-10-05T09:48:35","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=61139"},"modified":"2023-10-05T09:48:35","modified_gmt":"2023-10-05T09:48:35","slug":"cmimi-nobel-ne-kimi-ja-per-cfare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/10\/05\/cmimi-nobel-ne-kimi-ja-per-cfare\/","title":{"rendered":"\u00c7MIMI NOBEL N\u00cb KIMI\/ Ja p\u00ebr \u00e7far\u00eb&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>P\u00ebrgatiti Muharrem Lala<\/p>\n<p>Per vitin 2023 iu dha Moungi Bawendi,Louis E.Brus dhe Alexey Ekimov p\u00ebr pun\u00ebn e tyre novator n\u00eb pikat kuantike. <\/p>\n<p>-Pikat kuantike jan\u00eb nanokristale,me madh\u00ebsi disa milion\u00ebshe t\u00eb milimetrit,q\u00eb shfaqin veti unike t\u00eb rregulluara nga ligjet e mekanik\u00ebs kuantike.<br \/>\n-Alexey Ekimov,nj\u00eb fizikan rus,i v\u00ebzhgoi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb k\u00ebto nanokristale n\u00eb kristale n\u00eb vitin 1981.K\u00ebto struktura,me vet\u00ebm disa mij\u00ebra atome,shfaqin sjellje t\u00eb ngjashme me atome t\u00eb vetme.Kur stimulohen nga drita ose energjia elektrike,elektronet brenda pikave kuantike hidhen n\u00eb nj\u00eb nivel m\u00eb t\u00eb lart\u00eb energjie dhe l\u00ebshojn\u00eb drit\u00eb kur kthehen n\u00eb gjendjen e tyre origjinale.<br \/>\n-Ngjyra e k\u00ebsaj drite t\u00eb emetuar varet nga madh\u00ebsia,p\u00ebrb\u00ebrja dhe forma e pik\u00ebs kuantike.Ky zbulim \u00e7oi n\u00eb p\u00ebrdorimin e pikave kuantike n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme si ekranet e televizorit,llambat LED dhe mjek\u00ebsia.<br \/>\n-N\u00eb mjek\u00ebsi,pikat kuantike jan\u00eb shfaqur si nj\u00eb mjet i ri p\u00ebr diagnostikimin dhe trajtimin eksperimental t\u00eb kancerit.<br \/>\n-Drita e past\u00ebr e emetuar nga k\u00ebto nanokristale mund t\u00eb ndri\u00e7oj\u00eb indet e tumorit p\u00ebr kirurg\u00ebt.<br \/>\n-Louis E.Brus dhe Moungi Bawendi zhvilluan dhe zot\u00ebruan m\u00eb tej vetit\u00eb e pikave kuantike. Puna e tyre hapi rrug\u00ebn p\u00ebr kompanit\u00eb si Philips dhe Sony q\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorin teknologjin\u00eb kuantike t\u00eb pikave p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar cil\u00ebsin\u00eb e ngjyrave t\u00eb ekraneve t\u00eb tyre.<br \/>\nKy \u00e7mim prestigjioz njeh r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e pikave kuantike n\u00eb aplikime t\u00eb ndryshme shkencore dhe teknologjike.Ai n\u00ebnvizon kontributin e jasht\u00ebzakonsh\u00ebm t\u00eb b\u00ebr\u00eb nga k\u00ebta shkenc\u00ebtar\u00eb n\u00eb avancimin e t\u00eb kuptuarit dhe p\u00ebrdorimit ton\u00eb t\u00eb nanokristaleve.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrgatiti Muharrem Lala Per vitin 2023 iu dha Moungi Bawendi,Louis E.Brus dhe Alexey Ekimov p\u00ebr pun\u00ebn e tyre novator n\u00eb pikat kuantike. -Pikat kuantike jan\u00eb nanokristale,me madh\u00ebsi disa milion\u00ebshe t\u00eb milimetrit,q\u00eb shfaqin veti unike t\u00eb rregulluara nga ligjet e mekanik\u00ebs kuantike. -Alexey Ekimov,nj\u00eb fizikan rus,i v\u00ebzhgoi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb k\u00ebto nanokristale n\u00eb kristale n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":61140,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-61139","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61139"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61141,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61139\/revisions\/61141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}