{"id":60994,"date":"2023-10-03T19:32:42","date_gmt":"2023-10-03T19:32:42","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=60994"},"modified":"2023-10-03T19:32:42","modified_gmt":"2023-10-03T19:32:42","slug":"ardit-gjinali-zgjedhjet-ne-sllovaki-nuk-cenojne-qendrueshmerine-e-aleances-euro-atlantike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/10\/03\/ardit-gjinali-zgjedhjet-ne-sllovaki-nuk-cenojne-qendrueshmerine-e-aleances-euro-atlantike\/","title":{"rendered":"Ardit Gjinali\/ \u201cZgjedhjet n\u00eb Sllovaki nuk c\u00ebnojn\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e aleanc\u00ebs Euro-Atlantike\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Sllovakia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aktor  i ve\u00e7ant\u00eb, nj\u00ebjt\u00eb p\u00ebr pozit\u00ebn politike historike dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb till\u00ebn gjeografike, nj\u00eb shtet i Europ\u00ebs Qendrore, q\u00ebndrimi i s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs   p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb bosht t\u00eb \u201cAleanc\u00ebs Euro-Atlantike \u201c n\u00eb k\u00ebt\u00eb segment gjeografik t\u00eb kontinentit, n\u00eb rastet e koherenc\u00ebs politike me t\u00eb till\u00ebt si n\u00eb shembullin e mb\u00ebshtetjes s\u00eb qart\u00eb ndaj Ukrain\u00ebs ndaj agresionit s\u00eb Kremlinit zyrtar apo \u201cjo i plot\u00eb \u201c n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb q\u00ebndrimit refuzues ndaj njohjes s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs. <\/p>\n<p>Dekada e fundit politike ka sh\u00ebnuar zhvillime q\u00eb karakterizojn\u00eb polarizim komb\u00ebtar politik, reagim shoq\u00ebror, dor\u00ebheqje politike, mosmarr\u00ebveshje nd\u00ebr-institucionale  apo paq\u00ebndrueshm\u00ebri qeveris\u00ebse;- rr\u00ebzimi n\u00eb Parlamentin e vendit n\u00eb fundvitin e shkuar, e qeveris\u00eb s\u00eb drejtuar nga ish-Kryeministri Eduard HEGER duke shkaktuar zgjedhje t\u00eb Parakohshme dhe drejtimin e vendit nga nj\u00eb qeveri kalimtare jo-politike prej pranver\u00ebs  2023 &#8211; shum\u00eb\u00e7ka e p\u00ebrmendur m\u00eb lart\u00eb n\u00eb nj\u00eb dekad\u00eb t\u00eb vrullshme q\u00eb ka shkaktuar paqart\u00ebsi shoq\u00ebrore e reflektuar n\u00eb p\u00ebrs\u00ebritjen e ciklit politik t\u00eb elitave politike , t\u00eb tilla t\u00eb larguara n\u00eb 5 vitet e shkuara p\u00ebrmes protestave t\u00eb fuqishme qytetare. <\/p>\n<p>Korrupsioni , lidhjet e dyshuara t\u00eb politikan\u00ebve t\u00eb nivelit t\u00eb lart\u00eb me segmente mafioze nd\u00ebrkomb\u00ebtare, vrasjet e dyshimta t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb shtypit t\u00eb lir\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsisht t\u00eb gazetarit Jan KUCIAK  dhe reagimi Presidencial p\u00ebr dyshime dhe akuza p\u00ebrkat\u00ebsisht mbi m\u00ebnyr\u00ebn e drejtimit t\u00eb pun\u00ebve p\u00ebrkat\u00ebse nga organet e sh\u00ebrbimit sekret, rasti i shkarkimit t\u00eb ish-shefit t\u00eb Agjensis\u00eb s\u00eb Inteligjenc\u00ebs , Michal ALAC nga Presidentja e vendit CAPUTOVA  n\u00eb fund Gusht t\u00eb k\u00ebtij viti;- element\u00ebt e p\u00ebrmendur m\u00eb lart\u00eb kan\u00eb ndikuar n\u00eb nj\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb vazhdueshme Europiane ndaj vendit t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb Europ\u00ebs Qendrore.<\/p>\n<p>Zgjedhjet e p\u00ebrgjithshme Parlamentare t\u00eb mbajtura m\u00eb 30 Shtator ishin d\u00ebshmia e v\u00ebmendjes s\u00eb Komunitetit Trans-Atlantik mbi rezultatin p\u00ebrfundimtar zgjedhor dhe fuqin\u00eb politike, e tilla rrjedhoj\u00eb e rezultatit zgjedhor , t\u00eb politikanit shum\u00eb t\u00eb diskutuesh\u00ebm, FICO, i nj\u00ebjti i rr\u00ebzuar nga pushteti, i dor\u00ebhequr si shkak i presionit t\u00eb skajsh\u00ebm qytetar p\u00ebrmes protestave t\u00eb pand\u00ebrprera, p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00eb vitin 2018.<br \/>\nN\u00eb zgjedhjet e s\u00eb Shtun\u00ebs, q\u00eb pasuan t\u00eb fundit t\u00eb mbajtura n\u00eb vitin 2020, pjes\u00ebmarrja n\u00eb t\u00eb tillat ishte 68.06 p\u00ebrqind kundrejt 65.8 p\u00ebrqind n\u00eb zgjedhjet e mbajtura tri vite m\u00eb par\u00eb ( Shkurt 2020) , sistem zgjedhor proporcional , me nj\u00eb prag zgjedhor 5 p\u00ebrqind\u00ebsh p\u00ebr partit\u00eb individuale apo 7 p\u00ebrqind p\u00ebr grupin\u201d 2-3 parti koalicioni\u201d ku  n\u00eb  baz\u00eb t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnve zyrtare, FICO, i nj\u00ebjti q\u00eb drejton partin\u00eb e tij politike \u201cSMER- SocialDemokracia \u201d u rendit\u00ebn t\u00eb par\u00ebt me 23.2 p\u00ebrqind,  me numrin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb vendeve t\u00eb fituara n\u00eb Parlamentin Komb\u00ebtar prej 150 vendesh,  shum\u00eb-partiak dhe shum\u00eb-ngjyr\u00ebsh politikisht, nj\u00eb kryesim me pamund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb qeverisur n\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje politike koalicioni pas-zgjedhor.<\/p>\n<p>Partit\u00eb politike m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha  ndjek\u00ebse jan\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsisht \u201c Partia Sllovakia Liberale Progresive\u201d   me 16.98 p\u00ebrqind ,  e renditur e dyta dhe e treta rradhitet partia e majt\u00eb \u201cHLAS-SD\u201d me 14.98 p\u00ebrqind , pro-Europiane e drejtuar nga nj\u00eb politikan me eksperienc\u00eb t\u00eb gjat\u00eb si PELEGRINI , nj\u00eb ish-bashk\u00ebudh\u00ebtar politik  me FICO, ish- Kryeministri dhe ish-lider i \u201cSMER- Socialdemokracia\u201d q\u00eb mund\u00ebsoi  rotacionin e qet\u00eb politik pas zhvillimeve t\u00eb vrullshme me filles\u00eb vitin 2018; parti t\u00eb tjera jan\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsisht -Unioni i Krishter\u00eb (9.02 p\u00ebr qind), L\u00ebvizja Kristian Demokratike (6.91 p\u00ebr qind), Partia p\u00ebr Liri dhe Solidaritet (6.18 p\u00ebr qind) dhe Partia Komb\u00ebtare Sllovake (5.67 p\u00ebr qind);-  partia e tret\u00eb \u201cHLAS-SD\u201d shikohet si mund\u00ebsia e jet\u00ebsimit t\u00eb koalicionit pas-zgjedhor q\u00eb do t\u00eb drejtohej nga FICO, politikani i deklaratave t\u00eb forta politike n\u00eb rang komb\u00ebtar, deklarata n\u00eb nivel retorik q\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb ndihm\u00ebn Sllovake ndaj Kievit zyrtar dhe premtues i nd\u00ebrprerjes s\u00eb mb\u00ebshtetjes ushtarake ndaj t\u00eb nj\u00ebjtit;- deklarata shqet\u00ebsuese q\u00eb zhvendos\u00ebn v\u00ebmendjen e nivelit t\u00eb lart\u00eb t\u00eb politik\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebrkat\u00ebsisht t\u00eb Sekretarit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb NATO, STOLTENBERG apo takimi i Presidentit t\u00eb Ukrain\u00ebs ZELENSKY me Ministrin  e Mbrojtjes s\u00eb Sllovakis\u00eb , p\u00ebrpara zgjedhjeve t\u00eb P\u00ebrgjithshme, n\u00eb Kiev.<br \/>\nSllovakia drejtohet nga nj\u00eb qeveri ekspert\u00ebsh prej muajit Maj 2023, periudh\u00eb kur qeveria e besuar m\u00eb 2020, nuk arriti t\u00eb kalonte mocionin e mosbesimit t\u00eb realizuar nga deputet\u00ebt;- n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, Sllovakia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb demokraci parlamentare me nj\u00eb President q\u00eb zgjidhet nga populli , p\u00ebrkat\u00ebsisht Presidentja CAPUTOVA dhe z\u00ebri politik i s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs nuk do t\u00eb jet\u00eb politikisht n\u00eb uniformitet n\u00ebse Kryeministri i pritsh\u00ebm FICO do t\u00eb rreket t\u00eb jet\u00ebsoj\u00eb retorik\u00ebn si veprim politik, p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00eb  nd\u00ebrprerjen e ndihm\u00ebs ushtarake ndaj Ukrain\u00ebs.<br \/>\nKarakteri njer\u00ebzor dhe politik i veprimit dhe retorik\u00ebs populiste s\u00eb FICO nuk jan\u00eb  n\u00eb koherenc\u00eb, e shkuara politike ka d\u00ebshmuar q\u00eb deklaratat sh\u00ebrbejn\u00eb si protagoniz\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar, por v\u00ebmendja e t\u00eb nj\u00ebjtit mbeten zhvillimet e politik\u00ebs s\u00eb brendshme dhe retorika n\u00eb vetvete nd\u00ebrtohet n\u00eb funksion t\u00eb fitores p\u00ebrmes prekjes s\u00eb ndjeshm\u00ebrive pozitive t\u00eb segmenteve shoq\u00ebrore ndaj Rusis\u00eb, d\u00ebshir\u00ebs sovraniste s\u00eb segmenteve t\u00eb tjera t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb apo loja retorike e FICOS p\u00ebrmes p\u00ebrmendjes s\u00eb shpenzimeve shtet\u00ebrore n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb Ukrain\u00ebs duke zhvendosur sipas tij n\u00eb sfer\u00eb dyt\u00ebsore nevojat e vazhdueshme t\u00eb segmenteve t\u00eb tjera shoq\u00ebrore Sllovake. <\/p>\n<p>Negociatat p\u00ebr krijimin e qeveris\u00eb do t\u00eb jen\u00eb asfare t\u00eb thjeshta dhe t\u00eb nj\u00ebjtat mund t\u00eb zgjaten n\u00eb koh\u00eb, duke p\u00ebrcjell\u00eb nj\u00eb paq\u00ebndrueshm\u00ebri politike, e tilla e pranishme n\u00eb dor\u00ebheqjet apo vot\u00ebbesimet e shpeshta n\u00eb Parlament t\u00eb Kryeministrave t\u00eb ndrysh\u00ebm; &#8211; negociatat p\u00ebr krijimin e qeveris\u00eb pritet t\u00eb ken\u00eb si kusht kryesor vijimin e mb\u00ebshtetjes p\u00ebr Ukrain\u00ebn dhe mos-ndryshimin e aleanc\u00ebs strategjike t\u00eb vendit n\u00eb koherenc\u00eb me aleanc\u00ebn Euro-Atlantike n\u00eb kuad\u00ebr \u201ct\u00eb Ukrain\u00ebs\u201d , k\u00ebrkes\u00eb e pritshme nga partia e tret\u00eb \u201cHLAS-SD \u201d , si nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr krijimin e qeveris\u00eb, nj\u00eb synim i FICO, i rikthyer mes mosbesimit t\u00eb publikut nga politika n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi dhe premtimeve populiste, gjithashtu. <\/p>\n<p>P\u00ebrtej deklaratave populiste, \u00e7\u00ebshtja e Ukrain\u00ebs tejkalon retorik\u00ebn e brendshme politike dhe mbetet nj\u00eb angazhim n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb nj\u00eb politike t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb Unionit p\u00ebr sigurin\u00eb, mbrojtjen territoriale dhe demokracin\u00eb. Negociatat p\u00ebr krijimin e qeveris\u00eb nuk do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb vetmet t\u00eb v\u00ebshtira, negociatat e p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb Unionit me nj\u00eb Kryeminist\u00ebr si FICO nuk do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb lehta, por i nj\u00ebjti ka d\u00ebshmuar ndryshim q\u00ebndrimesh n\u00eb politik\u00ebn e Jashtme, p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00eb q\u00ebndrimin kund\u00ebr aneksimit t\u00eb Krimes\u00eb nga trupat Ruse m\u00eb 2014.<\/p>\n<p>Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i NATO Jens STOLTENBERG do t\u00eb deklaronte si vijon \u201c \u201cUn\u00eb pres dhe jam i bindur se Ukraina dhe Polonia do t\u00eb gjejn\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb me k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje, pa pasur nj\u00eb ndikim negativ n\u00eb mb\u00ebshtetjen ushtarake p\u00ebr Ukrain\u00ebn\u201d dhe q\u00ebndrimi i tij vijon n\u00eb intervist\u00eb \u201c \u201c\u00c7far\u00ebdo qeverie t\u00eb re q\u00eb ata t\u00eb ken\u00eb n\u00eb Sllovaki, ne do t\u00eb vazhdojm\u00eb t\u00eb bisedojm\u00eb n\u00eb takimet e NATO-s,\u201d tha Stoltenberg, \u201cdhe jam i bindur se do t\u00eb gjejm\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr t\u00eb vazhduar t\u00eb ofrojm\u00eb mb\u00ebshtetje \u2013 si\u00e7 kemi b\u00ebr\u00eb pas \u00e7do zgjedhjeje n\u00eb k\u00ebt\u00eb aleanc\u00eb q\u00eb nga fillimi i luft\u00ebs\u201d. Nga ana tjet\u00ebr, vizita e Ministrit t\u00eb Mbrojtjes t\u00eb Sllovakis\u00eb SKLENAR n\u00eb Kiev, pavar\u00ebsisht zhvillimit t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb P\u00ebrgjithshme \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmia dhe mesazhi q\u00eb q\u00ebndrimi mbi Ukrain\u00ebn mund dhe duhet t\u00eb tejkaloj\u00eb llogaritjet e vogla  p\u00ebr agjend\u00ebn politike t\u00eb dit\u00ebs. <\/p>\n<p>Rezultati politik i zgjedhjeve t\u00eb P\u00ebrgjithshme t\u00eb mbajtura t\u00eb Shtun\u00ebn nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb i d\u00ebshir\u00ebshueshmi n\u00eb kontekstin e zhvillimeve politike nd\u00ebrkomb\u00ebtare, por i nj\u00ebjti \u00ebsht\u00eb pasqyr\u00eb e vullnetit t\u00eb votuesit sllovak, i tilli n\u00eb shum\u00ebsi, p\u00ebrtej logove t\u00eb ndryshme ka votuar n\u00eb p\u00ebrkrahje t\u00eb forcave politike pro- Per\u00ebndimore dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsia politike e mandatarit FICO do t\u00eb jet\u00eb leximi i drejt\u00eb politik q\u00eb imponon politikisht nj\u00eb qeveri koalicioni pro-Per\u00ebndimore ,  n\u00eb vijim t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb deritanishme n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb Ukrain\u00ebs.<br \/>\nP\u00ebrtej lajmeve t\u00eb mundshme q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb q\u00ebndrimi polarizues i mandatarit FICO, Sllovakia do t\u00eb vijoj\u00eb n\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebri t\u00eb ruaj\u00eb boshtin politik n\u00eb koherenc\u00eb t\u00eb aleanc\u00ebs Per\u00ebndimore, p\u00ebr nj\u00eb Sllovaki m\u00eb t\u00eb sigurt\u00eb dhe n\u00eb partneritet t\u00eb plot\u00eb vlerash dhe interes politik t\u00eb nd\u00ebsjellt\u00eb me BE dhe NATO.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sllovakia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aktor i ve\u00e7ant\u00eb, nj\u00ebjt\u00eb p\u00ebr pozit\u00ebn politike historike dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb till\u00ebn gjeografike, nj\u00eb shtet i Europ\u00ebs Qendrore, q\u00ebndrimi i s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb bosht t\u00eb \u201cAleanc\u00ebs Euro-Atlantike \u201c n\u00eb k\u00ebt\u00eb segment gjeografik t\u00eb kontinentit, n\u00eb rastet e koherenc\u00ebs politike me t\u00eb till\u00ebt si n\u00eb shembullin e mb\u00ebshtetjes [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":60995,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-60994","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60994"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60996,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60994\/revisions\/60996"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}