{"id":60908,"date":"2023-10-03T08:50:24","date_gmt":"2023-10-03T08:50:24","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=60908"},"modified":"2023-10-03T08:50:24","modified_gmt":"2023-10-03T08:50:24","slug":"sander-jaci-dy-fjale-me-te-zgjeruara-dhe-dy-fakte-qe-pergenjeshtrojne-dy-te-paverteta-qe-lidhen-me-frang-bardhin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/10\/03\/sander-jaci-dy-fjale-me-te-zgjeruara-dhe-dy-fakte-qe-pergenjeshtrojne-dy-te-paverteta-qe-lidhen-me-frang-bardhin\/","title":{"rendered":"Sand\u00ebr Jaci\/ Dy fjal\u00eb m\u00eb t\u00eb zgjeruara dhe dy fakte q\u00eb p\u00ebrg\u00ebnjeshtrojn\u00eb dy t\u00eb pav\u00ebrteta q\u00eb lidhen me Frang Bardhin&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Frang Mark Bardhi lindi n\u00eb Kallmet t\u00eb Madh n\u00eb vitin 1606 n\u00eb M\u00ebhall\u00ebn Kli\u00e7hane e shtrir\u00eb buz\u00eb p\u00ebrroit t\u00eb Mli\u00e7it ku edhe sot rrugica e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb tij mban emrin  &#8220;Rruga Xho Bardhi&#8221; e cila ndodhet n\u00eb m\u00ebhall\u00ebn Kli\u00e7hane dhe t\u00eb \u00e7on tek Shkolla e Mesme &#8220;Frang Bardhi&#8221; q\u00eb \u00ebsht\u00eb jo m\u00eb shum\u00eb se 200 metra larg sht\u00ebpis\u00eb ku u lind Frang Bardhi<br \/>\nN\u00eb kund\u00ebrshtim me injorant\u00ebt (akademik\u00ebt e koh\u00ebs me qellim p\u00ebr t\u00eb mos e th\u00ebn\u00eb kurr\u00eb t\u00eb vertet\u00ebn) ku p\u00ebr Frang Bardhin thon\u00eb se i p\u00ebrket Kallmetit t\u00eb Zadrim\u00ebs dhe kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e pavertet\u00eb e madhe, pasi Kallmeti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fshat krejtsisht autokton, me veshjet e zakonet, kultur\u00ebn e prejardhjen e hershme q\u00eb t\u00eb \u00e7on deri n\u00eb Hungari e q\u00eb nuk ja anekson kurr\u00eb Zadrim\u00ebs e askujt tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7se kufizohet topografisht me Zadrime e fshatra tjera p\u00ebrreth duke u identifikuar me tre kisha q\u00eb secila identifikon prejardhjen dhe historin\u00eb e Kallmetit si : Kisha e Eufemis\u00eb e cila zyrtarizon dhe fest\u00ebn fetare q\u00eb Kallmeti feston i vet\u00ebm si famulli e fshat fest\u00ebn e Eufemis\u00eb pa komshinjt\u00eb Zadrim\u00eb e fshatra p\u00ebrreth Kallmetit q\u00eb e dokumentojn\u00eb k\u00ebt\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ku secili fshat feston fest\u00ebn e vet sipas prejardhjes nga vise t\u00eb ndryshme ndoshta shum\u00eb m\u00eb von\u00eb se Kallmeti t\u00eb vendosur aty ku dikur quhej Kallm, q\u00eb vjen nga fjala kallamishte pasi e gjith\u00eb zona e sidomos Zadrima ishte n\u00ebn uj\u00eb , dmth nj\u00eb k\u00ebnet\u00eb e pabanueshme e kjo tregon hershm\u00ebrin\u00eb e ardhjes e vendosjes t\u00eb fiseve q\u00eb shtegtuan q\u00eb nga Hungaria e larg\u00ebt, pjes\u00ebrisht duke q\u00ebndruar disa koh\u00eb gjat\u00eb rrug\u00ebtimit edhe n\u00eb Kroaci, Malin e Zi  etj, e deri sa u vendosen n\u00eb vendin q\u00eb sot quhet Kallmet<br \/>\nKu si\u00e7 e p\u00ebrshkrova edhe m\u00eb lart vendi ku u lind Frang Bardhi n\u00eb m\u00ebhall\u00ebn Kli\u00e7hane e vendosur n\u00eb an\u00eb t\u00eb p\u00ebrroit t\u00eb Mli\u00e7it flet qart\u00eb p\u00ebr k\u00ebto dy emertime q\u00eb ting\u00ebllojn\u00eb sllavisht p\u00ebr t\u00eb treguar rrug\u00ebtimin e v\u00ebshtir\u00eb e me pengesa e ndalesa n\u00eb vendet sllave t\u00eb prejardhjes se k\u00ebtij fshati deri n\u00eb vendosjen p\u00ebrfundimtare n\u00eb Kallmet .<br \/>\nFrang Bardhi ky talent brilant i etur p\u00ebr dije kreu studimet n\u00eb vitin 1628 n\u00eb Loreto t\u00eb Italis\u00eb , gjithashtu  n\u00eb vitin 1633 si i pari shqiptar n\u00eb kolegjin Urban t\u00eb Propagand\u00ebs FIDE kreu studimet e thelluara duke shk\u00eblqyer n\u00eb njohurit\u00eb e latinishtes dhe italishtes dhe u dekorua p\u00ebr k\u00ebto arritje ku m\u00eb pas n\u00eb vitin 1635 emerohet Ipeshk\u00ebv i Sap\u00ebs n\u00eb Zadrim\u00eb<br \/>\nN\u00eb vitin 1636 Frang Bardhi duke u shquar si patriot, fanatik i identitetit e kultur\u00ebs komb\u00ebtare shqiptare botoj n\u00eb latinisht n\u00eb Venedik Apolonin\u00eb e Sk\u00ebnderbeut duke p\u00ebrg\u00ebnjeshtruar ipeshk\u00ebvin Boshnjak  T. Marnavici q\u00eb shkruante se Skenderbeu nuk \u00ebsht\u00eb shqiptar.<br \/>\nGjithashtu Frang Bardhi si njoh\u00ebs i mir\u00eb i latinishtes shkroj dhe fjalorin e par\u00eb n\u00eb shqip t\u00eb p\u00ebrkthyer nga latinishtja, po k\u00ebshtu autori ka p\u00ebrkthyer shum\u00eb dor\u00ebshkrime fetare q\u00eb s&#8217;u botuan kurr\u00eb, gjithashtu ka l\u00ebn\u00eb mbi 113 fjal\u00eb t\u00eb urta n\u00eb shqip .<br \/>\nMe pak fjal\u00eb un\u00eb nuk mund t&#8217;a p\u00ebrshkruaj n\u00eb pak rreshta k\u00ebt\u00eb njeri t\u00eb madh t\u00eb Kombit ku p\u00ebrendimi i asaj koh\u00eb dhe sot e quan Frangu i Bardh\u00eb i shqiptar\u00ebve i cili ishte shum\u00eb atdhetar, trim, k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs, shkrimtar, historian,  leksikolog, folklorist, etnograf e mbi t\u00eb gjitha luftoj deri n\u00eb fund p\u00ebr identitetin e kultur\u00ebn e Kombit ton\u00eb .<br \/>\nFrang Mark Bardhi i lindur n\u00eb Kallmet t\u00eb Lezh\u00ebs (e jo Zadrim\u00ebs) n\u00eb vitin 1606 vdiq n\u00eb mosh\u00ebn 37 vje\u00e7are n\u00eb Rom\u00eb n\u00eb vitin 1643 .<br \/>\nN\u00ebse dikush, e sidomos media ka interes t\u00eb dij\u00eb m\u00eb shum\u00eb rreth figur\u00ebs se Frang Bardhit ju rekomandoj t\u00eb pyesni historianin dhe thesarin e vertet\u00eb t\u00eb hulumtimeve rreth historis\u00eb q\u00eb lidhet me autorin i cili \u00ebsht\u00eb profesori i nderuar i historis\u00eb z. Zef Toma nga i cili un\u00eb kam fiksuar k\u00ebto q\u00eb sapo i shkrova q\u00eb nga klasa e 6-t\u00eb kur Prosor Zefi shpjegonte e ne nuk ngopeshim se d\u00ebgjuari&#8230;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/d5a0690c-be86-4a8a-8c69-6b27f5302441-236x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"236\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-60909\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/d5a0690c-be86-4a8a-8c69-6b27f5302441-236x300.jpeg 236w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/d5a0690c-be86-4a8a-8c69-6b27f5302441-807x1024.jpeg 807w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/d5a0690c-be86-4a8a-8c69-6b27f5302441-768x974.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/d5a0690c-be86-4a8a-8c69-6b27f5302441-860x1091.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/d5a0690c-be86-4a8a-8c69-6b27f5302441.jpeg 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 236px) 100vw, 236px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e34a1266-fd57-437d-ad94-69cadef19102-300x240.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"240\" class=\"alignnone size-medium wp-image-60910\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e34a1266-fd57-437d-ad94-69cadef19102-300x240.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e34a1266-fd57-437d-ad94-69cadef19102-1024x820.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e34a1266-fd57-437d-ad94-69cadef19102-768x615.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e34a1266-fd57-437d-ad94-69cadef19102-860x688.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/e34a1266-fd57-437d-ad94-69cadef19102.jpeg 1058w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/134055fb-cd6f-4744-940a-11164f0445ad-300x179.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"179\" class=\"alignnone size-medium wp-image-60911\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/134055fb-cd6f-4744-940a-11164f0445ad-300x179.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/134055fb-cd6f-4744-940a-11164f0445ad-1024x611.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/134055fb-cd6f-4744-940a-11164f0445ad-768x458.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/134055fb-cd6f-4744-940a-11164f0445ad-860x513.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/134055fb-cd6f-4744-940a-11164f0445ad.jpeg 1033w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ccf8436b-5c4a-471c-91ad-84dfc2b9ff7f-197x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"197\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-60912\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ccf8436b-5c4a-471c-91ad-84dfc2b9ff7f-197x300.jpeg 197w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ccf8436b-5c4a-471c-91ad-84dfc2b9ff7f-674x1024.jpeg 674w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ccf8436b-5c4a-471c-91ad-84dfc2b9ff7f-768x1167.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ccf8436b-5c4a-471c-91ad-84dfc2b9ff7f.jpeg 818w\" sizes=\"auto, (max-width: 197px) 100vw, 197px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Frang Mark Bardhi lindi n\u00eb Kallmet t\u00eb Madh n\u00eb vitin 1606 n\u00eb M\u00ebhall\u00ebn Kli\u00e7hane e shtrir\u00eb buz\u00eb p\u00ebrroit t\u00eb Mli\u00e7it ku edhe sot rrugica e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb tij mban emrin &#8220;Rruga Xho Bardhi&#8221; e cila ndodhet n\u00eb m\u00ebhall\u00ebn Kli\u00e7hane dhe t\u00eb \u00e7on tek Shkolla e Mesme &#8220;Frang Bardhi&#8221; q\u00eb \u00ebsht\u00eb jo m\u00eb shum\u00eb se 200 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":60913,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-60908","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60908"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60908\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60915,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60908\/revisions\/60915"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}