{"id":60354,"date":"2023-09-27T08:04:49","date_gmt":"2023-09-27T08:04:49","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=60354"},"modified":"2023-09-27T08:04:49","modified_gmt":"2023-09-27T08:04:49","slug":"cmimet-rendojne-me-shume-te-pensionistet-instat-kane-inflacion-me-te-larte-se-mesatarja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/09\/27\/cmimet-rendojne-me-shume-te-pensionistet-instat-kane-inflacion-me-te-larte-se-mesatarja\/","title":{"rendered":"\u00c7mimet r\u00ebndojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb te pensionist\u00ebt; INSTAT: Kan\u00eb inflacion m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se mesatarja"},"content":{"rendered":"<p>Pensionist\u00ebt e vuajn\u00eb rritjen e \u00e7mimeve m\u00eb shum\u00eb se sa pjesa e tjet\u00ebr e popullat\u00ebs, pasi buxheti i tyre mujor \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr i p\u00ebrqendruar n\u00eb blerjen e ushqimeve, q\u00eb jan\u00eb shtrenjtuar ndjesh\u00ebm, sesa t\u00eb mallrave dhe sh\u00ebrbimeve t\u00eb tjera t\u00eb tilla si arsimi dhe arg\u00ebtimi etj.<\/p>\n<p>Anketa e buxhetit t\u00eb familjeve tregon se nga shpenzimet totale mujore 41.3 p\u00ebr qind shkuan p\u00ebr ushqime m\u00eb 2021, kurse p\u00ebr moshat n\u00eb pension pesha e ushqimeve \u00ebsht\u00eb 59 p\u00ebr qind e shpenzimeve mujore.<\/p>\n<p>Sipas matjeve t\u00eb INSTAT, gjat\u00eb periudh\u00ebs qershor 2022- qershor 2023 treguesi zyrtar i inflacionit n\u00eb vendin ton\u00eb ishte 6.9 p\u00ebr qind, nd\u00ebrsa inflacioni i pensionist\u00ebve ishte 8.6 p\u00ebr qind, ose 1.7 pik\u00eb p\u00ebr qind m\u00eb i lart\u00eb se treguesi mesatar.<\/p>\n<p>N\u00eb baz\u00eb t\u00eb nj\u00eb vendimi qeverie t\u00eb vitit 2017 INSTAT mat inflacionin e pensionist\u00ebve p\u00ebr 12 gupe kryesore t\u00eb shpenzimeve mujore, t\u00eb cilat kan\u00eb pesha t\u00eb ndryshme n\u00eb raport me inflacionin mesatar q\u00eb matet n\u00eb rang vendi.<\/p>\n<p>Inflacioni i pensionist\u00ebve u sugjerua nga Instituti i Sigurimeve Shoq\u00ebrore, pasi struktura e shpenzimeve t\u00eb shport\u00ebs n\u00eb moshat mbi 65 vje\u00e7 \u00ebsht\u00eb e ndryshme n\u00eb raport me popullsin\u00eb e p\u00ebrgjithshme.<\/p>\n<p>N\u00eb shport\u00ebn e pensionist\u00ebve shpenzimet p\u00ebr sh\u00ebrbimet arsimore jan\u00eb zero, nd\u00ebrsa p\u00ebr popullat\u00ebn e p\u00ebrgjithshme jan\u00eb 3 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>Arg\u00ebtimi dhe kultura z\u00ebn\u00eb 1 p\u00ebr qind t\u00eb shpenzimeve mujore t\u00eb pensionist\u00ebve, nd\u00ebrsa t\u00eb mesataren e popullsis\u00eb 2.8 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>INSTAT fillimisht dor\u00ebzoi inflacionin e pensionist\u00ebve \u00e7do shkurt p\u00ebr vitin paraardh\u00ebs me q\u00ebllim indeksimin e pensioneve, por me ngjarjet e fundit nga kriza e Covid-19 dhe lufta n\u00eb Ukrain\u00eb, INSTAT ka nj\u00eb tregues t\u00eb p\u00ebrmuajsh\u00ebm p\u00ebr inflacionin e pensionist\u00ebve.<\/p>\n<p>Kjo praktik\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr t\u00eb indeksuar pensionet m\u00eb shum\u00eb se dy her\u00eb n\u00eb vit n\u00ebse ndodhin rritje t\u00eb m\u00ebdha \u00e7mimesh.<\/p>\n<p>T\u00eb ardhurat nga pensioni p\u00ebr mosh\u00ebn e tret\u00eb jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb ul\u00ebta n\u00eb vendin ton\u00eb. T\u00eb dh\u00ebnat zyrtare nga skemat publike t\u00eb pensioneve tregojn\u00eb se pensioni mesatar n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb 39% m\u00eb i ul\u00ebt se n\u00eb Rajon k\u00ebt\u00eb vit.<\/p>\n<p>Sakaq Shqip\u00ebria nuk garanton t\u00eb ardhura minimale p\u00ebr popullsin\u00eb. Legjislacioni nuk e specifikon nj\u00eb pik\u00eb referimi dhe kjo v\u00ebshtir\u00ebson mang\u00ebsit\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhura n\u00eb kategori t\u00eb caktuara ta popullat\u00ebs. Nj\u00eb studim i vitit 2021 porositur nga Avokati i Popullit rekomandoi q\u00eb Shqip\u00ebria duhet t\u00eb jap\u00eb nj\u00eb p\u00ebrkufizim ligjor t\u00eb standardin minimal t\u00eb jetes\u00ebs dhe form\u00ebsimin social.<\/p>\n<p>Avokati i Popullit e p\u00ebrllogariti minimumin jetik 18,500 lek\u00eb n\u00eb muaj p\u00ebr 2022. T\u00eb gjitha pagesat n\u00ebn k\u00ebt\u00eb nivel duke p\u00ebrfshit\u00eb edhe pensionet duhet t\u00eb mbulohen nga qeveria n\u00ebp\u00ebrmjet fondit t\u00eb ndihm\u00ebs ekonomike.<\/p>\n<p>Duke qen\u00eb se nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e pensionist\u00ebve nuk p\u00ebrmbushin kushtet ligjore p\u00ebr pagesa t\u00eb plota te pensionit pasi shumica kan\u00eb punuar n\u00eb informalitet dhe nuk kan\u00eb paguar kontribute, qeveria mund t\u00eb kompensoj\u00eb nga skema e ndihm\u00ebs ekonomike ata q\u00eb marrin pension posht\u00eb minimumit jetik.<\/p>\n<p>Nga data 1 tetor 2023 pensionet n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin do t\u00eb rriten me 8.6 p\u00ebr qind bazuar n\u00eb indeksin e shport\u00ebs s\u00eb pensionist\u00ebve.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.monitor.al\/cmimet-rendojne-me-shume-te-pensionistet-instat-kane-inflacion-me-te-larte-se-mesatarja\/?fbclid=IwAR2xnJCsGQDUJpco3H0UqyFefB7J0NssHZaoGQPCGaIMT0ZVddlB_5XWvd8\">Monitor.al<\/a><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ec0737f1-ed63-483f-912a-7b284e0d88e9-293x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"293\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-60355\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ec0737f1-ed63-483f-912a-7b284e0d88e9-293x300.jpeg 293w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ec0737f1-ed63-483f-912a-7b284e0d88e9-1000x1024.jpeg 1000w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ec0737f1-ed63-483f-912a-7b284e0d88e9-768x786.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ec0737f1-ed63-483f-912a-7b284e0d88e9-860x881.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ec0737f1-ed63-483f-912a-7b284e0d88e9.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 293px) 100vw, 293px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pensionist\u00ebt e vuajn\u00eb rritjen e \u00e7mimeve m\u00eb shum\u00eb se sa pjesa e tjet\u00ebr e popullat\u00ebs, pasi buxheti i tyre mujor \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr i p\u00ebrqendruar n\u00eb blerjen e ushqimeve, q\u00eb jan\u00eb shtrenjtuar ndjesh\u00ebm, sesa t\u00eb mallrave dhe sh\u00ebrbimeve t\u00eb tjera t\u00eb tilla si arsimi dhe arg\u00ebtimi etj. Anketa e buxhetit t\u00eb familjeve tregon se nga [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":60356,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,118],"tags":[],"class_list":{"0":"post-60354","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ekonomia","8":"category-kryesore"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60354"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60358,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60354\/revisions\/60358"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60356"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}