{"id":60241,"date":"2023-09-25T09:07:15","date_gmt":"2023-09-25T09:07:15","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=60241"},"modified":"2023-09-25T09:07:15","modified_gmt":"2023-09-25T09:07:15","slug":"suedi-lamtumire-kompjutere-dhe-tableta-po-libra-dhe-printera-argumentat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/09\/25\/suedi-lamtumire-kompjutere-dhe-tableta-po-libra-dhe-printera-argumentat\/","title":{"rendered":"Suedi\/ Lamtumir\u00eb kompjuter\u00eb dhe tableta: Po libra dhe printera. Argumentat&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7far\u00eb po ndodh n\u00eb shkoll\u00ebn suedeze?<\/p>\n<p>Fillimi i vitit shkollor u sh\u00ebnua nga risi dometh\u00ebn\u00ebse n\u00eb Suedi, me nx\u00ebn\u00ebsit q\u00eb gjet\u00ebn libra t\u00eb printuar n\u00eb tavolina, n\u00eb vend t\u00eb tabletave q\u00eb kishin p\u00ebrdorur deri para disa muajsh. Nj\u00eb ndryshim drejtimi i d\u00ebshiruar fort nga ministrja suedeze e Arsimit, Lotta Edholm, e cila mori detyr\u00ebn 11 muaj m\u00eb par\u00eb: \u201cStudent\u00ebt kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb tekste shkollore \u2013 tha ministrja. Librat fizik\u00eb jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar.\u201d<\/p>\n<p>Plani i ministres p\u00ebr shkollat<\/p>\n<p>Vet\u00ebm vitin e kaluar, Agjencia Komb\u00ebtare e Arsimit prezantoi nj\u00eb plan m\u00ebsimor, q\u00eb do t\u00eb zbatohej deri n\u00eb vitin 2027, ku p\u00ebrfshihej edhe futja e p\u00ebrdorimit t\u00eb tabletave n\u00eb t\u00eb gjitha klasat duke filluar nga \u00e7erdhet. Duke l\u00ebn\u00eb m\u00ebnjan\u00eb planin, ministrja planifikon t\u00eb shkoj\u00eb m\u00eb tej me eliminimin e m\u00ebsimit dixhital p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn 6 vje\u00e7.<\/p>\n<p>Edhe pse student\u00ebt n\u00eb vendin skandinav sh\u00ebnojn\u00eb mbi mesataren evropiane n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e leximit, t\u00eb dh\u00ebnat e 2021 Pirls (Progress in International Reading Literacy Study) theksuan nj\u00eb r\u00ebnie n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e leximit t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve suedez\u00eb t\u00eb klas\u00ebs s\u00eb kat\u00ebrt, t\u00eb cil\u00ebt kaluan nga 555 pik\u00eb n\u00eb vitin 2016, n\u00eb 544 pik\u00eb.<\/p>\n<p>Disa defi\u00e7ite n\u00eb t\u00eb m\u00ebsuarit mund t\u00eb jen\u00eb rezultat i pandemis\u00eb ose reflektojn\u00eb numrin n\u00eb rritje t\u00eb student\u00ebve emigrant\u00eb q\u00eb nuk flasin suedisht si gjuh\u00eb t\u00eb par\u00eb, por p\u00ebrdorimi i tep\u00ebrt i tabletave n\u00eb m\u00ebsimet e shkoll\u00ebs mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb t\u00eb mbeten prapa n\u00eb l\u00ebnd\u00ebt kryesore, thon\u00eb ekspert\u00ebt e arsimit.<\/p>\n<p>Instituti Karolinska p\u00ebr tekstet e shtypura shkollore<\/p>\n<p>Sipas Institutit Suedez Karolinska, nj\u00eb nga universitetet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme mjek\u00ebsore n\u00eb bot\u00eb, \u201cekzistojn\u00eb prova t\u00eb qarta shkencore q\u00eb mjetet dixhitale d\u00ebmtojn\u00eb t\u00eb m\u00ebsuarit e nx\u00ebn\u00ebsve, n\u00eb vend q\u00eb ta p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb at\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Duke komentuar strategjin\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb dixhitalizimit n\u00eb arsim, Universiteti thot\u00eb: \u201cNe besojm\u00eb se fokusi duhet t\u00eb kthehet n\u00eb marrjen e njohurive p\u00ebrmes teksteve t\u00eb shtypura dhe aft\u00ebsive t\u00eb m\u00ebsuesve, n\u00eb vend q\u00eb ta b\u00ebjm\u00eb k\u00ebt\u00eb nga burime dixhitale t\u00eb disponueshme lirisht e q\u00eb nuk jan\u00eb verifikuar p\u00ebr sakt\u00ebsin\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Investimi i qeveris\u00eb suedeze n\u00eb libra t\u00eb shtypur<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar r\u00ebnien e performanc\u00ebs s\u00eb leximit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb klas\u00ebs s\u00eb kat\u00ebrt, qeveria suedeze njoftoi k\u00ebt\u00eb vit nj\u00eb investim me vler\u00eb 685 milion\u00eb korona (60 milion\u00eb euro) p\u00ebr blerjen e librave p\u00ebr shkollat. 500 milion\u00eb korona t\u00eb tjera do t\u00eb shpenzohen \u00e7do vit n\u00eb 2024 dhe 2025 p\u00ebr t\u00eb kthyer librat e shtypur n\u00eb shkolla.<\/p>\n<p>Rikthimi te bazat, jo t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb dakord<\/p>\n<p>Jo t\u00eb gjith\u00eb ekspert\u00ebt jan\u00eb t\u00eb bindur se rikthimi n\u00eb origjin\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e mir\u00eb dhe e duhur p\u00ebr student\u00ebt. Kritika e efekteve t\u00eb teknologjis\u00eb \u00ebsht\u00eb \u201cnj\u00eb l\u00ebvizje popullore mes politikan\u00ebve konservator\u00eb\u201d, tha Neil Selwyn, nj\u00eb profesor edukimi n\u00eb Universitetin Monash n\u00eb Melburn, Australi.<\/p>\n<p>\u201cQeveria suedeze ka t\u00eb drejt\u00eb kur thot\u00eb se nuk ka prova q\u00eb teknologjia p\u00ebrmir\u00ebson t\u00eb m\u00ebsuarit, por mendoj se kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebr shkak se nuk ka prova t\u00eb qarta se \u00e7far\u00eb funksionon me teknologjin\u00eb,\u201d shtoi Selwyn. \u201cTeknologjia \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb rrjeti v\u00ebrtet kompleks faktor\u00ebsh arsimor\u00eb.\u201d \/ bota.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7far\u00eb po ndodh n\u00eb shkoll\u00ebn suedeze? Fillimi i vitit shkollor u sh\u00ebnua nga risi dometh\u00ebn\u00ebse n\u00eb Suedi, me nx\u00ebn\u00ebsit q\u00eb gjet\u00ebn libra t\u00eb printuar n\u00eb tavolina, n\u00eb vend t\u00eb tabletave q\u00eb kishin p\u00ebrdorur deri para disa muajsh. Nj\u00eb ndryshim drejtimi i d\u00ebshiruar fort nga ministrja suedeze e Arsimit, Lotta Edholm, e cila mori detyr\u00ebn 11 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":60242,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-60241","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bota","8":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60241"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60243,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60241\/revisions\/60243"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}