{"id":59951,"date":"2023-09-22T09:19:48","date_gmt":"2023-09-22T09:19:48","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=59951"},"modified":"2023-09-22T09:19:48","modified_gmt":"2023-09-22T09:19:48","slug":"dr-ilir-allkja-humbja-e-degjimit-problem-shendetesor-por-edhe-plage-sociale-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/09\/22\/dr-ilir-allkja-humbja-e-degjimit-problem-shendetesor-por-edhe-plage-sociale-2\/","title":{"rendered":"Dr. Ilir Allkja\/ HUMBJA E D\u00cbGJIMIT, PROBLEM SH\u00cbNDET\u00cbSOR POR EDHE PLAG\u00cb SOCIALE"},"content":{"rendered":"<p>Humbja e d\u00ebgjimit sensori-neural duket se b\u00ebhet nj\u00eb problem serioz sh\u00ebndet\u00ebsor social n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb moderne. Sipas raporteve t\u00eb OBSH, humbja e d\u00ebgjimit sensorineural \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga s\u00ebmundjet kryesore n\u00eb nivel global, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb vendet e zhvilluara, dhe parashikohet t\u00eb kaloj\u00eb nga vendi i 14-t\u00eb n\u00eb t\u00eb 7-tin, n\u00eb renditjen globale t\u00eb s\u00ebmundjeve deri n\u00eb vitin 2030.<\/p>\n<p>Edhe pse shkalla direkte e vdekshm\u00ebris\u00eb nga kjo s\u00ebmundje \u00ebsht\u00eb e pap\u00ebrfillshme, ndikimi i saj n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm pasi ul friksh\u00ebm aft\u00ebsine dhe rendimentin p\u00ebr t\u00eb punuar. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse zbatimi i terapive m\u00eb efektive dhe m\u00eb t\u00eb sigurta p\u00ebr pacientin \u00ebsht\u00eb vendimtare p\u00ebr minimizimin e rrezikut t\u00eb komplikimeve dhe reaksioneve t\u00eb pad\u00ebshiruara ndaj trajtimit. <\/p>\n<p>Humbja e papritur e d\u00ebgjimit sensorineural (SSNHL) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsim i d\u00ebgjimit n\u00eb frekuencat posht\u00eb 30 dB q\u00eb ndodh n\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn tre matje audiometrike t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme gjat\u00eb nj\u00eb periudhe deri n\u00eb 72 or\u00eb . <\/p>\n<p>Humbja e papritur e d\u00ebgjimit prek deri 2% t\u00eb individ\u00ebve  me probabilitetin e shfaqjes n\u00eb rritje me mosh\u00ebn. Kjo s\u00ebmundje konsiderohet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb urgjenc\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb ORL.<\/p>\n<p>Shkaqet e humbjes s\u00eb papritur t\u00eb d\u00ebgjimit p\u00ebrfshijn\u00eb: infeksionet virale, s\u00ebmundje infektive t\u00eb veshit, trauma t\u00eb kok\u00ebs vecan\u00ebrisht temporo-vestibulare, shkaqe vaskulare (arterioskleroz\u00eb), diabeti mielitus, s\u00ebmundje neoplazike,  t\u00eb punuarit n\u00eb ambiente me shum\u00eb zhurma, t\u00eb d\u00ebgjuarit muzik\u00eb t\u00eb lart\u00eb sidomos me kufje, etj. <\/p>\n<p>Diagnoza dhe trajtimi duhet t\u00eb paraprihen nga nj\u00eb histori e plot\u00eb mjek\u00ebsore dhe ekzaminimi fizik i pacientit. Humbja e papritur e d\u00ebgjimit sensorineural n\u00eb t\u00eb rriturit zakonisht prek grat\u00eb dhe burrat n\u00eb mosh\u00ebn midis 43 dhe 53 vje\u00e7, pa dallime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme gjinore.<br \/>\nPacient\u00ebt zakonisht paraqesin zhurm\u00eb n\u00eb vesh, marrje mendsh, ndjenj\u00ebn e veshit t\u00eb  mbushur  s\u00eb bashku me humbjen e d\u00ebgjimit. <\/p>\n<p>Oksigjenoterapia  \u00ebsht\u00eb nj\u00eb procedur\u00eb trajtimi q\u00eb p\u00ebrfshin dh\u00ebnien parenterale t\u00eb  O2 p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb caktuar, p\u00ebrqindje dhe sasi t\u00eb caktuar. Oksigjenoterapia mund t\u00eb p\u00ebrdoret si terapi kryesore ose plot\u00ebsuese p\u00ebr t\u00eb trajtuar disa probleme mjek\u00ebsore me efekte pozitive terapeutike t\u00eb v\u00ebrtetuara shkenc\u00ebrisht.  <\/p>\n<p>Indikacionet aktuale p\u00ebr p\u00ebrdorimin mjek\u00ebsor t\u00eb oksigjenoterapis\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb u krijuan gjat\u00eb Konferenc\u00ebs s\u00eb Konsensusit t\u00eb ECHM n\u00eb 2016, duke marr\u00eb parasysh rekomandime t\u00eb ndryshme p\u00ebr p\u00ebrdorimin e oksigjenoterapis\u00eb si procedur\u00eb mjek\u00ebsore.<\/p>\n<p>Sh\u00ebrimi me an\u00eb t\u00eb terapis\u00eb me oksigjen poliatomik ndodh n\u00eb 32\u201365% t\u00eb pacient\u00ebve p\u00ebr gjat\u00eb 15 seancave 12 minut\u00ebshe dhe mbi 80% me 30 seanca.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto statistika  shumica e pacient\u00ebve e kan\u00eb filluar terapin\u00eb brenda 2 jav\u00ebve t\u00eb para pas shfaqjes s\u00eb simptomave. <\/p>\n<p>Rim\u00ebk\u00ebmbja e plot\u00eb e d\u00ebgjimit dhe i zhurmave n\u00eb vesh\u00eb u raportuan t\u00eb dyja rreth tre her\u00eb m\u00eb t\u00eb shpeshta n\u00eb pacient\u00ebt me humbje t\u00eb leht\u00eb deri t\u00eb moderuar t\u00eb d\u00ebgjimit sesa n\u00eb rastet e r\u00ebnda.  <\/p>\n<p>Studimet e Institutit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar Barko, n\u00eb Piza Itali, paraqesin oksigjenoterapin\u00eb si nj\u00eb procedur\u00eb mjek\u00ebsore t\u00eb dobishme n\u00eb trajtimin e humbjes s\u00eb papritur t\u00eb d\u00ebgjimit sensorineural (SSNHL) si nj\u00eb terapi ndihm\u00ebse me efikasitet t\u00eb lart\u00eb. <\/p>\n<p>Por le t\u00eb fokusohemi n\u00eb mekanizmat e veprimit dhe dobin\u00eb klinike t\u00eb oksigjenoterapis\u00eb n\u00eb trajtimin e shurdhimit t\u00eb papritur, duke marr\u00eb parasysh p\u00ebrfitimet dhe rreziqet e mundshme t\u00eb zbatimit t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Patofiziologjia e humbjes s\u00eb d\u00ebgjimit duket se \u00ebsht\u00eb e lidhur ngusht\u00eb me gjendjen e veshit t\u00eb brendsh\u00ebm. N\u00eb hulumtimin e tij prof. Giovanni Barco ka sugjeruar se inflamacioni kronik mund t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb zhvillimin e shurdhimit sensorineural idiopatik si baz\u00eb molekulare e k\u00ebsaj s\u00ebmundjeje. Mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb l\u00ebndime mikrovaskulare dhe aterogjenez\u00eb dhe t\u00eb rris\u00eb rrezikun e ishemis\u00eb s\u00eb kokleas. Koklea, ndryshe \u201ck\u00ebrmilli\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zgav\u00ebr e mbushur me l\u00ebng, n\u00eb form\u00eb spirale, tredimensionale q\u00eb gjendet n\u00eb veshin e brendsh\u00ebm q\u00eb luan nj\u00eb rol jet\u00ebsor n\u00eb procesin e d\u00ebgjimit, ekuilibrit  merr pjes\u00eb n\u00eb procesin e transduksionit d\u00ebgjimor.<br \/>\nInflamacioni mund t\u00eb rezultoj\u00eb n\u00eb mosfunksionim endotelial, i cili mund t\u00eb shkaktoj\u00eb nj\u00eb ngjarje trombotike q\u00eb ndryshon furnizimin me gjak n\u00eb veshin e brendsh\u00ebm.<br \/>\nKoklea \u00ebsht\u00eb nj\u00eb organ tejet I ndjesh\u00ebm nga nivelet adekuate t\u00eb oksigjenit n\u00ebp\u00ebrmjet gjakut.<br \/>\nMegjithat\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb vendndodhjes s\u00eb mbrojtur t\u00eb kokleas n\u00eb kock\u00ebn temporale, furnizimi me gjak n\u00eb k\u00ebt\u00eb organ \u00ebsht\u00eb mjaft i kufizuar. Gjaku furnizohet n\u00eb koklea kryesisht p\u00ebrmes nj\u00eb arterie t\u00eb vetme terminale, asaj labirintike. Qelizat e cilieve kokleare kan\u00eb nj\u00eb konsum t\u00eb lart\u00eb t\u00eb oksigjenit dhe toleranc\u00eb t\u00eb dob\u00ebt ndaj hipoksis\u00eb (munges\u00ebs s\u00eb tij), e cila \u00ebsht\u00eb arsyeja pse veshi i brendsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb i prirur ndaj ndryshimeve t\u00eb oksigjenit qarkullimin e gjakut.<br \/>\nHumbja e d\u00ebgjimit duket se karakterizohet nga hipoksi n\u00eb gjak, n\u00eb limf\u00eb dhe, p\u00ebr rrjedhoj\u00eb, n\u00eb timpanin si dhe organin e Kortit.<br \/>\nK\u00ebshtu, nj\u00eb mekaniz\u00ebm q\u00eb luan nj\u00eb rol t\u00eb fort\u00eb n\u00eb humbjen e d\u00ebgjimit duket se \u00ebsht\u00eb me origjin\u00eb vaskulare i lidhur me hypoksin\u00eb (munges\u00ebn e oksigjenit).<\/p>\n<p>Prognoza n\u00eb rastet e SSNHL t\u00eb izoluar, t\u00eb trajtuar me oksigjenoterapi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsisht e mir\u00eb dhe nj\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsim brenda disa dit\u00ebsh \u00ebsht\u00eb i zakonsh\u00ebm.<br \/>\nPacient\u00ebt n\u00eb t\u00eb cil\u00ebt nuk paraqesin p\u00ebrmir\u00ebsime brenda 2 jav\u00ebsh nuk ka gjasa t\u00eb t\u00eb reagojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr tu sh\u00ebrar.<br \/>\nMegjithat\u00eb, koha midis fillimit t\u00eb simptomave dhe trajtimit duket se \u00ebsht\u00eb vendimtare p\u00ebr prognoz\u00eb t\u00eb mir\u00eb.<br \/>\nSipas studimeve Institutit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar Barko, 72 % e pacient\u00ebve me SSNHL idiopatike e rikuperuan d\u00ebgjimin e tyre brenda 14 dit\u00ebve.  Deri m\u00eb tani nuk jan\u00eb zbukuar efekte negative afatshkurtra apo afatgjata gjat\u00eb terapis\u00eb me oksigjen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Humbja e d\u00ebgjimit sensori-neural duket se b\u00ebhet nj\u00eb problem serioz sh\u00ebndet\u00ebsor social n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb moderne. Sipas raporteve t\u00eb OBSH, humbja e d\u00ebgjimit sensorineural \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga s\u00ebmundjet kryesore n\u00eb nivel global, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb vendet e zhvilluara, dhe parashikohet t\u00eb kaloj\u00eb nga vendi i 14-t\u00eb n\u00eb t\u00eb 7-tin, n\u00eb renditjen globale t\u00eb s\u00ebmundjeve deri n\u00eb vitin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":59952,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-59951","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59951","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59951"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59951\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59953,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59951\/revisions\/59953"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}