{"id":59192,"date":"2023-09-10T18:18:05","date_gmt":"2023-09-10T18:18:05","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=59192"},"modified":"2023-09-10T18:18:05","modified_gmt":"2023-09-10T18:18:05","slug":"rruga-e-re-mendafshit-e-nenvleresuar-nga-perendimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/09\/10\/rruga-e-re-mendafshit-e-nenvleresuar-nga-perendimi\/","title":{"rendered":"Rruga e re M\u00ebndafshit &#8211; E n\u00ebnvler\u00ebsuar nga Per\u00ebndimi?"},"content":{"rendered":"<p>Para 10 vitesh Kina nisi projektin gjigant t\u00eb Rrug\u00ebs s\u00eb Re t\u00eb M\u00ebndafshit &#8211; nj\u00eb itinerar tregtar n\u00ebp\u00ebr disa kontinente. Po si q\u00ebndron puna me Rrug\u00ebn e Re t\u00eb M\u00ebndafshit sot?<\/p>\n<p>Gjith\u00e7ka filloi me nj\u00eb fjalim t\u00eb presidentit kinez,\u00a0Xi Jinpig\u00a0para dhjet\u00eb vjet\u00ebsh n\u00eb Kazakistan. &#8220;P\u00ebr t\u00eb arritur lidhje m\u00eb t\u00eb ngushta ekonomike, p\u00ebr t\u00eb thelluar bashk\u00ebpunimin dhe zhvillimin n\u00eb rajonin euroaziatik, duhet t\u00eb marrim iniciativ\u00ebn dhe t\u00eb s\u00eb bashku t\u00eb ngrem\u00eb nj\u00eb unaz\u00eb ekonomike p\u00ebrgjat\u00eb Rrug\u00ebs s\u00eb M\u00ebndafshit&#8221;, tha presidenti kinez\u00eb at\u00ebher\u00eb n\u00eb Astana. &#8220;Kjo nism\u00eb gjigante do t\u00eb ndihmoj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit p\u00ebrjat\u00eb itinerarit.&#8221; Ishte hera e par\u00eb q\u00eb presidenti kinez olur p\u00ebr nj\u00eb unaz\u00eb ekonomike dhe q\u00ebllim zgjerimin e infrastruktur\u00ebs dhe\u00a0lidhjeve ekonomike t\u00eb Kin\u00ebs\u00a0n\u00eb drejtim t\u00eb Europ\u00ebs.<\/p>\n<p>Nga Afrika deri n\u00eb Arktik<\/p>\n<p>Xi Jinping sapo kishte ardhur n\u00eb post si president, dhe k\u00ebto ishin vizionet e para p\u00ebr nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb jashtme kineze gjat\u00eb pushtetit t\u00eb tij. nj\u00eb muaj m\u00eb von\u00eb, Xi n\u00eb Indonezi shpallui &#8220;Rrug\u00ebn Detare t\u00eb M\u00ebndafshit&#8221;, q\u00eb synonte itinerarin detar nga Kina deri n\u00eb Itali. Sot, 10 vite m\u00eb von\u00eb, &#8220;Rruga e Re e M\u00ebndafshit&#8221;, zyrtarisht Yi Dai Yi Lu shtrihet n\u00eb disa kontinente, n\u00eb Afrik\u00eb, Amerik\u00ebn Jugore, Azin\u00eb Juglindore dhe n\u00eb Arktik.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn\u00a0Kina ka investuar shuma t\u00eb m\u00ebdha\u00a0n\u00eb porte, diga, shina, autostrada dhe gazsjell\u00ebs dhe e proklamon k\u00ebt\u00eb me t\u00eb madhe n\u00eb mediat kineze. Vet\u00ebm n\u00eb tremujorin e par\u00eb k\u00ebtij viti Shoqria Federale e Nxitjes Ekonomike, Germany Trade &#038; Invest GTAI ka lligaritur 274 projekte t\u00eb reja t\u00eb &#8220;Belt-and-Road&#8221; n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, k\u00ebtu p\u00ebrfshihen edhe projekte energjie dhe digjitalizimi. Numri i projekteve \u00ebsht\u00eb n\u00eb rritje.<br \/>\nRrug\u00eb t\u00eb reja financimi<\/p>\n<p>Kina po t\u00ebrhiqet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb edhe nga financimet &#8211; v\u00ebllimi i investimeve pas pikut n\u00eb vitin 2017 ka qen\u00eb n\u00eb r\u00ebnie. K\u00ebt\u00eb e konfimron edhe prof. Vang Yivei, profesor p\u00ebrdiplomacin\u00eb\u00a0 n\u00eb Universitetin Popullor t\u00eb Pekinit. &#8220;Kina nuk ka m\u00eb aq shum\u00eb para, ekonomia brenda vendit \u00ebsht\u00eb ngadal\u00ebsuar. borxhet lokale n\u00eb vend jan\u00eb t\u00eb larta.&#8221; N\u00eb vend t\u00eb bankave kineze, tani po dalin n\u00eb pas si investitor\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb kompani private na Kina dhe bota si. Investitor\u00eb nga vende arabe dhe autokratike si Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara, me t\u00eb cil\u00ebt Kina i ka zgjeruar marr\u00ebdh\u00ebniet.<\/p>\n<p>Kritika \u00ebsht\u00eb shtuar n\u00eb vendet demokratike. Kina p\u00ebrdor projektet e infrastruktur\u00ebs p\u00ebr t\u00eb fituar partner\u00eb dhe zgjeruar influenc\u00ebn gjeopolitike. K\u00ebsaj i shtohet q\u00eb shtetet q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb n\u00eb projekte jan\u00eb zhytur n\u00eb borxhe t\u00eb thella dhe kan\u00eb krijuar var\u00ebsi nga Kina. Ekspert\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb edhe nga nj\u00eb p\u00ebrdorim ushtarak i infrastruktur\u00ebs.<\/p>\n<p>&#8220;Shpesh tek kredit\u00eb e shp\u00ebtimit b\u00ebhet fjal\u00eb jo direkt p\u00ebr nj\u00eb shp\u00ebtim t\u00eb bankave kineze, q\u00eb do t\u00eb vuanin, n\u00eb rast se kredit\u00eb nuk do t\u00eb shlyheshin&#8221;, thot\u00eb akxander Sandkamp vin Instituti i Kielit p\u00ebr Ekonomin\u00eb Bot\u00ebrore, IfW.<\/p>\n<p>Per\u00ebndimi \u00ebsht\u00eb\u00a0zgjuar von\u00eb<\/p>\n<p>A ja vlen e gjitha kjo p\u00ebr Kin\u00ebn? Po, p\u00ebrgjigjet J\u00fcrgen Matthes, ekspert i Kin\u00ebs n\u00eb Institutin p\u00ebr Ekonomin\u00eb Gjermane n\u00eb K\u00ebln. Pesha financiare \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrballueshme p\u00ebr Kin\u00ebn. &#8220;Mendoj se per\u00ebndimi e ka n\u00ebvler\u00ebsuar nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb k\u00ebt\u00eb iniciativ\u00eb&#8221;, thot\u00eb Matthes. &#8220;Sipas Kin\u00ebs e gjitha \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sukses i madh, sepse ky vend ia ka dal\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb partneritete me shum\u00eb vende.&#8221;<\/p>\n<p>Kjo vlen pjes\u00ebrisht edhe p\u00ebr mjaft\u00a0vende europiane.\u00a0&#8220;Pra vende q\u00eb jan\u00eb, le t\u00eb themi, pjes\u00eb e influenc\u00ebs s\u00eb BE apo vendet e Ballkanit. Kjo do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb krijuar nj\u00eb konkurrenc\u00eb gjeopolitike, q\u00eb mund ta rendit\u00ebsh edhe n\u00ebn shenj\u00ebn e rivalitetit t\u00eb sistemeve. Dhe n\u00eb fund per\u00ebndimi \u00ebsht\u00eb zgjuar shum\u00eb von\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb.&#8221;<\/p>\n<p>P\u00ebr t&#8217;i b\u00ebr\u00eb konkurrenc\u00eb Kin\u00ebs, vendet e G7-s kan\u00eb r\u00ebn\u00eb dakord vitin e kaluar t\u00eb investojn\u00eb rreth 600 miliard\u00eb euro deri n\u00eb vitin 2027 n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. &#8220;Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr p\u00ebrgjigje&#8221;, thot\u00eb Matthes. &#8220;Por kundrejt Kin\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb njoll\u00eb dhe jo goditje e v\u00ebrtet\u00eb, k\u00ebto jan\u00eb shum\u00eb modeste.&#8221; Sipas ekspertit, per\u00ebndimi \u00ebsht\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb nj\u00eb procesi kompensimi, &#8220;sepse p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb ka qen\u00eb i p\u00ebrgjumur n\u00eb lidhje me r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb gjeopolitike t\u00eb Rrug\u00ebs s\u00eb Re t\u00eb M\u00ebndafshit. K\u00ebt\u00eb po p\u00ebrpiqet t\u00eb kompensoj\u00eb tani BE, per\u00ebndimi n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi G7, por ata jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb ngadalsh\u00ebm dhe me dimensione t\u00eb vogla.&#8221; Kjo duhet t\u00eb ndryshoj\u00eb.<\/p>\n<p>Kina vet\u00eb ka vendosur ta festoj\u00eb n\u00eb tetor me ceremoni t\u00eb m\u00ebdha fillimin e Rrug\u00ebs s\u00eb Re t\u00eb M\u00ebndafshit n\u00eb Pekin.<\/p>\n<p>Marr\u00eb nga tagesschau<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/74aaae6e-f755-4921-a6a2-f31c5d6786aa-300x222.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"222\" class=\"alignnone size-medium wp-image-59193\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/74aaae6e-f755-4921-a6a2-f31c5d6786aa-300x222.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/74aaae6e-f755-4921-a6a2-f31c5d6786aa-1024x757.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/74aaae6e-f755-4921-a6a2-f31c5d6786aa-768x567.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/74aaae6e-f755-4921-a6a2-f31c5d6786aa-860x635.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/74aaae6e-f755-4921-a6a2-f31c5d6786aa.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Para 10 vitesh Kina nisi projektin gjigant t\u00eb Rrug\u00ebs s\u00eb Re t\u00eb M\u00ebndafshit &#8211; nj\u00eb itinerar tregtar n\u00ebp\u00ebr disa kontinente. Po si q\u00ebndron puna me Rrug\u00ebn e Re t\u00eb M\u00ebndafshit sot? Gjith\u00e7ka filloi me nj\u00eb fjalim t\u00eb presidentit kinez,\u00a0Xi Jinpig\u00a0para dhjet\u00eb vjet\u00ebsh n\u00eb Kazakistan. &#8220;P\u00ebr t\u00eb arritur lidhje m\u00eb t\u00eb ngushta ekonomike, p\u00ebr t\u00eb thelluar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":59194,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-59192","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bota","8":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59192"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59196,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59192\/revisions\/59196"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59194"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}