{"id":58661,"date":"2023-09-04T09:40:34","date_gmt":"2023-09-04T09:40:34","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=58661"},"modified":"2023-09-04T09:40:34","modified_gmt":"2023-09-04T09:40:34","slug":"rome-kuriozitete-mbi-panteonin-nje-nga-ndertesat-me-te-vjetra-ne-bote-ende-ne-perdorim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/09\/04\/rome-kuriozitete-mbi-panteonin-nje-nga-ndertesat-me-te-vjetra-ne-bote-ende-ne-perdorim\/","title":{"rendered":"Rom\u00eb\/ Kuriozitete mbi Panteonin, nj\u00eb nga nd\u00ebrtesat m\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb bot\u00eb ende n\u00eb p\u00ebrdorim"},"content":{"rendered":"<p>Panteoni n\u00eb Rom\u00eb \u00ebsht\u00eb ndoshta nd\u00ebrtesa e lasht\u00eb romake e ruajtur m\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p>B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb tempull t\u00eb lasht\u00eb romak, i cili u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb katolike dhe u nd\u00ebrtua gjat\u00eb mbret\u00ebrimit t\u00eb Augustit, menj\u00ebher\u00eb pas Republik\u00ebs Romake dhe n\u00eb fillim t\u00eb Perandoris\u00eb Romake.<\/p>\n<p>Panteoni nuk \u00ebsht\u00eb i vetmi tempull romak i ruajtur mir\u00eb. Udh\u00ebtar\u00ebt n\u00eb Franc\u00eb mund t\u00eb shohin gjithashtu dy tempuj romak\u00eb t\u00eb ruajtur mir\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb Maison Carr\u00e9e n\u00eb qytetin e Nimes dheTempullin e Augustus dhe Livia n\u00eb Vjen\u00eb, n\u00eb jug t\u00eb Lionit.<\/p>\n<p>Panteoni \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga vendet m\u00eb t\u00eb vizituara n\u00eb Rom\u00eb, duke t\u00ebrhequr shum\u00eb turist\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00eb posht\u00eb jan\u00eb disa kuriozitete t\u00eb cilat mbase nuk i dini mbi Panteonin\u2026<\/p>\n<p>Panteoni \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtesa m\u00eb e vjet\u00ebr n\u00eb p\u00ebrdorim<\/p>\n<p>Sot e k\u00ebsaj dite, Panteoni p\u00ebrdoret si kish\u00eb dhe konsiderohet nd\u00ebrtesa m\u00eb e vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb ende n\u00eb p\u00ebrdorim. Ai u nd\u00ebrtua nga viti 27 para Krishtit deri n\u00eb vitin 14 pas Krishtit, por u d\u00ebmtua nga disa zjarre.<\/p>\n<p>Panteoni u nd\u00ebrtua p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit nga perandori Adrian rreth vitit 126 pas Krishtit. Dhe \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur thuajse 2000 vjet.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb gjesh nj\u00eb tjet\u00ebr nd\u00ebrtes\u00eb romake t\u00eb ruajtur mir\u00eb si Panteoni (Edhe n\u00eb Franc\u00eb jan\u00eb disa tempuj romak\u00eb t\u00eb ruajtur shum\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p>Vitet e p\u00ebrdorimit: Rreth 1900 (nd\u00ebrtesa aktuale)<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Panteoni ka shkrimin e tij origjinal<\/p>\n<p>Panteoni u nd\u00ebrtua prej d\u00ebshir\u00ebs s\u00eb Marcus Agrippa. Kjo \u00ebsht\u00eb e sigurt, pasi tempulli ruan ende shkrimin origjinal ku lexohet M-AGRIPPA-L-F-COS-TERTIVM-FECIT, shkurtim i M[arcus] Agrippa L[ucii] f[ilius] co[n]s[ul] tertium fecit\u201d.<\/p>\n<p>P\u00ebrkthimi \u00ebsht\u00eb \u201cMarcus Agrippa, i biri i Lucius, e b\u00ebri [k\u00ebt\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb] kur ishte konsull p\u00ebr her\u00eb t\u00eb tret\u00eb\u201d. Nuk ka asnj\u00eb mbishkrim nga rind\u00ebrtimi i m\u00ebvonsh\u00ebm i Adrianit.<\/p>\n<p>Panteoni ka kupol\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb llojin e vet<br \/>\n\u00cbsht\u00eb \u00e7menduri t\u00eb mendosh se Panteoni ka kupol\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe prej betoni t\u00eb pap\u00ebrforcuar. Diametri i kupol\u00ebs rreth 2000-vje\u00e7are \u00ebsht\u00eb 43 metra.<\/p>\n<p>Tempulli ka qen\u00eb nj\u00eb model q\u00eb \u00ebsht\u00eb kopjuar vazhdimisht n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Panteoni \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kish\u00eb katolike romane<\/p>\n<p>Panteoni i kushtohet Sh\u00ebn Maris\u00eb dhe Martir\u00ebve dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kish\u00eb katolike p\u00ebr shum\u00eb m\u00eb gjat\u00eb se sa ka qen\u00eb nj\u00eb tempull pagan.<\/p>\n<p>Ai u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb n\u00eb vitin 609, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kish\u00eb prej 1400 vjet\u00ebsh. Kjo e b\u00ebn at\u00eb nj\u00eb nga kishat m\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb bot\u00eb q\u00eb p\u00ebrdoret ende.<\/p>\n<p>Panteonit iu shtuan Kullat e Kambanave<\/p>\n<p>N\u00eb fund, tempullit antik iu shtuan kullat e kambanave. Nj\u00eb piktur\u00eb e Panteonit, e vitit 1836 nga Jakob Alt tregon nd\u00ebrtes\u00ebn me kambanoret q\u00eb iu shtuan nga fillimi i shekullit XVII deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit XIX.<\/p>\n<p>K\u00ebto kulla u hoq\u00ebn n\u00eb fund t\u00eb shekullit XIX.<\/p>\n<p>Para Panteonit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb Obelisk egjiptian<\/p>\n<p>N\u00eb qend\u00ebr t\u00eb sheshit, p\u00ebrpara Panteonit gjendet nj\u00eb shat\u00ebrvan me nj\u00eb Obelisk t\u00eb vjet\u00ebr egjiptian. Shat\u00ebrvani u nd\u00ebrtua n\u00eb vitin 1575 nga Papa Gregori XIII, kurse Obelisku u shtua n\u00eb vitin 1711.<\/p>\n<p>Obelisku u nd\u00ebrtua nga faraoni Ramses II p\u00ebr Tempullin e Ra n\u00eb Heliopolisin e lasht\u00eb.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>N\u00eb Panteon jan\u00eb varrosur dy mbret\u00ebr italian\u00eb<\/p>\n<p>Italia u bashkua n\u00eb vitin 1871 dhe monarkia italiane u shfuqizua n\u00eb vitin 1946. Gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe, dy mbret\u00ebr italian\u00eb jan\u00eb varrosur n\u00eb Panteon, si dhe nj\u00eb mbret\u00ebresh\u00eb,<\/p>\n<p>Mund t\u00eb jet\u00eb gjithashtu vendi i prehjes s\u00eb monark\u00ebve t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm, p\u00ebrpara bashkimit italian.<\/p>\n<p>Mbret\u00ebrit italian\u00eb t\u00eb varrosur:<\/p>\n<p>Mbret\u00ebrit italian\u00eb t\u00eb varrosur: Vittorio Emanuele II dhe Umberto I<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Panteoni nuk \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht i pad\u00ebmtuar<\/p>\n<p>Edhe pse Panteoni \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga nd\u00ebrtesat m\u00eb mir\u00eb t\u00eb ruajtura, ai nuk \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht i pad\u00ebmtuar. Nj\u00eb pjes\u00eb e mermerit t\u00eb tij \u00ebsht\u00eb hequr \u2013 disa nga kapitelet e pilastrave t\u00eb tij sot jan\u00eb n\u00eb Muzeun Britanik (nj\u00eb nga muzet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u2019u vizituar).<\/p>\n<p>Bronzi i tavanit u shkri n\u00eb shekullin XVII q\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorej n\u00eb Castel Sant\u2019Angelo mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse (fillimisht mauzoleumi i perandorit).<\/p>\n<p>\/\u00a0The Travel<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ed9b2dea-31e2-4fdf-9554-0c7792573c35-300x199.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"199\" class=\"alignnone size-medium wp-image-58662\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ed9b2dea-31e2-4fdf-9554-0c7792573c35-300x199.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ed9b2dea-31e2-4fdf-9554-0c7792573c35-1024x680.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ed9b2dea-31e2-4fdf-9554-0c7792573c35-768x510.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ed9b2dea-31e2-4fdf-9554-0c7792573c35-330x220.jpeg 330w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ed9b2dea-31e2-4fdf-9554-0c7792573c35-420x280.jpeg 420w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ed9b2dea-31e2-4fdf-9554-0c7792573c35-615x410.jpeg 615w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ed9b2dea-31e2-4fdf-9554-0c7792573c35-860x571.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/ed9b2dea-31e2-4fdf-9554-0c7792573c35.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/e0a4b570-fac9-4b01-8ffe-4f626b99704c-300x274.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"274\" class=\"alignnone size-medium wp-image-58663\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/e0a4b570-fac9-4b01-8ffe-4f626b99704c-300x274.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/e0a4b570-fac9-4b01-8ffe-4f626b99704c-1024x935.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/e0a4b570-fac9-4b01-8ffe-4f626b99704c-768x701.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/e0a4b570-fac9-4b01-8ffe-4f626b99704c-860x785.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/e0a4b570-fac9-4b01-8ffe-4f626b99704c.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/85b9ee65-76a8-4ab6-9a40-a78fbabcddff-300x246.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"246\" class=\"alignnone size-medium wp-image-58664\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/85b9ee65-76a8-4ab6-9a40-a78fbabcddff-300x246.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/85b9ee65-76a8-4ab6-9a40-a78fbabcddff-1024x839.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/85b9ee65-76a8-4ab6-9a40-a78fbabcddff-768x629.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/85b9ee65-76a8-4ab6-9a40-a78fbabcddff-860x705.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/85b9ee65-76a8-4ab6-9a40-a78fbabcddff.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/1413a292-bf1e-47a1-915a-3140ac5f2899-300x174.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"174\" class=\"alignnone size-medium wp-image-58665\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/1413a292-bf1e-47a1-915a-3140ac5f2899-300x174.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/1413a292-bf1e-47a1-915a-3140ac5f2899-768x444.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/1413a292-bf1e-47a1-915a-3140ac5f2899-860x498.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/1413a292-bf1e-47a1-915a-3140ac5f2899.jpeg 997w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Panteoni n\u00eb Rom\u00eb \u00ebsht\u00eb ndoshta nd\u00ebrtesa e lasht\u00eb romake e ruajtur m\u00eb mir\u00eb. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb tempull t\u00eb lasht\u00eb romak, i cili u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb katolike dhe u nd\u00ebrtua gjat\u00eb mbret\u00ebrimit t\u00eb Augustit, menj\u00ebher\u00eb pas Republik\u00ebs Romake dhe n\u00eb fillim t\u00eb Perandoris\u00eb Romake. Panteoni nuk \u00ebsht\u00eb i vetmi tempull romak i ruajtur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":58665,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-58661","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58661","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58661"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58661\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58667,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58661\/revisions\/58667"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/58665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58661"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58661"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58661"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}