{"id":57571,"date":"2023-08-23T09:54:00","date_gmt":"2023-08-23T09:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=57571"},"modified":"2023-08-23T09:54:00","modified_gmt":"2023-08-23T09:54:00","slug":"kuriozitet-ky-eshte-metali-me-i-vlefshem-dhe-me-i-shtrenjte-ne-planetin-toke-nuk-eshte-ari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/08\/23\/kuriozitet-ky-eshte-metali-me-i-vlefshem-dhe-me-i-shtrenjte-ne-planetin-toke-nuk-eshte-ari\/","title":{"rendered":"KURIOZITET: Ky \u00ebsht\u00eb metali m\u00eb i vlefsh\u00ebm dhe m\u00eb i shtrenjt\u00eb n\u00eb planetin Tok\u00eb (nuk \u00ebsht\u00eb ari)"},"content":{"rendered":"<p>Kush nuk e di se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb ari? Por pavar\u00ebsisht ngjyr\u00ebs, p\u00ebrdorimit dhe \u00e7mimit t\u00eb tij, do t\u00eb habiteni kur t\u00eb m\u00ebsoni se nuk \u00ebsht\u00eb metali m\u00eb i shtrenjt\u00eb n\u00eb treg.<\/p>\n<p>Ari \u00ebsht\u00eb tejkaluar pothuajse pes\u00eb her\u00eb nga Rodiumi, nj\u00eb metal edhe m\u00eb i rrall\u00eb dhe m\u00eb i shtrenjt\u00eb, q\u00eb kushton pes\u00ebfish m\u00eb shum\u00eb (10,300 dollar\u00eb p\u00ebr ons Rodiumi, krahasuar me 1,850 dollar\u00eb p\u00ebr Arin).<\/p>\n<p>Metali yn\u00eb i njohur i arit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrcjell\u00ebs shum\u00eb i mir\u00eb i energjis\u00eb elektrike, por rodiumi \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb. N\u00eb fakt, rodiumi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb metal fisnik, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se nuk reagon leht\u00eb me oksigjenin dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye e b\u00ebn at\u00eb nj\u00eb katalizator t\u00eb mrekulluesh\u00ebm, rezistent ndaj korrozionit dhe ndryshkut.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr karakteristikat e tjera, Rodiumi mund t\u2019i rezistoj\u00eb temperaturave t\u00eb ujit dhe ajrit deri n\u00eb 600 grad\u00eb Celsius dhe gjithashtu mund t\u00eb mbetet i pazgjidhsh\u00ebm n\u00eb shumic\u00ebn e acideve ekzistuese.<\/p>\n<p>Karakteristika t\u00eb tilla e b\u00ebjn\u00eb rodiumin nj\u00eb metal shum\u00eb t\u00eb gjithansh\u00ebm p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrdorur n\u00eb komponent\u00ebt elektrik\u00eb: termo\u00e7iftet me temperatur\u00eb t\u00eb lart\u00eb, rezistor\u00ebt, kontaktet elektrike, aeroplan\u00ebt dhe sigurisht automobilat.<\/p>\n<p>I zbuluar n\u00eb vitin 1803 nga kimisti anglez William Hyde Wollaston n\u00eb Amerik\u00ebn e Jugut, ky material \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e grupit t\u00eb Platinit dhe Palladiumit.<\/p>\n<p>Sipas Shoq\u00ebris\u00eb Mbret\u00ebrore t\u00eb Kimis\u00eb, Rodiumi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb material jasht\u00ebzakonisht i rrall\u00eb, pasi gjendet n\u00eb 0.000037 pjes\u00eb p\u00ebr milion t\u00eb kores s\u00eb tok\u00ebs. Kjo krahasuar me 0.0013 pjes\u00eb p\u00ebr milion ari.<\/p>\n<p>Sipas k\u00ebtij organi dhe Iflscience, rreth 16 ton\u00eb rodium prodhohen \u00e7do vit me nj\u00eb rezerv\u00eb t\u00eb vler\u00ebsuar prej 3,000 ton\u00ebsh. Kjo na tregon se sa pak rodium ekziston n\u00eb planet dhe pse \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i shtrenjt\u00eb se ari, i cili \u00ebsht\u00eb konsideruar gjer\u00ebsisht si m\u00eb i vlefshmi i metaleve.<\/p>\n<p>Rodiumi gjendet vet\u00ebm n\u00eb vende shum\u00eb specifike.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kush nuk e di se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb ari? Por pavar\u00ebsisht ngjyr\u00ebs, p\u00ebrdorimit dhe \u00e7mimit t\u00eb tij, do t\u00eb habiteni kur t\u00eb m\u00ebsoni se nuk \u00ebsht\u00eb metali m\u00eb i shtrenjt\u00eb n\u00eb treg. Ari \u00ebsht\u00eb tejkaluar pothuajse pes\u00eb her\u00eb nga Rodiumi, nj\u00eb metal edhe m\u00eb i rrall\u00eb dhe m\u00eb i shtrenjt\u00eb, q\u00eb kushton pes\u00ebfish m\u00eb shum\u00eb (10,300 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":57572,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":{"0":"post-57571","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kuriozitete"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57571","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57571"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57573,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57571\/revisions\/57573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57572"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}