{"id":55772,"date":"2023-08-01T09:56:42","date_gmt":"2023-08-01T09:56:42","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=55772"},"modified":"2023-08-01T09:56:42","modified_gmt":"2023-08-01T09:56:42","slug":"vendet-me-barazi-gjinore-me-te-madhe-ne-bote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/08\/01\/vendet-me-barazi-gjinore-me-te-madhe-ne-bote\/","title":{"rendered":"Vendet me barazi gjinore m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb bot\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>\u2022 Hendeku bot\u00ebror midis gjinive do t\u00eb mund t\u00eb mbyllet n\u00eb vitin 2154, bazuar n\u00eb nivelet aktuale t\u00eb ecuris\u00eb, sipas raportit t\u00eb fundit t\u00eb Forumit Ekonomik Bot\u00ebror.<br \/>\n\u2022 Vendet nordike kryesojn\u00eb bot\u00ebn, n\u00eb eliminimin e pabarazis\u00eb gjinore.<br \/>\n\u2022 Islanda ka qen\u00eb vendi m\u00eb barazi gjinore m\u00eb t\u00eb madhe, p\u00ebr 14 vitet e fundit.<br \/>\n\u2022 Barazia n\u00eb pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb fuqin\u00eb pun\u00ebtore, mund t\u00eb rris\u00eb prodhimin ekonomik me m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn, sipas FMN.<\/p>\n<p>A keni menduar ndonj\u00ebher\u00eb se si do t\u00eb ishte, t\u00eb jetonit n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku gjinit\u00eb jan\u00eb v\u00ebrtet t\u00eb barabart? Bot\u00ebs mund t\u2019i duhet t\u00eb pres\u00eb deri n\u00eb vitin 2154 q\u00eb kjo t\u00eb ndodh\u00eb, sipas Raportit Global t\u00eb Hendekut Gjinor, t\u00eb Forumit Ekonomik Bot\u00ebror 2023.<\/p>\n<p>Me ritmet aktuale t\u00eb ecuris\u00eb, do t\u00eb duhen 131 vjet p\u00ebr t\u00eb mbyllur hendekun gjinor bot\u00ebror, por disa vende jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb af\u00ebr arritjes s\u00eb barazis\u00eb gjinore se t\u00eb tjerat.<\/p>\n<p>Vendet nordike z\u00ebn\u00eb 4 nga 5 vendet e para. Islanda ruan vendin e saj n\u00eb krye t\u00eb renditjes globale \u2013 p\u00ebr t\u00eb 14-in vit radhazi \u2013 me m\u00eb shum\u00eb se 90% barazi, e ndjekur nga Norvegjia (87.9%) nj\u00eb vend n\u00eb rritje nga 2022 dhe Finlanda (86.3%) zbret nj\u00eb vend n\u00eb t\u00eb tret\u00ebn.<\/p>\n<p>Pjesa tjet\u00ebr e list\u00ebs s\u00eb mbetet relativisht e pandryshuar, por ka nj\u00eb ose dy p\u00ebrjashtime t\u00eb dukshme. Gjermania u ngjit me kat\u00ebr vende, n\u00eb vendin e 6-t\u00eb dhe Lituania dhe Belgjika hyn\u00eb n\u00eb top 10, duke z\u00ebvend\u00ebsuar Ruand\u00ebn dhe Irland\u00ebn.<\/p>\n<p>\u00a0Hendeku midis gjinive \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar n\u00eb disa fusha<\/p>\n<p>Amerika Latine dhe Karaibet, Europa dhe Amerika e Veriut, jan\u00eb tre kryesuesit e hendekut midis gjinive.<\/p>\n<p>Por Amerika Latine dhe Karaibet, Europa dhe Afrika Sub-Sahariane, kan\u00eb treguar p\u00ebrmir\u00ebsimin m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, q\u00eb nga botimi i par\u00eb i raportit n\u00eb 2006.<\/p>\n<p>Dhe nd\u00ebrsa hendeku i p\u00ebrgjithsh\u00ebm midis gjinive \u00ebsht\u00eb rikthyer n\u00eb nivelet e para-COVID-19, t\u00eb vitit 2019, me barazi 68.6%, shkalla e ndryshimit nuk \u00ebsht\u00eb rritur nga viti n\u00eb vit.<\/p>\n<p>Raporti krahason shkall\u00ebt e pjes\u00ebmarrjes p\u00ebr grat\u00eb me ato p\u00ebr burrat, n\u00eb kat\u00ebr sektor\u00eb: pjes\u00ebmarrje ekonomike dhe mund\u00ebsi; sh\u00ebndet dhe mbijetes\u00eb; arritjet arsimore; dhe fuqizimin politik.<\/p>\n<p>1 pik\u00eb tregon barazin\u00eb e plot\u00eb dhe hendeku midis gjinive \u00ebsht\u00eb distanca n\u00eb p\u00ebrqindje, nga barazia e plot\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb sa m\u00eb i lart\u00eb t\u00eb jet\u00eb rezultati i p\u00ebrqindjes, aq m\u00eb i vog\u00ebl \u00ebsht\u00eb hendeku n\u00eb at\u00eb vend.<\/p>\n<p>Sektor\u00ebt e sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe arsimit tregojn\u00eb, nj\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsim nga viti i kaluar, me normat aktuale t\u00eb vendosura p\u00ebr t\u00eb mbyllur hendekun gjinor t\u00eb arsimit, n\u00eb 16 vjet.<\/p>\n<p>Fuqizimi politik gjithashtu \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar pak, por ka shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpara se hendeku t\u00eb mbyllet.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, pjes\u00ebmarrja ekonomike dhe mund\u00ebsit\u00eb jan\u00eb ulur, ku hendekut midis gjinive do t\u2019i duhen 169 vjet p\u00ebr t\u2019u mbyllur, bazuar n\u00eb ritmet aktuale.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>P\u00ebrfitimet e eliminimit t\u00eb paragjykimeve kulturore<\/p>\n<p>Dekada t\u00eb t\u00ebra me paragjykime kulturore dhe pabarazi, kan\u00eb penguar p\u00ebrmir\u00ebsimet n\u00eb barazin\u00eb gjinore bot\u00ebrore, sipas studimit t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara.<br \/>\nSi e till\u00eb, bota nuk ka gjasa t\u00eb arrij\u00eb objektivin e OKB-s\u00eb p\u00ebr barazin\u00eb gjinore, deri n\u00eb vitin 2030.<\/p>\n<p>Mbyllja e hendekut midis gjinive. sjell p\u00ebrfitime t\u00eb shumta p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb dhe ekonomin\u00eb globale.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, barazia n\u00eb pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb fuqin\u00eb pun\u00ebtore, mund t\u00eb rris\u00eb produktin ekonomik mesatarisht me m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn, sipas Fondit Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Organizata p\u00ebr Bashk\u00ebpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD), thot\u00eb se diskriminimi me baz\u00eb gjinore n\u00eb institucionet shoq\u00ebrore, i kushton ekonomis\u00eb globale 6 trilion\u00eb dollar\u00eb, ose 7.5% t\u00eb PBB-s\u00eb globale.<\/p>\n<p>Analiza e fundit nga Indeksi i Normave Sociale Gjinore t\u00eb Programit t\u00eb Zhvillimit t\u00eb OKB-s\u00eb (Gender Social Norms Index), i cili mbulon 85% t\u00eb popullsis\u00eb globale, tregon se pothuajse 90% e burrave dhe grave, kan\u00eb paragjykime themelore kund\u00ebr grave.<\/p>\n<p>\u201cNe duhet t\u00eb ndryshojm\u00eb paragjykimet gjinore, normat shoq\u00ebrore, por q\u00ebllimi p\u00ebrfundimtar \u00ebsht\u00eb t\u00eb ndryshojm\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e pushtetit midis grave dhe burrave, midis njer\u00ebzve,\u201d tha Aroa Santiago, specialiste gjinore n\u00eb ekonomit\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse n\u00eb UNDP. \/ World Economic Forum<br \/>\n<img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/15e4660c-1b89-4093-9511-f4c585cb2bbb-300x255.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"255\" class=\"alignnone size-medium wp-image-55773\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/15e4660c-1b89-4093-9511-f4c585cb2bbb-300x255.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/15e4660c-1b89-4093-9511-f4c585cb2bbb-1024x870.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/15e4660c-1b89-4093-9511-f4c585cb2bbb-768x653.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/15e4660c-1b89-4093-9511-f4c585cb2bbb-860x731.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/15e4660c-1b89-4093-9511-f4c585cb2bbb.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2022 Hendeku bot\u00ebror midis gjinive do t\u00eb mund t\u00eb mbyllet n\u00eb vitin 2154, bazuar n\u00eb nivelet aktuale t\u00eb ecuris\u00eb, sipas raportit t\u00eb fundit t\u00eb Forumit Ekonomik Bot\u00ebror. \u2022 Vendet nordike kryesojn\u00eb bot\u00ebn, n\u00eb eliminimin e pabarazis\u00eb gjinore. \u2022 Islanda ka qen\u00eb vendi m\u00eb barazi gjinore m\u00eb t\u00eb madhe, p\u00ebr 14 vitet e fundit. \u2022 Barazia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":55774,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-55772","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55772","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55772"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55772\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55776,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55772\/revisions\/55776"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}