{"id":55713,"date":"2023-07-31T11:06:41","date_gmt":"2023-07-31T11:06:41","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=55713"},"modified":"2023-07-31T11:06:41","modified_gmt":"2023-07-31T11:06:41","slug":"jo-vetem-per-bujqit-disa-te-dhena-per-shartimin-e-bimeve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/07\/31\/jo-vetem-per-bujqit-disa-te-dhena-per-shartimin-e-bimeve\/","title":{"rendered":"Jo vet\u00ebm p\u00ebr bujqit\/ Disa t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr shartimin e bim\u00ebve"},"content":{"rendered":"<p>P\u00ebrgatiti Besnik Ismailati<\/p>\n<p>Shartimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lloj shumimi agamik, i cili ka p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb bashkoj\u00eb dy , ose m\u00eb s\u00eb shumti tre pjes\u00eb t\u00eb bim\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb individ t\u00eb ri nga dy an\u00ebtar\u00eb, i cili p\u00ebrb\u00ebhet nga n\u00ebnshartesa dhe mbishartesa. <\/p>\n<p>Historia e shartimit t\u00eb bim\u00ebve \u00ebsht\u00eb  shum\u00eb e hershme . Kinez\u00ebt e njihnin  k\u00ebt\u00eb teknik\u00eb  7 &#8211; 8000 vjet m\u00eb par\u00eb. Nga agronom\u00ebt grek\u00eb te fshatar\u00ebt e Rom\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb, shartimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb praktik\u00eb q\u00eb ka ardhur deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme pothuajse e pandryshuar, ku  parimet themelore t\u00eb tij ishin t\u00eb njohura  dy mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb. Me praktik\u00ebn e shartimit, njeriu ka p\u00ebrhapur frutat m\u00eb t\u00eb mira duke p\u00ebrzgjedhur karakteristikat m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb \u00e7do varieteti.<\/p>\n<p>Shartimi si praktik\u00eb e lasht\u00eb \u00ebsht\u00eb e  njohur edhe  nga fenikasit, me an\u00ebn e t\u00eb  cilit synohet p\u00ebrmir\u00ebsimi, ruajtja  dhe shum\u00ebzimi i varieteteve t\u00eb shumta t\u00eb pem\u00ebve dhe luleve. Kjo teknik\u00eb \u00ebsht\u00eb zhvilluar gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb me kalimin e viteve dhe aktualisht aplikohet n\u00eb forma t\u00eb ndryshme q\u00eb p\u00ebrshtaten me speciet individuale t\u00eb bim\u00ebve.<\/p>\n<p> Sipas nj\u00eb legjende , ishte  Saturni ai q\u00eb ua kishte m\u00ebsuar burrave k\u00ebt\u00eb operacion. Shartimi si operacion lindi nga kureshtja dhe v\u00ebmendja e njer\u00ebzve q\u00eb n\u00eb koh\u00ebt e lashta, kur  ata kan\u00eb par\u00eb dy deg\u00eb q\u00eb ishin ngjitur s\u00eb bashku p\u00ebr shkak t\u00eb kontaktit t\u00eb zgjatur , dhe ndoshta nga ai v\u00ebzhgim,   dal\u00ebngadal\u00eb filloi edhe shartimi, n\u00eb t\u0113 cilin pas 25 dit\u00ebsh u  vu re formimi i  kallusit , i cili ka aft\u00ebsin\u00eb t\u00eb  lidh\u00eb indet e mbishartes\u00ebs me ato t\u00eb  n\u00ebnshartes\u00ebs. Kjo teknik\u00eb e shtimit t\u00eb bim\u00ebve , p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00ebmij\u00eb  vjet ka kontribuar n\u00eb riprodhimin e shum\u00eb  llojeve dhe variteteteve t\u00eb reja,   q\u00eb  n\u00eb dit\u00ebt e sotme v\u00ebrehen  n\u00ebp\u00ebr kopshte , frutat e t\u00eb cilave  shijohen  n\u00ebp\u00ebr gosti dhe  tryeza t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>Por bumi i v\u00ebrtet\u00eb i shartimeve  daton q\u00eb nga p\u00ebrhapja e filokser\u00ebs t\u00eb hardhive europiane n\u00eb vitet 1800. P\u00ebr t\u00eb kap\u00ebrcyer k\u00ebt\u00eb fatkeq\u00ebsi, e cila shkat\u00ebrroi t\u00eb gjitha vreshtat n\u00eb Europ\u00eb dhe Azi, u p\u00ebrdor  teknika  e shartimit  e zbatuar mbi nj\u00eb lloj rrushi rezistent  ndaj k\u00ebtij insekti mjaft t\u00eb rreziksh\u00ebm, i cili i p\u00ebrkiste hardhive amerikane.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrgatiti Besnik Ismailati Shartimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lloj shumimi agamik, i cili ka p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb bashkoj\u00eb dy , ose m\u00eb s\u00eb shumti tre pjes\u00eb t\u00eb bim\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb individ t\u00eb ri nga dy an\u00ebtar\u00eb, i cili p\u00ebrb\u00ebhet nga n\u00ebnshartesa dhe mbishartesa. Historia e shartimit t\u00eb bim\u00ebve \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e hershme . Kinez\u00ebt e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":55714,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-55713","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55713","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55713"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55713\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55715,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55713\/revisions\/55715"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55713"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55713"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55713"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}