{"id":54988,"date":"2023-07-24T17:23:36","date_gmt":"2023-07-24T17:23:36","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=54988"},"modified":"2023-07-24T17:23:36","modified_gmt":"2023-07-24T17:23:36","slug":"vdisnin-25-vjec-mjeku-model-qe-zbuloi-armikun-tinzar-qe-vriste-te-rinjte-e-naxosit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/07\/24\/vdisnin-25-vjec-mjeku-model-qe-zbuloi-armikun-tinzar-qe-vriste-te-rinjte-e-naxosit\/","title":{"rendered":"Vdisnin 25 vje\u00e7&#8230;!?!??  Mjeku model q\u00eb zbuloi armikun tinzar q\u00eb vriste t\u00eb rinjt\u00eb e Naxosit"},"content":{"rendered":"<p>I lindur n\u00eb Apeiranthos, nj\u00eb fshat i vog\u00ebl malor i Naxosit, Nikos Protonotarios u ndesh ball\u00eb p\u00ebr ball\u00eb me \u201cmisterin\u201d q\u00eb po \u201cia hante\u201d vendin q\u00eb n\u00eb mosh\u00eb shum\u00eb t\u00eb vog\u00ebl.<br \/>\nT\u00eb rinjt\u00eb, n\u00eb shum\u00eb raste edhe f\u00ebmij\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl, humb\u00ebn jet\u00ebn papritur, t\u00eb tradhtuar nga zemra.<\/p>\n<p>P\u00ebr shum\u00eb vite komuniteti shkencor thjesht e v\u00ebzhgoi fenomenin, n\u00eb pamund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb shpjegim ose duke ia atribuar shkaqet e tij faktor\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, duke injoruar arsyet reale t\u00eb fenomenit.<br \/>\nKur Protonotarius u kthye n\u00eb ishullin e tij si mjek, ai tani vendosi t\u00eb mos mbetej nj\u00eb v\u00ebzhgues i thjesht\u00eb, por t\u00eb b\u00ebnte di\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb deshifrimin e k\u00ebtij armiku tin\u00ebzar q\u00eb po vriste bashk\u00ebqytetar\u00ebt e tij.<br \/>\nGjat\u00eb asaj kohe, rreth mesit t\u00eb viteve 80, ai pa dy 20 dhe 25 vje\u00e7ar\u00eb t\u00eb vdisnin nga insuficienca kardiake, nd\u00ebrsa menaxhonte edhe nj\u00eb familje q\u00eb kishte humbur tre nga shtat\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e saj. Nj\u00eb tjet\u00ebr shkenc\u00ebtar i ri q\u00eb sapo merrej me pun\u00ebt e tij bujq\u00ebsore mund t\u00eb mos ishte p\u00ebrfshir\u00eb, por ai s\u00eb bashku me gruan e tij Antigoni \u2013 Eleni (Andalena) Tsatsopoulou iu p\u00ebrkushtua k\u00ebsaj kauze. S\u00eb bashku me pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb tij, Protonotarios fillon k\u00ebrkimin shkencor. Dhe ai e b\u00ebn at\u00eb ekskluzivisht me mjetet e tij. Pa mjete moderne, pa laborator\u00eb me njer\u00ebz, pa subvencione t\u00eb majme. Ajo nuk ka mb\u00ebshtetjen e kompanive t\u00eb m\u00ebdha, as nuk ka nj\u00eb nj\u00ebsi standarde k\u00ebrkimore.<\/p>\n<p>Ai punon n\u00eb qendr\u00ebn mjek\u00ebsore q\u00eb kishte themeluar me gruan dhe v\u00ebllain e tij binjak dhe k\u00ebt\u00eb e b\u00ebn n\u00eb fshatin e izoluar t\u00eb nj\u00eb ishulli t\u00eb larg\u00ebt. N\u00ebse merr parasysh v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb dhe pengesat, kupton se p\u00ebr \u00e7far\u00eb suksesi po flasim&#8230; Pas studimeve dhe k\u00ebrkimeve intensive dhe t\u00eb palodhura, n\u00eb vitin 1986 ai botoi n\u00eb revist\u00ebn shkencore nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb kardiologjis\u00eb British Heart Journal pun\u00ebn e tij, e cila b\u00ebri buj\u00eb te koleg\u00ebt e tij dhe sot vlera e saj historike njihet bot\u00ebrisht. Aty p\u00ebrmendet Spitali i Naxosit, si s\u00ebmundja merr emrin e vendit ku \u00ebsht\u00eb shfaqur p\u00ebr vite me radh\u00eb pa e ditur askush se ku ishte shkaku. Protonotari \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb zbulon \u201cvras\u00ebsin\u201d. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb gjen q\u00eb transmetohet si recesiv, pra \u00e7on n\u00eb s\u00ebmundje n\u00ebse kalon nga t\u00eb dy prind\u00ebrit tek f\u00ebmija, si\u00e7 ndodh me Anemin\u00eb Mesdhetare.<\/p>\n<p>N\u00ebse kjo ndodh, at\u00ebher\u00eb ka nj\u00eb hipertrofi kongjenitale t\u00eb an\u00ebs s\u00eb djatht\u00eb t\u00eb zemr\u00ebs, e cila predispozon p\u00ebr shfaqjen e aritmive fatale. Kjo d\u00ebshmon se bashk\u00ebqytetar\u00ebt e tyre kan\u00eb lindur duke vepruar si &#8216;mikprit\u00ebs&#8217; p\u00ebr &#8216;vras\u00ebsit&#8217; e tyre. Identifikimi p\u00ebrfundimtar i saj \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb vitin 2000, nd\u00ebrsa emri shkencor \u00ebsht\u00eb Miokardia Aritmogjene, megjith\u00ebse shumica k\u00ebmb\u00ebngulin n\u00eb termin \u201cS\u00ebmundja e Naxosit\u201d, pasi aty problemi u shfaq shum\u00eb m\u00eb intensiv.<\/p>\n<p>Me pun\u00ebn e Protonotarius-it u identifikua geni fajtor (plakoglobina) dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb historin\u00eb e kardiologjis\u00eb klinike, gjenetika u aplikua n\u00eb trajtimin e nj\u00eb kardiomiopatie, duke hapur shtigje t\u00eb reja dhe m\u00eb t\u00eb gjera n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si i qasemi sot problemeve kardiake.<\/p>\n<p>Fal\u00eb pun\u00ebs s\u00eb tij \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e mundur krijimi i nj\u00eb testi diagnostik p\u00ebr t\u00eb identifikuar gjenin patogjen dhe, si me anemin\u00eb mesdhetare, shmangen martesat mes bart\u00ebsve p\u00ebr t\u00eb mos kaluar gjenet dhe p\u00ebr t\u00eb krijuar &#8220;koktejin&#8221; vdekjeprur\u00ebs shp\u00ebrthyes, me shpres\u00ebn se do t\u00eb eliminohet gradualisht, nd\u00ebrsa sot po zhvillohen vazhdimisht dhe medikamente t\u00eb reja me t\u00eb cilat transportuesit mund t\u00eb jetojn\u00eb nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb normale, duke reduktuar n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe shanset p\u00ebr vdekje t\u00eb papritur. Sot n\u00eb Naxos, por edhe n\u00eb ishujt e tjer\u00eb t\u00eb af\u00ebrt t\u00eb Egjeut, s\u00ebmundja vazhdon t\u00eb ekzistoj\u00eb. Por pa \u201ckorr\u00eb\u201d tradhtisht, si n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn. Shifrat jan\u00eb absolutisht tregues, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb i rrall\u00eb imazhi i t\u00eb moshuarve apo edhe super t\u00eb moshuarve q\u00eb jetojn\u00eb me t\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>Di\u00e7ka q\u00eb do t\u00eb kishte qen\u00eb e paimagjinueshme n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn pasi zemrat e tyre me siguri do t&#8217;i kishin tradhtuar shum\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb arrinin mosh\u00ebn e vjet\u00ebr. Sigurisht q\u00eb ata e din\u00eb se ia kan\u00eb borxh nj\u00eb mashkulli. Ndaj Nikos Protonotarios, i cili vdiq nga kanceri n\u00eb mosh\u00ebn 59-vje\u00e7are, dhe jetoi me q\u00ebllimin e vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb nderuar \u00e7do fjal\u00eb t\u00eb Betimit t\u00eb Hipokratit&#8230;<\/p>\n<p>Nga destora.com<br \/>\nP\u00ebrktheu neutrale.al<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/551f5de1-d5d3-4806-9f75-b89ba52ba2bb-300x183.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"183\" class=\"alignnone size-medium wp-image-54989\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/551f5de1-d5d3-4806-9f75-b89ba52ba2bb-300x183.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/551f5de1-d5d3-4806-9f75-b89ba52ba2bb-768x469.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/551f5de1-d5d3-4806-9f75-b89ba52ba2bb-860x525.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/551f5de1-d5d3-4806-9f75-b89ba52ba2bb.jpeg 982w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/e8c93dba-d5d0-4493-8ae5-9aea68bd7bb9-300x169.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" class=\"alignnone size-medium wp-image-54990\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/e8c93dba-d5d0-4493-8ae5-9aea68bd7bb9-300x169.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/e8c93dba-d5d0-4493-8ae5-9aea68bd7bb9-1024x577.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/e8c93dba-d5d0-4493-8ae5-9aea68bd7bb9-768x432.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/e8c93dba-d5d0-4493-8ae5-9aea68bd7bb9-860x484.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/e8c93dba-d5d0-4493-8ae5-9aea68bd7bb9.jpeg 1046w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/8a4f514f-f8c8-4370-abfc-88f4c3c6b202-300x169.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" class=\"alignnone size-medium wp-image-54991\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/8a4f514f-f8c8-4370-abfc-88f4c3c6b202-300x169.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/8a4f514f-f8c8-4370-abfc-88f4c3c6b202-1024x576.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/8a4f514f-f8c8-4370-abfc-88f4c3c6b202-768x432.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/8a4f514f-f8c8-4370-abfc-88f4c3c6b202-860x484.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/8a4f514f-f8c8-4370-abfc-88f4c3c6b202.jpeg 1040w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I lindur n\u00eb Apeiranthos, nj\u00eb fshat i vog\u00ebl malor i Naxosit, Nikos Protonotarios u ndesh ball\u00eb p\u00ebr ball\u00eb me \u201cmisterin\u201d q\u00eb po \u201cia hante\u201d vendin q\u00eb n\u00eb mosh\u00eb shum\u00eb t\u00eb vog\u00ebl. T\u00eb rinjt\u00eb, n\u00eb shum\u00eb raste edhe f\u00ebmij\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl, humb\u00ebn jet\u00ebn papritur, t\u00eb tradhtuar nga zemra. P\u00ebr shum\u00eb vite komuniteti shkencor thjesht e v\u00ebzhgoi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":54991,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-54988","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54988","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54988"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54988\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54993,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54988\/revisions\/54993"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54991"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54988"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54988"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54988"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}